Άγνωστη συζήτηση ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ-ΤΕΡΙΑΝΤ 16

-Περίεργο...

-Το ξέρω.Βρίσκομαι μακρυά απο τις απασχολήσεις των συγχρόνων μου,και πολλες φορές αναρωτιέμαι αν είμαι ποιητής,με την έννοια που αντιλαμβάνεται τους ποιητές ο κόσμος.Δεν επιμένω,σημειώστε διόλου σ΄αυτόν το τιτλο...

--Είπα "περίεργο",γιατί ένας ιστορικός της λογοτεχνίας μας,έγραψε οτι συγκεντρώνετε χαρακτηριστικά τις αρετές της λογοτεχνίας μας,ενώ βλέπω οτι συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.

-Δεν είμαι αρμόδιος να κρίνω τους ιστορικούς της λογοτεχνίας μας...

-Τότε ας ξαναγυρίσουμε,αν δεν έχετε αντίρρηση,εκεί που είχαμε σταματίσει...Στον μηχανισμό της μυθοποίησης,και στην αντιστοιχία του φυσικού και του ηθικού κόσμου,με την επαναστροφή της ιδέας.Πως είδατε σύμφωνα με αυτά το Αιγαίο, και πώς ο κύκλος της Αλβανίας και της κατοχής,ήρθε, όπως είπατε, να βοήθήσει την ολοκλήρωση των προσπαθειών σας?

-Από την εμπειρία στην Ιδέα,και αντίστροφα,η παλινδρομική αυτή λειτουργία είναι που προσδιορίζει κάθε φορά τη μοίρα του έργου.¨Οσο τελειότερα γίνεται η λειτουργία αυτή,τόσο η αρχική και συγκεριμένη αφορμή,η δοσμένη από την εμπειρία,προβάλλει πιο καθαρή,τόσο η άλλη κατάληξή της,η ποιητική ιδέα,αποβάλλει τον τοπικό χαρακτήρα της και αγγίζει ενδιαφέροντα οικουμενικά.¨Ετσι,από την εμπειρία -φύση,διαδοχικά,πέρασα στην Ελληνική -φύση,απο κεί στη Νησιωτική-φύση,κι'απο κεί στη φύση-Αιγαίο,στενεύοντας ολοένα το διάφραγμα,ώστε να έχω στα χέρια μου μιαν αφετηρία εντελώς καθαρή.Αυτό είναι το ηθογραφικό τοπίο που είδανε οι κριτικοί μου.Αλλά το τοπίο αυτό,στάθηκε για μένα, ένας χ ώ ρ ο ς και μαζί μιά μ ο ν ά δ α .Χώρος που του αρμόζουν ορισμένοι άνθρωποι,και ορισμένες πράξεις.Μονάδα φύσης,που μπορεί να εξαργυρωθεί,με ορισμένες πάλι πνευματικές αξίες.Η άλλη όψη του νιμίσματος,εκείνη που κοιτάει κατα την Ποίηση,θα ήτανε μια κατάσταση ανθρώπινη,δευτερωμένη απο ένα ηθικό νόημα,κατάσταση ανάλογη με τη θρησκευτική,και με τη συνείδηση αυτή τη φορά,στη θέση του άγνωστου θεού....


Η συζήτηση αυτή,πραγματοποιήθηκε την Άνοιξη του 1951,μεταξύ Ρώμης και Παρισίων, και η οποία μέχρι σήμερα δεν έχει δει το φώς της δημοσιότητας..

Συνέχεια άγνωστης συζήτησης ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ-ΤΕΡΙΑΝΤ 15

Ο "Ανθυπολοχαγός της Αλβανίας"ωστόσο, γίνηκε δεκτός θριαμβευτικά...

