Ετσι για να μη ξεχνάμε...ποιοι ειναι οι...Κήνσορες της ηθικής...οι οποίοι στηρίζουν τη σημερινη Χουντα... Ενα τσουρμο αμόρφωτα παλιόπαιδα είναι oi Δημοσιογράφοι της συμφοράς...
Οι Αλαφούζοι έχουν "λαδώσει" το μισο Κοινοβούλιο και σχεδόν τη μισή ΕΣΗΕΑ... Τέτοια διαφθορά...
Ας θυμηθούμε....
Διαβαζω απο ΤΟ ΒΗΜΑ...
Οι βαρύτατες καταγγελίες της ιδιαιτέρας γραμματέως του κ. Αριστείδη Αλαφούζου για «πακέτα» εκατομμυρίων που έστελνε ο εφοπλιστής σε πολιτικούς, αφού αγόρασε την «Καθημερινή» * Τι απαντά ο κ. Μητσοτάκης και τι υποστηρίζει ο κ. Ν. Κωνσταντόπουλος, που ομολογεί ότι ήταν νομικός σύμβουλος του εφοπλιστή-εκδότη ως το 1996, ενώ από το 1993 ήταν και αρχηγός του Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου * Τι καταγγέλλει από την τηλεοπτική εκπομπή του ο κ. Μ. Τριανταφυλλόπουλος και πώς κατονομάζει τον κ. Κωνσταντόπουλο ως όργανο του κ. Αλαφούζου με συγκεκριμένες αναφορές σε ρητορικές επιθέσεις που έκανε στη Βουλή ο τέως αρχηγός του Συνασπισμού εναντίον αντιπάλων και επαγγελματικών ανταγωνιστών του εφοπλιστή εντολέως του * Η ιδιαιτέρα γραμματεύς υποστηρίζει ότι ο εργοδότης της είχε επιχειρηματικά συμφέροντα στην Ελλάδα. Ο κ. Τριανταφυλλόπουλος υπενθυμίζει ότι ο κ. Αλαφούζος ξεκίνησε τις δουλειές του ως εργολάβος δημοσίων έργων: έχει κατασκευάσει, επί κυβερνήσεων ΕΡΕ, το Μον Παρνές και την πλατεία Ομονοίας, έργα που είχαν καταγγελθεί τη δεκαετία του '50 από τη δημοκρατική Αντιπολίτευση ως σκάνδαλα * Υπαινιγμοί και καταγγελίες για τις απαιτήσεις (ραδιόφωνα, τηλεοπτικές άδειες κ.ά.) του κ. Ιωάννη Αρ. Αλαφούζου και τις πολιτικές μεταμορφώσεις του * Με μαγνητοφωνημένες δηλώσεις του ιδίου του κ. Αλαφούζου εναντίον του κ. Μητσοτάκη και αποκαλυπτικές περιγραφές «πληρωμών» απαντά ο κ. Τριανταφυλλόπουλος στις διαψεύσεις του κ. Αλαφούζου. Ποια θα είναι η συνέχεια...
Οι πρόσφατες καταγγελίες στην υπόθεση του λεγόμενου «μαύρου πολιτικού χρήματος» μετέτρεψαν ορισμένους από τους γνωστότερους «εισαγγελείς» του δημόσιου βίου σε κατηγορουμένους. Η ειρωνεία της υπόθεσης είναι ότι εμφανίζονται να διαπλέκονται σε δίκτυο οικονομικών και πολιτικών συναλλαγών εκδότες, επιχειρηματίες και πολιτικοί οι οποίοι (κατά τα άλλα) σταδιοδρομούν χρόνια τώρα ως φλογεροί πολέμιοι της διαπλοκής εκδοτών, επιχειρηματιών και πολιτικών! Και όλα αυτά σε φόντο «βρώμικου '89», το οποίο (όπως φαίνεται) ακόμη δεν λέει να καθαρίσει.
Οι αποκαλύψεις της πρώην γραμματέως του κ. Αρ. Αλαφούζου στον δημοσιογράφο κ. Μ. Τριανταφυλλόπουλο για διακίνηση «μαύρου χρήματος» προς πολιτικά πρόσωπα, μεταξύ των οποίων οι κκ. Κ. Μητσοτάκης και Ν. Κωνσταντόπουλος, προκάλεσαν την έντονη αντίδραση των καταγγελλομένων, οι οποίοι απειλούν με προσφυγές στη Δικαιοσύνη και στο Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης. Ο κ. Τριανταφυλλόπουλος, από την πλευρά του, δηλώνει «εγώ θα συνεχίσω τις αποκαλύψεις, με μαρτυρίες και στοιχεία και από άλλα πρόσωπα. Η έρευνα δεν στηρίχτηκε μόνο στην κυρία Χατζηβασιλείου».
Η κυρία Καίτη Χατζηβασιλείου είναι η επί 28 έτη γραμματέας του κ. Αρ. Αλαφούζου, η οποία αποκάλυψε σε εκπομπή του κ. Μ. Τριανταφυλλόπουλου ότι την περίοδο 1989-1993 ο πρώην πρωθυπουργός κ. Κ. Μητσοτάκης και ο τέως πρόεδρος του Συνασπισμού κ. Ν. Κωνσταντόπουλος εισέπρατταν σημαντικά χρηματικά ποσά από τον κ. Αλαφούζο. Η κυρία Χατζηβασιλείου, όπως λέει, γνώριζε από πρώτο χέρι τις συναλλαγές αυτές αφού τις εκτελούσε η ίδια, κατ' εντολήν του εργοδότη της, και παράλληλα κρατούσε αρχείο των λογαριασμών και των ποσών που ελάμβαναν οι δύο πολιτικοί.
