Άγνωστη συζήτηση ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ-ΤΕΡΙΑΝΤ 13

-Αρχίσατε έτσι απο τα πρώτα σας βήματα?

-Για να είμαι ειλικρινής οχι.Τα πρώτα μου βήματα-θα σας φανεί παράξενο-τα όριζε σχεδον αποκλειστικα, η απέχθεια μου σε ότι ονομάζεται..."κοινοτοπία".την ευλογώ ακόμη.Η αρχική μου φύση ήταν βαθειά μελαχγολική και αρωστημένη.Την χαρακτήριζε και μια συστηματική στάση για κάθε τι το παράδοξο.Δεν ήθελα να εκπροσωπώ ,μέσα στη περιοχή που διάλεξα,τίποτα απ'ότι κιόλας εκπροσωπούσανε οι άλλοι.Τύχη προσωπική μου,ήταν,οτι παρουσιάστικα σε μια εποχή που το πεισιθανάτιο πνεύμα έκανε θραύση,κι'οπου ένα πλήθος παραδοξολόγοι έφταναν στο σημείο να διαμορφώσουν μια νέου είδους κοινοτoπία.Χωρίς να το καταλάβω,και απο αντίδραση στα καμώματα των άλλων,πήρα μια θέση υγιέστερη,θέλησα να γίνω ένας απλός άνθρωπος.

-Το συμπεραίνει αυτό κανείς, απο τον τρόπο που ντύνεστε η συμπεριφέρεστε...

-και που προκαλεί την αγανάκτηση η την απογοήτευση των ανθρώπων που έμαθαν να βλέπουν στον ποιητή έναν χαριτωμένο ηθοποιό.Καθώς έλεγε όμως ένας Γάλλος φίλος μου, στίς μέρες μας, το να μην αρέσεις, αποτελεί μια απο τις αριστοκρατικότερες απολάυσεις...

-Στραφήκατε τοτε στο Αιγαίο...

--Στο Αιγαίο, που κι αυτό απο μια ευτυχισμένη σύμπτωση,αποτελούσε τότε τη μόνη μου εμπειρία.Παράλληλα ήρθε ο Υπερρεαλισμός,που με βοήθησε αφάνταστα να κατανικήσω τις αντιστάσεις μου και να εκφρασθώ άμεσα.Ειναι σήμερα,ίσως,το μόνο που μου απομένει απο τη περίοδο εκείνη της λατρείας μου στη γαλλική πρωτοπορειακή σχολή.

-Συζήτήσανε-και πολλοί αμφισβητήσανε-αν είσαστε εσείς που ανακαλύψατε το Αιγαίο.Άλλοι είπανε,οτι το δώσατε σαν απαράδεχτο ηθογραφικο τοπίο,"κεντημένο με διάθεση ζωγράφου".

-Η κριτική μας-αλλοίμονο μέχρι εκεί φθάνει να δεί.Ωστόσο μια φύση ειναι "καινούρια",κάθε φορά που κατορθώνει κανείς να την κοιτάξει διαφορετικά.Όσο για το άλλο που λέτε,δεν ξέρω.Μπορεί το σφάλμα να εόιναι δικό μου.

-Τι εννοείτε?

-Ότι σαν άνθρωπος,προσπαθώ να λυτρώνομαι απο την ανάγκη να είμαι και για τούς άλλους,ό,τι είμαι για τον εαυτό μου,σαν ποιητής δεν έχω τον τρόπο.Η διάθεση δεν μετρά.Ε ί ν α ι κανείς ότι καταφέρει να δούν οι άλλοι οτι είναι.Φυσικά θλίβομαι αφάνταστα να γράφω "ήλιος" και να διαβάζουν οι άλλοι..."κυριακάτικη λιακάδα στο Ζάππειο...



συνεχίζεται...

Άγνωστη συζήτηση Οδυσσεα Ελύτη-Τεριάντ 12

-Ναι το βλέπω.Βλέπω και γενικότερα να μιλάτε για τα μυστικά της τέχνης σας χωρις τις επιφυλάξεις που είχαν οι παλαιότεροι...