-Μόνο που τον βαραίνουν ελαττώματα,ανάλογα η και περισσότερα από άλλα παλαιότερα ποιήματά μου.Φοβούμαι οτι και εδώ,το θέμα είναι που παρασύρει.Όσο για μένα,ο "Ανθυπολοχαγός", δεν θα είχε νόημα αν δεν ερχόταν να συνεχίσει και να συνενώσει δύο προσπάθειες που είχαν φανερωθεί στον πρώτο κύκλο των ποιημάυων μου.Από τη μια μεριά να δημιουργηθεί μέσα στον νεοελληνικό κόσμο ένας μύθος, με "τύπους" ανθρώπων και τοπίων,αντικειμενικά πραγματοποιημένους. Απο την άλλη, να βρεθούν οι "αντιστοιχίες των τύπων" αυτών μέσα στον ηθικό κόσμο.Αυτό έξω απο κάθε συμβατική χροιά που μπορεί να έχει ο όρος του "ηθικού" μέσα σε ένα λεξιλόγιο καταδικασμένο.

-Υπερβολικά περιεκτικές οι τελευταίες αυτές φράσεις.Θα είχατε τη διάθεση να αναλύσετε το περιεχόμενό τους,φέρνοντας αν είναι δυνατόν και μερικά παραδείγματα?

-Θυμηθείτε αυτό που σας είπα στην αρχή... Ο ποιητής η ζητεί να αγνοήσει τη μοναξιά του,και τότε αργά η γρήγορα εξουδετετρώνεται απο αυτήν. Η την μεταμορφώνει και την κατοικεί.Φτιάχνει δικά του πλάσματα,Θεούς,φίλους να του μιλήσουν,τόπους,γιορτές , να χωρέσουν την ανάγκη του να κινηθεί και να ζήσει. Είναι η πιό κοντινή στη δημιουργία, θέση του αυτή.Αναλογισθείτε τώρα τη μοναξιά του Ελληνισμού του σημερινού..., δεν ειναι η πιο κοντινήστη μοναξιά του ποιητήη πιο συγγενική του κατάσταση?Για μένα είναι μια ταύτιση που φωνάζει απο μακρυά.Ποτέ σύνολο δε βρέθηκε τόσο στερημένο απο στηρίγματα,αρπαγμένο απο τη φύση του,βαλμένο να μιλάει με τα άψυχα όσο το δικό μας.Η εποχή μας λοιπόν,όντας αρκετά προχωρημένη ώστε η παλιά εξατομίκευση της έμπνευσης να μην έχει νόημα πιά,(ενδιαφέρει κανέναν η εξύμνηση της γυναίκας που αγαπώ?)ενόμισα οτι η υποκατάσταση στη μοίρα του συνόλου που ανήκω,της ατομικής μου μοίρας του ποιητή,όχι μόνο μπορούσε,αλλα και έπρεπε να γίνει,ακολουθώντας τον ίδιο μηχανισμό.Τη μεταμόρφωση και την αναγωγή των στοιχείων του κόσμου σε μία ιδανική σύνθεση...




Η συζήτηση αυτή η οποία δεν εχει δεί το φώς της δημοσιότητας ακόμη, έγινε την άνοιξη του 1951, μεταξύ Ρώμης και Παρισίων.

ΧΩΡΙΣ ΤΙΤΛΟ

Δυστυχώς... ένα πρόβλημα πάνω απο τις δυνατότητες μου, δε μου επιτέπει να είμαι συνεπής στο βλογκ...
Σας ηπόσχομαι οτι θα επιστρέψω...

Αγνωστη συζήτηση ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ-ΤΕΡΙΑΝΤ 14

-Δεν νομίζετε οτι στο σημείο αυτό η κριτική έχει κάποιες ευθύνες?Οτι το κοινό δεν έχει την κατάλληλη προπαίδεια?