-Κατοικώ το γιαλινο σπίτι που έλεγε ο Μπρετόν...

-Τότε θα μου επιτρέψετε να επωφεληθώ.Μιλήσατε για τις ανάγκες που έχει κατα την αντίληψή σας η η Ποίηση που μας έρχεται.Ποιές άλλες βλέπετε?

-Ενδεικτικά θα σας αναφέρω μερικές... Την ανάγκη π.χ. να μετατοπιστεί το ποίημα,σαν νοητό σώμα,απο τον άξονα "παράδοξη ψυχολογική περίπτωση", στον άξονα "αντικειμενικό κάλος".Ένα λάθος της εποχής μας,είναι οτι ζήτησε το "εξαιρετικό" απο την" εξαίρεση",κάτι το αυτονόητο.Σημασία θα είχε να αναζητήσει το ίδιο πράγμα, απ'οτι αποτελεί τον "κανόνα". Σήμερα,οι ποιητές μας,ποντάρουν περισσότερο στη περιέργεια των ανθρώπων και λιγότερο στην ανάγκη του να γευτεί ομορφιά.Και με" ομορφιά" δέν εννοώ βέβαια την ωραιοπάθεια.Γιαυτό τους βλέπουμε να εμπνέονται απο τις εξωτερικές εναλλαγές, απο όπου πηγαίνουν, απο ότι βλέπουν, για να κάνουν "ενσταντανέ".Βελτιωμένα υποκειμένικά ημερολόγια.

-Εσείς δε γράψατε ποιήματα που να ξεκινούν απο ένα συγκεκριμένο εξωτερικό γεγονός?

-Απολύτως.Μπορώ μάλιστα να πω οτι ξεκινώ πάντα απο το συγκεκριμένο.Μόνο που το ζήτημα,δεν είναι απο που ξεκινά κανείς,αλλα που ζητά να φθάσει.Και όταν πηγαίνω εγώ στη Αφρική η στην Νορβηγία,δε ζητώ να φθάσω στους αραπάδες η στα φιόρδ.Ακόμη περισσότερο,δεν εμπνέομαι ποτέ απο μιά ωραία δύση,ένα ωραίο ποίημα για τη δύση.Αυτό θα ήτανε παιδαριώδες.

-Η στιγμή μου φαίνεται κατάλληλη να υποβάλλω και το κλασσικό πια ερώτημα...Πώς γράφετε εσεις? Έτσι θα περάσουμε απο τη Ποίηση στη Ποίησή σας...

-Κάτι τέτοια ερωτήματα-και να με συμπαθάτε-μου θυμίζουν άλλα,σχετικά με τον Έρωτα,που απασχολούσαν τα λευκώματα των δεσποινίδων,εδώ και έναν αιώνα.

-Και όμως, μια ποιητική ιδέα συχνά συνεπαίρνει όπως ο έρωτας-λένε...

-Πόζες ,που η εποχή μας δεν τις σηκώνει.Οι ιδέες,ξέρω εγώ,που τελούν σε ποιητική κατάσταση,προυπάρχουνε μέσα μου διαμορφωμένες απο τον τρόπο της συναναστροφής μου με τα πράγματα,σε ορισμένο τόπο και χρόνο. Κάθε ποιητής,νομίζω,απο τη στιγμή που γράφει τον πρώτο στίχο του,κλείνει μέσα του σαν σ'ενα μικρό πυρήνα,ολόκληρο το ιδεολογικό περιεχόμενο,του έργου που θα αναπτύξει.Κι εδώ έρχεται το συγκεκριμένο στοιχείο που δίνει την αφορμή.Εντοπίζει την έμπνευση γύρω απο μια εστία,που θα πλατύνει κα θα αναπτυχθεί σε μικρόν αυτοτελή κόσμο, αλλα που μ'αυτό,δεν θα πάψει νάποτελεί μέρος της γενικής ιδέας που είπαμε οτι προυπάρχει μέσα μας.Συνήθως,αυτό,δ ί ν ε τ α ι με δυό-τρείς στίχους,η ακόμη και με έναν,που αμέσως,ο τεχνίτης που παραμονεύει μέσα μας, τον παραλαμβάνει με το γνωστό μεράκι του,και τον λογαριάζει επάνω στα μέτρα ενός υποθετικού συνόλου.Άλοτε,βλέπει οτι κρατεί στα χέρια του μια καλή αρχή ποιήματος, το οποίο πρέπει να γίνει τόσο ακριβώς, και έτσι ακριβώς,ποτέ διαφορετικό.Κάποτε,ταιριάζει τους δοσμένους στίχους στη μέση η στο τέλος του είδους που είναι να γεννηθεί γύρω απο αυτούς.Κατόπιν αρχίζει να δουλεύει.Και τότε,αλλάζει συχνά σχέδιο,επειδή αρχίζει να βρίσκει στην πράξη πράγματα που αλλοιώς ,χωρίς να έχει βουτηχτεί στα νερά,δε θα έβρισκε ποτέ,πράγματα που όχι λίγες φορές,ξεπερνούν σε σημασία το αρχικό εύρυμα,και γίνονται καίρια και αποφασιστικά μέσα στην εξέλιξη της μονάδας του ποιήματος.Η εργασία αυτή είναι περιορισμένη σε έκταση και απέραντη σε βάθος και πλοκή.Στο μινιμουμ ενός νοητού χωρου, ο ποιητής οφείλει να αναπτύξει παράλληλα και ταυτόχρονα,πολλαπλές ενέργειες,που πιάνουν απο τη φιλοσοφική αρχή των ιδεών του και φτάνουν έως την πεζότερη φαινομενικά τεχνητη ανάγκη.Πρέπει ακόμη,σε όλο αυτό το διαστημα, να μένει συνεπής..Συνεπής στις αρχές του,στο ύφος του.Στα πρίν και στα μετά του έργου που σχεδιάζει,επειδή η έσχατη αρμονία-τουλάχιστον για την αντίληψη που έχουμε σήμερα εμείς-έγκειται στην προοπτικιή του συνόλου.


συνεχίζεται...


Η Συζήτηση αυτή του ποιητή Οδυσσέα Ελύτη με τον Τεριάντ, έγινε την Ανοιξη του 1951,τους μήνες Μάιο-Ιούνιο,μεταξύ Ρώμης και Παρισίων.

Άγνωστος ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ 11

-Αυτό το τελευταίο,αν δεν κάνω λάθος,το πέτυχε ως ένα σημείο,στις μέρες μας ο Ελιοτ...

-Ναι.Και όχι μόνο αυτό.Επέτυχε μαζί η και χάρις στον Έζρα Πάουντ,να σταθεί έξω απο το τρίγωνο που μνημόνευσα πιο πάνω.Αν δεν εστάθηκα στο παράδειγμά του είναι γιατι ο Ελιοτ-όπως και σε μας ο Καβάφης-αποτελεί μια μεμονωμένη περίπτωση,μιαν εξαίερεση,που μπόρεσε να πραγματοποιηθεί μόνο 'οταν δέχτηκε να πληρώσει λίτρα και μάλιστα πολύ ακριβά..Να θυσιάσει δηλαδη τον λυρισμό.Στον Έλιοτ της "έρημης χώρας", υπάρχει μιά ακόμη μέθοδος.Ημέθοδος,όπως θα λέγαμε των πολλαπλών επιπέδων.Αλλά δε πιστεύω,όπως άλλοι,οτι εγκαινιάζει μια νέα περίοδο στη ποιητική έκφραση.Το γεγονός οτι ο ίδιος εγκατέλειψε στα "Κουαρτέτα" του,δείχνει το ανεπανάληπτο του παραδείγματος.
Οπωσδήποτε-και για να ξαναγυρίσουμε στο θέμα που μας απασχολεί-όταν σας μιλώ για χτίσιμο γερό,αποβλέπω σε ένα σύστημα ευρυμάτων,που με τη λειτουργία του να ισσοροπεί αρχιτεκτονικά το οικοδόμημα του ποιήματος.Κοντολογής ονειρεύομαι ένα ποίημα που, να συμπυκνώνει μέσα του όλα τα εξαγόμενα της σύχγρονης εμπειρίας,αλλά να είναι συνάμα γερό όσο και μια Πινδαρική ωδή.