-Το κοινόν είναι ένα απρόσωπο σύνολο το οποίο δεν έχουμε δικαίωμα να το κατηγορίσουμε ποτέ. Στο κάτω-κάτω δεν εζήτησε.... Εμείς του δίνουμε.Τόσο το χειτότερο για μάς,αν αυτό που του δίνουμε δεν το ικανοποιεί.Βέβαια η κριτική μπορούσε να βοηθήσει τις σχέσεις μας.Δυστυχώς στην Ελλάδα, η κριτική,εκτος απο ελάχιστες εξαιρέσεις,περιορίστηκε στην πληροφοριοδότηση.Αφήστε που και εκεί συλογίζομαι συχνά,μήπως το λάθος είναι δικό μας,αφού δεν είμαστε άξιοι να εμπνεύσουμε ένα έργο μεγάλης κριτικής...

-Είστε πολυ επιεικής...

-Δεν είμαι επιεικής διόλου.Είμαι μαλιστα αυστηρός, και κάποτε σκληρός όταν χρειάζεται.Αλλά τι ωφελεί να χάνουμε τα μέτρα που ορίζουν τις πραγματικές μας διαστάσεις και να χειρονομούμε στο κενό?Ξέρω οτι απο μια κακή προπαίδευση,που γιαυτή δεν είναι υπεύθυνος, ο μέσος ακροατής έχει συνηθείσει να δέχεται αυτά που ακούει,οχι σύμφωνα με την ευαισθησία του,αλλα σύμφωνα με την τυποποιημένη και απρόσωπη λογική.θεωρεί π.χ. υψηλό,κάθε ποίημα που κλείνει υψηλές ιδέες,η παιδιάτικο,κάθε ποίημα που σχετίζεται με μια αναδρομή στα πρώτα χρόνια της ζωής του ανθρώπου.Επιμένει να συγχέει και να ταυτίζει τον πόνο που δίνει ένα γεγονός της ζωής,με καθε έργο που τυχόν πήρε για θέμα του.Συχνά φτάνει να βρίσκει τραγικότητα,στα ποιήματα ενός ανθρώπου με τραγική ζωή.Όλα αυτά βρίσκονται στη βάση της δυσκολίας μας για συνεννόηση.Καί ποτε κανείς δε βρέθηκε να εξηγήσει οτι όλα αυτά μ π ο ρ ε ί να συμπίπτουν- μ π ο ρ ε ί κ α ι ό χ ι .Οτι υπάρχουν καλές και κακές ποιητικές καταστάσεις,που την αξία τους ορίζει μόνο η καλή η κακή τέχνη.Οτι οι πρώτες βρίσκουν την αντιστοιχία τους στη ζωή και δικαιώνουν τη συγκεκριμένη έμπνευση απ΄όπου επήγασαν,ενω οι δεύτερες εξατμίζονται στο κενό, οπόταν μα στην αλήθεια δε φτάνουν όλες οι κλάψες και όλα τα λουλούδια του κόσμου για να μας σγκινήσουν η για να μας θαμπώσουν.Κάποτε στα χρόνια της Κατοχής,έτυχε να με ρωτήσουν σε μια συγκέντρωση φοιτητών, πως γίνεται να γράφω ποιήματα γεμάτα φώς και έξαρση, όταν τα πάντα γύρω ήσαν γεμάτα μαυρίλα και απελπισία.Αποκρίθηκα οτι δεν ηταν τα γεγονότα της εποχής που με ενδιαφέρανε αλλά το αίσθημα που αναλογούσε σε αυτά τα γεγονότα.Και το αίσθημα αυτό,που το σήκωνε περήφανα τότε ο λαός στους ώμους του,ήτανε γεμάτο φώς και έξαρση.Ακόμη ένα παράδειγμα για να δείτε πόσες δυσκολίες αντιμετωπίζουμε.



η συζήτηση αυτή μεταξύ του Οδυσσέα Ελύτη και του Τεριάντ έγινε την Ανοιξη του 1951,μεταξύ Ρώμης και Παρισίων κατα τους μήνες Μαιο-Ιουνιο και η οποία μέχρι σήμερα δεν ειχε δει το φώς της δημοσιότατας...