-Και όμως εσείς πρωτοστατήσατε στη κατάργηση των σταθερών μορφών,και στη πλήρη ελευθερία...

-Και πρωτοστατώ ακόμη.Επειδή τα ισοσύλαβα μέτρα, οι ομοιοκαταληξίες με τις διασταυρώσεις τους,και όσα άλλα "ετοιμα ενδύματα" προσφέρει μια "Μετρική",-μπορεί να σ υ ν υ π ά ρ χ ο υ ν ,μπορεί και όχι, με ποιήματα που ονομάζουμε καλοχτισμένα.Δεν θα πεί οτι είναι αυτά που εξασφαλίζουν το αγαθό αποτέλεσμα.Ισα-ίσα,αν τα αποκλείσουμε,θα απομονώσουμε καλύτερα την εσωτερική και αόρατη μαστοριά,που μόνον αυτή πιστεύω,γνωρίζει και κρατεί υψηλά το λόγο.Είναι μια αρετή την οποία κατακτά κανείς με την πείρα βέβαια,και με τον μόχθο,αλλα και με την αδιάκοπη και συστηματική τάση να αντιστοιχεί κάθε φορά,στη βασική ανάγκη του ρυθμού που έχουν όλων των εποχών και τών ειδών οι άνθρωποι.

-Παραδείγματος χαριν....

-Την ανάγκη να κόβεται ο χρόνος σε διαστήματα που ξαναγυρίζουν κανονικά.Οι θρησκείες,εστήριξαν εκεί μεγάλο μέρος της επιτυχίας τους,και οι πιστοί,βλέπουμε να επιστρέφουν κάθε χρόνο για να τιμήσουνε τι? Μιά ιδέα.Στίς μέρες μας,και οι εχθροί της θρησκείας,έπλασαν εορτές και ήρωες.Ο ποιητικός λόγος μπορεί να ακολουθήσει το παράδειγμα.

-Με τη λειτουργία μιας αδιάκοπης αντιστοιχίας όπως λέτε..

--Ναι. Μα που να έχει την εφαρμογή της όχι μόνο στη μορφή αλλα και στο περιεχόμενο.Στη Ποίηση άλλωστε που κάνουμε,η μορφή είναι και αυτή στοιχείο περιεχομένου.Γιαυτό το λόγο ακριβώς δε στηριζόμαστε σε έναν ομοειδή τύπο, αλλα προτιμούμε να διαμορφωθεί αυτός,απο το τρόπο που θα χειρισθούμε καθε φορά την ουσία.Μετατοπίζουμε ολοένα ενα υποθετικό "κέντρο βάρους",κι αν μπορεί να το χάσουμε,την αποτυχία μας τότε,καμια πρόσοψη "καθαρής μορφής" δεν έρχεται να καλύψει.Παιχνίδι με ανοιχτά χαρτιά.



Η συζήτηση αυτή μεταξύ του Οδυσσέα Ελύτη και του Τεριάντ, έγινε την Άνοιξη του 1951,μεταξυ Ρώμης και Παρισίων.

Συνεχιζεται...

Αγνωστος ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ-ΤΕΡΙΑΝΤ 10

-Μυρίζομαι μιαν επιστροφή στον ρεαλισμό...

-Δεν με καταλάβατε.Στο πνεύμα επιστροφή δε θα πει τίποτε.Ας δοκιμάσω να σας το πώ αλλιώς..Μέσα στην Ευρωπαική ποίηση της τελευταίας εκατονταετίας, τρία ειναι τα βασικά ρεύματα που επικράτησαν....Η ποίηση της απουσίας-που πιανει απο τον Μαλαρμέ και φτανει εως τον Ελυαρ-,η καταραμένη ποίηση-απο τον Μποντλέρ εως τον Αρτώ,-και η νεορεαλιστική, απο τον Μωρεά εως τον Αραγκόν.
Βρίσκω λοιπόν οτι αυτά τα ρευματα,σχηματίσανε τερματίζοντας,ενα τρίγωνο,που εξακολουθεί δίχως κανένα λόγο να περικλείνει ασφυκτικά την έκφρασή μας.
Αποτελεί μιαν επιβίωση.Πρέπει να απελευθερωθούμε απο τον κλοιό του και να πάμε πιο πέρα.
Πολύ περισσότερο εμείς οι Ελληνες, που με αυτά τα πράγματα δεθήκαμε σε μια ορισμένη στιγμή εντελώς επιπόλαια,και που σήμερα, οπότε σήμανε για τους ίδιους Ευρωπαίους η ώρα της αντίδρασης, έχουμε να παιξουμε ρόλο σημαντικό,ρόλο πρωτοπόρου,φτάνει να εκτιμήσουμε σωστά μερικά απο τα διδάγματα που κλείνει η ιδιαίτερη μας κληρονομιά.Πάντοτε μέσα στη προοπτική να ενωθούμε φυσιολογικά μαζί τους.

-Μιλάτε ισως για μερικά στοιχεία Ελληνικά που η Δύση με τη στροφή που έκανε,ξανάφερε στην επικαιρότητα.

-Για να δείτε πιο καθαρά, θα πάρω τις αναλογίες που υπάρχουν ανάμεσα στη πλαστική και στη ποιητική έκφραση.
Η Δύση, στηρίχθηκε σχεδόν πάντοτε στον μορφασμό, στην οφθαλμαπάτη, στις αποχρώσεις.Σκοπός της η ατμόσφαιρα.Την οδήγησαν εκεί-όπως στις θρησκευτικές της δοξασίες,άλλα πράγματα (η φύση?, η γλώσσα?) που δεν είναι της στιγμή να εξετάσουμε.
Λησμονήσετε όμως μια στιγμή την αναγέννηση που έγινε χωρίς τη συμμετοχή μας,και που πληρώνουμε ακόμα σήμερα τίς αμαρτίες της.
Τί ήταν η ελληνική τέχνη στις πιο διαφορετικές περιόδους ακόμη και στο Βυζάντιο?
Πάντοτε ι δ ε ο γ ρ α μ μ α και ποτέ σκηνοθεσία. Πάντοτε φ ώ ς και σ κ ι ά με καθαρή αντιπαράθεση-ποτέ αποχρώσεις
.Πάντοτε σύνθεση και ποτε περιγραφή.Και ο λόγος υψηλός.Χωρίς να πέφτει στην οικειότητα η στο ανεκδοτολογικό στοιχειο.Χτισμένος ακόμη γερά,με κάθε πρόβλεψη για εσωτερική στερεότητα και διάρκεια.


Συνεχίζεται...

Αγνωστη συζήτηση ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ-ΤΕΡΙΑΝΤ 9

-Προφητεία για τη ποίηση που βλέπετε να μας έρχεται?