Άγνωστη συζήτηση ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ-ΤΕΡΙΑΝΤ 13

-Αρχίσατε έτσι απο τα πρώτα σας βήματα?

-Για να είμαι ειλικρινής οχι.Τα πρώτα μου βήματα-θα σας φανεί παράξενο-τα όριζε σχεδον αποκλειστικα, η απέχθεια μου σε ότι ονομάζεται..."κοινοτοπία".την ευλογώ ακόμη.Η αρχική μου φύση ήταν βαθειά μελαχγολική και αρωστημένη.Την χαρακτήριζε και μια συστηματική στάση για κάθε τι το παράδοξο.Δεν ήθελα να εκπροσωπώ ,μέσα στη περιοχή που διάλεξα,τίποτα απ'ότι κιόλας εκπροσωπούσανε οι άλλοι.Τύχη προσωπική μου,ήταν,οτι παρουσιάστικα σε μια εποχή που το πεισιθανάτιο πνεύμα έκανε θραύση,κι'οπου ένα πλήθος παραδοξολόγοι έφταναν στο σημείο να διαμορφώσουν μια νέου είδους κοινοτoπία.Χωρίς να το καταλάβω,και απο αντίδραση στα καμώματα των άλλων,πήρα μια θέση υγιέστερη,θέλησα να γίνω ένας απλός άνθρωπος.

-Το συμπεραίνει αυτό κανείς, απο τον τρόπο που ντύνεστε η συμπεριφέρεστε...

-και που προκαλεί την αγανάκτηση η την απογοήτευση των ανθρώπων που έμαθαν να βλέπουν στον ποιητή έναν χαριτωμένο ηθοποιό.Καθώς έλεγε όμως ένας Γάλλος φίλος μου, στίς μέρες μας, το να μην αρέσεις, αποτελεί μια απο τις αριστοκρατικότερες απολάυσεις...

-Στραφήκατε τοτε στο Αιγαίο...

--Στο Αιγαίο, που κι αυτό απο μια ευτυχισμένη σύμπτωση,αποτελούσε τότε τη μόνη μου εμπειρία.Παράλληλα ήρθε ο Υπερρεαλισμός,που με βοήθησε αφάνταστα να κατανικήσω τις αντιστάσεις μου και να εκφρασθώ άμεσα.Ειναι σήμερα,ίσως,το μόνο που μου απομένει απο τη περίοδο εκείνη της λατρείας μου στη γαλλική πρωτοπορειακή σχολή.

-Συζήτήσανε-και πολλοί αμφισβητήσανε-αν είσαστε εσείς που ανακαλύψατε το Αιγαίο.Άλλοι είπανε,οτι το δώσατε σαν απαράδεχτο ηθογραφικο τοπίο,"κεντημένο με διάθεση ζωγράφου".

-Η κριτική μας-αλλοίμονο μέχρι εκεί φθάνει να δεί.Ωστόσο μια φύση ειναι "καινούρια",κάθε φορά που κατορθώνει κανείς να την κοιτάξει διαφορετικά.Όσο για το άλλο που λέτε,δεν ξέρω.Μπορεί το σφάλμα να εόιναι δικό μου.

-Τι εννοείτε?

-Ότι σαν άνθρωπος,προσπαθώ να λυτρώνομαι απο την ανάγκη να είμαι και για τούς άλλους,ό,τι είμαι για τον εαυτό μου,σαν ποιητής δεν έχω τον τρόπο.Η διάθεση δεν μετρά.Ε ί ν α ι κανείς ότι καταφέρει να δούν οι άλλοι οτι είναι.Φυσικά θλίβομαι αφάνταστα να γράφω "ήλιος" και να διαβάζουν οι άλλοι..."κυριακάτικη λιακάδα στο Ζάππειο...



συνεχίζεται...