-Οχι,δεν κάνω προφητείες.Δοκιμάζω με πολύ απλά μέσα να δώ τα πράγματα μέσα στο μέλλον.Απο μια άποψη-το ξέρουμε αυτό-η Ποίηση αγκαλιάζει όλα τα θέματα σε όλες τις εποχές.Άμα όμως προσέξετε καλύτερα,θα δείτε οτι πάντοτε υπάρχει,σε κάθε εποχή, κάποιο στοιχείο που βγαίνει πάνω απο όλα τα άλλα,που προεξέχει,και γίνεται αν μπορεί να πει κανείς,η α ι χ μ ή της ευαισθησίας της.Έτσι στην εποχή του Αρχιλόχου, η Ποίηση ήταν πολιτική.Στην εποχή του Ρωμανού θρησκευτική.Στον αιώνα του RONSARD,ιπποτικά ερωτική.Στα χρόνια του REMBAUD υποστασιακά επαναστατική.Φοβούμαι οτι σήμερα η Ποίηση ,κυλάει σαν μια απο εκείνες τις γυάλινες σφαίρες που χρησιμοποιούσαν οι πατέρες μας για τα χαρτιά των γραφείων τους, και που κυλούσαν όσο να βρούν τη πραγματική τους βάση.Δεν την έχει βρεί.Λέω...Μήπως η βάση αυτή είναι η Ποίηση που θα μπορούσε να γίνει δεκτή απο τη πλατωνική πολιτεία?Με τη διαφορά οτι πρέπει πρώτα να συννενοηθούμε επάνω στο νόημα που συμβολίζει για την εποχή μας ο όρος αυτός.Το δύσκολο είναι να πεί κανείς , οχι τι δ ε ν μάς χρειάζεται,αλλά τ ι μας χρειάζεται.Καιρός να το εννοήσουν οι νέοι που μάχονται με ανύπαρκτα θέματα.

-Για την ώρα, η εικόνα η ποιητική τη εποχής μας, μοιάζει να βρίσκεται στούς αντίποδες εκείνου που εννοείτε.

-Το ξέρω.Αλλά γιαυτό υπάρχει και η προοπτική, να περάσουμε απο τη μια στην αλλη,δύο έσχατες άκρες που αγγίζονται.Όπως απο την άκρη του μεγάλου πόνου της εποιχής,μπορεί πια να συναντήσουμε την ελπίδα.Και απο την εσχατιά των καταχρηστικών εκφράσεων,ένα λόγο, που η επιτυχία του να μην έγκειται στη πλειοδότηση.Θυμηθείτε το περίφημο "μυστήριο".Το πήραμε σαν υπόθεση σκηνοθεσίας,και λησμονήσαμε οτι αληθινό,είναι το μόνο μυστήριο που εξακολουθεί να μένει τέτοιο και μέσα στο απόλυτο φώς.Βλέπεται οτι δε μιλώ για αισιοδοξία η απαισιοδοξία.Για τον ποιητή οι διακρίσεις αυτές δεν υπάρχουν.Υπάρχει μόνο το τραγικό στοιχείο,που είναι μια ύψιστη αντρική στάση,και υπάρχει η πονολατρεία ,που είναι μια νευρωτική ηττοπάθεια.



Η συζήτηση αυτή έγινε τον Μάιο-Ιούνιο 1951 μεταξύ Ρώμης και Παρισίων. Αύριο η συνέχεια.

Άγνωστη συζήτηση ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ-ΤΕΡΙΑΝΤ 8

-Εξόν και αν αυτό ειναι ο θάνατος...

-Στην ποίηση υπάρχει μια διάσταση χρόνου, οπου η ανάμνηση είναι μέλλον και το μέλλον ανάμνηση την ίδια στιγμή.Έννοια θανάτου δεν υπάρχει εκεί.

-Αν παρακολουθώ σωστά, την αποστολή του ποιητή αντιλαμβάνεστε σαν ένα σύνολο απο αντισυμβατικές ενέργειες,που ζητεί να αντιπαραθέσει στον άνθρωπο το ιδανικό του.

-Η επανάστασή μας , ειναι οτι μετακινούμε ολοένα προς τα εμπρός, το σημείο του ιδανικού κόσμου που κατεργάζονται οι επιστήμονες, οι πολιτικοί και οι φιλόσοφοι.

-Ωστόσο μου εξομολογηθήκατε κάποτε οτι η ιδέα της πολιτείας δε σας είναι ξένη,κι' ακόμη οτι αποβλέπετε σε μια Ηθική, που οι άλλοι συνάδελφοί σας-απ'οσο ξέρω-μήτε στοχάζονται καθόλου να την αγγίξουν.

-Επειδή αποφεύγουνε όπως ο διάβολος το λιβάνι, έννοιες που κατάντησαν συμβατικές.Βέβαια,χρειάζεται κιόλας γιαυτό, κάποιο θάρρος . Μα σας είπα, το υπέρτατο θάρρος θα ήταν να τις ξαναπάρουνε αντισυμβατικά.Το ιδανικό, να τις υπαγορεύσουν στους άλλους ανθρώπους.Συμφιλίωση του ποιητή με την Πλατωνική πολιτεία.

-Προφητεία για τη ποίηση που βλέπετε να μας έρχεται?

Άγνωστη συζήτηση ΕΛΥΤΗ-ΤΕΡΙΑΝΤ 7

Η κινούν τον πιο σιμά σ'αυτούς καθρέφτη, έτσι που να υποκαταστήσουν το είδωλό τους στο είδωλο του κόσμου-<η μεγάλη αυταπάτη>, ή επαναστατούν και τον τσακίζουν,<η αυτοκτονία>.
Ο ποιητής, αντίθετα, μεταβάλει τον εαυτό του σε μια πηγή πνευματικών δυνάμεων,γίνεται ένας πομπός, που αυτή τη φορά περνά τούς ανακλώμενους καθρέφτες αντίστροφα,απο τα κάτω προς τα πάνω ,όσο που να αγγίξει τον πραγματικό κόσμο.Απο κεί και πέρα η επιστροφή του ανάμεσά μας, ευθύγραμμη,θά συμπίπτει με το αλήθινό φώς.Ιδού μια εργασία που είναι αόρατη,κοπιώδης και κάποτε φονική.

-Ναί.Αλλά και παρουσιάζει τον κίνδυνο να μας απομακρύνει απο την εποχή μας.

-Αυτά που ακούτε να λένε κάθε μέρα, ότι ο ποιητής πορεύεται με την εποχή του,είναι πλάνη, αν όχι δημαγωγία.Μιλά βέβαια σύμφωνα με την ευαισθησία της εποχής του,αλλά το πράγμα ειναι εντελώς διαφορετικό.
Άμα όμως το καλοσκεφθείτε θα δείτε οτι ίσα-ίσα ο ποιητής α ν τ ι π ο ρ ε ύ ε τ α ι στην εποχή του,απο εκει μάλιστα ο ηρωικός και μαρτυρικός χαρακτήρας του έργου του.Ανεβαίνει ολοένα ενα ρεύμα που θέλει να τον παρασύρει αλλού.Μόχθος.Οι πιτσιλάδες του νερού τον στραβώνουν,τα πλήθη βλαστημούνε.Κάποτε για λίγο βλέπει το όραμα.Μια στιγμή μονάχα.Ζεί την αληθινή ζωή του σε στιγμές.όταν δίνει τις στιγμές αυτές,δίνει ποιήματα.

-Πιστεύετε οτι δεν υπάρχουν όρια στη πορεία αυτή?

-Οι αισθήσεις ναι,φτάνουν ως ένα όριο που το προσδιορίζουν η ένταση και η ποιότητα.Πολλοί
<οι επιστήμονες> φτάνουν στο όριο και σταματούν αναγκαστικά.Άλλοι <οι φιλόσοφοι> αρνούνται τη φύση των αισθήσεων για να εμπιστευθούν τον νού.Ο ποιητής ξεκινά ακριβώς πο το σημείο οπου συναντιούνται οι αντιστοιχίες των αισθήσεων και του νού.Γιαυτό δε γνωρίζει όριο.

-Εξόν και αν αυτό ειναι θάνατος...

-Στη ποίηση υπάρχει μ ι α διάσταση χρόνου, οπου η ανάμνηση είναι μέλλον και το μέλλον ανάμνηση την ίδια στιγμή.Έννοια θανάτου δεν έχει θέση εκεί....



αύριο η συνέχεια.....