Άγνωστη συζήτηση Οδυσσεα Ελύτη-Τεριάντ 12

-Ναι το βλέπω.Βλέπω και γενικότερα να μιλάτε για τα μυστικά της τέχνης σας χωρις τις επιφυλάξεις που είχαν οι παλαιότεροι...

-Κατοικώ το γιαλινο σπίτι που έλεγε ο Μπρετόν...

-Τότε θα μου επιτρέψετε να επωφεληθώ.Μιλήσατε για τις ανάγκες που έχει κατα την αντίληψή σας η η Ποίηση που μας έρχεται.Ποιές άλλες βλέπετε?

-Ενδεικτικά θα σας αναφέρω μερικές... Την ανάγκη π.χ. να μετατοπιστεί το ποίημα,σαν νοητό σώμα,απο τον άξονα "παράδοξη ψυχολογική περίπτωση", στον άξονα "αντικειμενικό κάλος".Ένα λάθος της εποχής μας,είναι οτι ζήτησε το "εξαιρετικό" απο την" εξαίρεση",κάτι το αυτονόητο.Σημασία θα είχε να αναζητήσει το ίδιο πράγμα, απ'οτι αποτελεί τον "κανόνα". Σήμερα,οι ποιητές μας,ποντάρουν περισσότερο στη περιέργεια των ανθρώπων και λιγότερο στην ανάγκη του να γευτεί ομορφιά.Και με" ομορφιά" δέν εννοώ βέβαια την ωραιοπάθεια.Γιαυτό τους βλέπουμε να εμπνέονται απο τις εξωτερικές εναλλαγές, απο όπου πηγαίνουν, απο ότι βλέπουν, για να κάνουν "ενσταντανέ".Βελτιωμένα υποκειμένικά ημερολόγια.

-Εσείς δε γράψατε ποιήματα που να ξεκινούν απο ένα συγκεκριμένο εξωτερικό γεγονός?

-Απολύτως.Μπορώ μάλιστα να πω οτι ξεκινώ πάντα απο το συγκεκριμένο.Μόνο που το ζήτημα,δεν είναι απο που ξεκινά κανείς,αλλα που ζητά να φθάσει.Και όταν πηγαίνω εγώ στη Αφρική η στην Νορβηγία,δε ζητώ να φθάσω στους αραπάδες η στα φιόρδ.Ακόμη περισσότερο,δεν εμπνέομαι ποτέ απο μιά ωραία δύση,ένα ωραίο ποίημα για τη δύση.Αυτό θα ήτανε παιδαριώδες.

-Η στιγμή μου φαίνεται κατάλληλη να υποβάλλω και το κλασσικό πια ερώτημα...Πώς γράφετε εσεις? Έτσι θα περάσουμε απο τη Ποίηση στη Ποίησή σας...

-Κάτι τέτοια ερωτήματα-και να με συμπαθάτε-μου θυμίζουν άλλα,σχετικά με τον Έρωτα,που απασχολούσαν τα λευκώματα των δεσποινίδων,εδώ και έναν αιώνα.

-Και όμως, μια ποιητική ιδέα συχνά συνεπαίρνει όπως ο έρωτας-λένε...

-Πόζες ,που η εποχή μας δεν τις σηκώνει.Οι ιδέες,ξέρω εγώ,που τελούν σε ποιητική κατάσταση,προυπάρχουνε μέσα μου διαμορφωμένες απο τον τρόπο της συναναστροφής μου με τα πράγματα,σε ορισμένο τόπο και χρόνο. Κάθε ποιητής,νομίζω,απο τη στιγμή που γράφει τον πρώτο στίχο του,κλείνει μέσα του σαν σ'ενα μικρό πυρήνα,ολόκληρο το ιδεολογικό περιεχόμενο,του έργου που θα αναπτύξει.Κι εδώ έρχεται το συγκεκριμένο στοιχείο που δίνει την αφορμή.Εντοπίζει την έμπνευση γύρω απο μια εστία,που θα πλατύνει κα θα αναπτυχθεί σε μικρόν αυτοτελή κόσμο, αλλα που μ'αυτό,δεν θα πάψει νάποτελεί μέρος της γενικής ιδέας που είπαμε οτι προυπάρχει μέσα μας.Συνήθως,αυτό,δ ί ν ε τ α ι με δυό-τρείς στίχους,η ακόμη και με έναν,που αμέσως,ο τεχνίτης που παραμονεύει μέσα μας, τον παραλαμβάνει με το γνωστό μεράκι του,και τον λογαριάζει επάνω στα μέτρα ενός υποθετικού συνόλου.Άλοτε,βλέπει οτι κρατεί στα χέρια του μια καλή αρχή ποιήματος, το οποίο πρέπει να γίνει τόσο ακριβώς, και έτσι ακριβώς,ποτέ διαφορετικό.Κάποτε,ταιριάζει τους δοσμένους στίχους στη μέση η στο τέλος του είδους που είναι να γεννηθεί γύρω απο αυτούς.Κατόπιν αρχίζει να δουλεύει.Και τότε,αλλάζει συχνά σχέδιο,επειδή αρχίζει να βρίσκει στην πράξη πράγματα που αλλοιώς ,χωρίς να έχει βουτηχτεί στα νερά,δε θα έβρισκε ποτέ,πράγματα που όχι λίγες φορές,ξεπερνούν σε σημασία το αρχικό εύρυμα,και γίνονται καίρια και αποφασιστικά μέσα στην εξέλιξη της μονάδας του ποιήματος.Η εργασία αυτή είναι περιορισμένη σε έκταση και απέραντη σε βάθος και πλοκή.Στο μινιμουμ ενός νοητού χωρου, ο ποιητής οφείλει να αναπτύξει παράλληλα και ταυτόχρονα,πολλαπλές ενέργειες,που πιάνουν απο τη φιλοσοφική αρχή των ιδεών του και φτάνουν έως την πεζότερη φαινομενικά τεχνητη ανάγκη.Πρέπει ακόμη,σε όλο αυτό το διαστημα, να μένει συνεπής..Συνεπής στις αρχές του,στο ύφος του.Στα πρίν και στα μετά του έργου που σχεδιάζει,επειδή η έσχατη αρμονία-τουλάχιστον για την αντίληψη που έχουμε σήμερα εμείς-έγκειται στην προοπτικιή του συνόλου.


συνεχίζεται...


Η Συζήτηση αυτή του ποιητή Οδυσσέα Ελύτη με τον Τεριάντ, έγινε την Ανοιξη του 1951,τους μήνες Μάιο-Ιούνιο,μεταξύ Ρώμης και Παρισίων.

Άγνωστος ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ 11

-Αυτό το τελευταίο,αν δεν κάνω λάθος,το πέτυχε ως ένα σημείο,στις μέρες μας ο Ελιοτ...

-Ναι.Και όχι μόνο αυτό.Επέτυχε μαζί η και χάρις στον Έζρα Πάουντ,να σταθεί έξω απο το τρίγωνο που μνημόνευσα πιο πάνω.Αν δεν εστάθηκα στο παράδειγμά του είναι γιατι ο Ελιοτ-όπως και σε μας ο Καβάφης-αποτελεί μια μεμονωμένη περίπτωση,μιαν εξαίερεση,που μπόρεσε να πραγματοποιηθεί μόνο 'οταν δέχτηκε να πληρώσει λίτρα και μάλιστα πολύ ακριβά..Να θυσιάσει δηλαδη τον λυρισμό.Στον Έλιοτ της "έρημης χώρας", υπάρχει μιά ακόμη μέθοδος.Ημέθοδος,όπως θα λέγαμε των πολλαπλών επιπέδων.Αλλά δε πιστεύω,όπως άλλοι,οτι εγκαινιάζει μια νέα περίοδο στη ποιητική έκφραση.Το γεγονός οτι ο ίδιος εγκατέλειψε στα "Κουαρτέτα" του,δείχνει το ανεπανάληπτο του παραδείγματος.
Οπωσδήποτε-και για να ξαναγυρίσουμε στο θέμα που μας απασχολεί-όταν σας μιλώ για χτίσιμο γερό,αποβλέπω σε ένα σύστημα ευρυμάτων,που με τη λειτουργία του να ισσοροπεί αρχιτεκτονικά το οικοδόμημα του ποιήματος.Κοντολογής ονειρεύομαι ένα ποίημα που, να συμπυκνώνει μέσα του όλα τα εξαγόμενα της σύχγρονης εμπειρίας,αλλά να είναι συνάμα γερό όσο και μια Πινδαρική ωδή.

-Και όμως εσείς πρωτοστατήσατε στη κατάργηση των σταθερών μορφών,και στη πλήρη ελευθερία...

-Και πρωτοστατώ ακόμη.Επειδή τα ισοσύλαβα μέτρα, οι ομοιοκαταληξίες με τις διασταυρώσεις τους,και όσα άλλα "ετοιμα ενδύματα" προσφέρει μια "Μετρική",-μπορεί να σ υ ν υ π ά ρ χ ο υ ν ,μπορεί και όχι, με ποιήματα που ονομάζουμε καλοχτισμένα.Δεν θα πεί οτι είναι αυτά που εξασφαλίζουν το αγαθό αποτέλεσμα.Ισα-ίσα,αν τα αποκλείσουμε,θα απομονώσουμε καλύτερα την εσωτερική και αόρατη μαστοριά,που μόνον αυτή πιστεύω,γνωρίζει και κρατεί υψηλά το λόγο.Είναι μια αρετή την οποία κατακτά κανείς με την πείρα βέβαια,και με τον μόχθο,αλλα και με την αδιάκοπη και συστηματική τάση να αντιστοιχεί κάθε φορά,στη βασική ανάγκη του ρυθμού που έχουν όλων των εποχών και τών ειδών οι άνθρωποι.

-Παραδείγματος χαριν....

-Την ανάγκη να κόβεται ο χρόνος σε διαστήματα που ξαναγυρίζουν κανονικά.Οι θρησκείες,εστήριξαν εκεί μεγάλο μέρος της επιτυχίας τους,και οι πιστοί,βλέπουμε να επιστρέφουν κάθε χρόνο για να τιμήσουνε τι? Μιά ιδέα.Στίς μέρες μας,και οι εχθροί της θρησκείας,έπλασαν εορτές και ήρωες.Ο ποιητικός λόγος μπορεί να ακολουθήσει το παράδειγμα.

-Με τη λειτουργία μιας αδιάκοπης αντιστοιχίας όπως λέτε..

--Ναι. Μα που να έχει την εφαρμογή της όχι μόνο στη μορφή αλλα και στο περιεχόμενο.Στη Ποίηση άλλωστε που κάνουμε,η μορφή είναι και αυτή στοιχείο περιεχομένου.Γιαυτό το λόγο ακριβώς δε στηριζόμαστε σε έναν ομοειδή τύπο, αλλα προτιμούμε να διαμορφωθεί αυτός,απο το τρόπο που θα χειρισθούμε καθε φορά την ουσία.Μετατοπίζουμε ολοένα ενα υποθετικό "κέντρο βάρους",κι αν μπορεί να το χάσουμε,την αποτυχία μας τότε,καμια πρόσοψη "καθαρής μορφής" δεν έρχεται να καλύψει.Παιχνίδι με ανοιχτά χαρτιά.



Η συζήτηση αυτή μεταξύ του Οδυσσέα Ελύτη και του Τεριάντ, έγινε την Άνοιξη του 1951,μεταξυ Ρώμης και Παρισίων.

Συνεχιζεται...