Για τον κ. Μητσοτάκη είπε ότι έστελνε τον οδηγό του, ο οποίος έπαιρνε φεύγοντας σακ βουαγιάζ με μετρητά (τα είχε γεμίσει η ίδια, τρεις φορές με το ποσόν των 30 εκατ. δρχ. - 88.041 ευρώ). Ο οδηγός κατευθυνόταν σε κεντρική οδό της Αθήνας όπου βρίσκονται τα γραφεία της ΝΔ, αλλά επειδή εκεί κοντά είναι και το σπίτι του κ. Μητσοτάκη δεν ήξερε πού ακριβώς κατέληγαν οι τσάντες με τα λεφτά.
Ο κ. Κωνσταντόπουλος, σύμφωνα πάντα με τη μαρτυρία της κυρίας Χατζηβασιλείου, πήγαινε ο ίδιος στο γραφείο του κ. Αλαφούζου και έφευγε με επιταγές. Αυτό, είπε, έγινε τρεις-τέσσερις φορές, όχι μόνο σε προεκλογικές περιόδους, και ότι ο κ. Κωνσταντόπουλος εμφανιζόταν ως άτυπος νομικός σύμβουλος του επιχειρηματία αφού επισήμως δεν ανελάμβανε υποθέσεις του.
Η κυρία Χατζηβασιλείου πρόσθεσε ότι δεν είχε δει ποτέ το όνομα του κ. Κωνσταντόπουλου ως νομικού συμβούλου στις επιχειρήσεις Αλαφούζου. Εξέφρασε επίσης την εκτίμηση ότι λειτουργούσε «σαν τη φωνή του επιχειρηματία στη Βουλή» αφού πολλές φορές είχε υπερασπιστεί εκεί τις θέσεις του επιχειρηματία. Σύμφωνα με τον κ. Τριανταφυλλόπουλο, ο κ. Κωνσταντόπουλος επετίθετο εκ συστήματος στη Βουλή εναντίον όσων ο κ. Αλαφούζος είχε επιχειρηματικές ή άλλες διαφορές.
Η πρώην γραμματέας είπε ακόμη ότι γνώριζε και άλλους πολιτικούς που επισκέπτονταν τον κ. Αλαφούζο με σκοπό να πάρουν χρήματα. Για τα στοιχεία αυτά η κυρία Χατζηβασιλείου έχει καταθέσει υπόμνημα στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Γ. Σανιδά.
Οσα είπε η κυρία Χατζηβασιλείου προκάλεσαν θύελλα αντιδράσεων. Ο κ. Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει στη Δικαιοσύνη κατά του κ. Τριανταφυλλόπουλου επειδή «εξαπέλυσε μια επιμελώς σκηνοθετημένη συκοφαντική εκστρατεία» εναντίον του. Υπενθύμισε επίσης ότι ο δημοσιογράφος «αναμασά παλαιές συκοφαντίες του 1993, που όλες ξεκαθάρισαν από τότε και για τις οποίες προσφάτως αποφάσισε η Δικαιοσύνη».
Ο κ. Μητσοτάκης φέρεται να έχει ζητήσει τρεις φορές τις κασέτες της εκπομπής από τον τηλεοπτικό σταθμό Alter χωρίς να πάρει απάντηση και κάθε φορά κοινοποιεί τα αιτήματά του στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης. Οταν ένας τηλεοπτικός σταθμός αρνείται να παραχωρήσει επίμαχο υλικό σε όποιον έχει έννομο συμφέρον, κινδυνεύει με κυρώσεις.
«Ψευδή και συκοφαντικά» χαρακτήρισε τα όσα ειπώθηκαν στην εκπομπή και ο πρόεδρος της «Καθημερινής» κ. Αρ. Αλαφούζος και δήλωσε ότι θα προσφύγει στη Δικαιοσύνη, τόσο κατά του κ. Τριανταφυλλόπουλου όσο και κατά της κυρίας Χατζηβασιλείου. Ο κ. Αλαφούζος μιλάει για «προσπάθεια διασυρμού του» και για «οργανωμένη επίθεση» εναντίον του η οποία «εξυπηρετεί πολλαπλούς στόχους - να κλονίσει το όνομα και την αξιοπιστία του ως πολίτη και επιχειρηματία, και να πλήξει πολιτικά πρόσωπα διαστρεβλώνοντας την πραγματικότητα και την ιστορία».
Ο κ. Κωνσταντόπουλος χαρακτήρισε τον κ. Τριανταφυλλόπουλο «θλιβερή μαριονέτα» και αναρωτήθηκε «ποιος κρύβεται πίσω από αυτή την επίθεση». Μίλησε για «χοντροκομμένα ψέματα» εναντίον του καθώς θεωρεί ότι η επαγγελματική του διαδρομή δεν ήταν κρυφή ούτε λειτουργούσε ως άτυπος νομικός σύμβουλος του κ. Αλαφούζου.
Αντιθέτως, λέει, ως το 1996 ήταν νομικός σύμβουλος της Ερμής ΑΕ, ιδιοκτήτριας εταιρείας της «Καθημερινής» και του Σκάι, καθώς και των κκ. Αρ. και Ι. Αλαφούζου, και νομικός συνεργάτης (μαζί με άλλους δικηγόρους) σε υποθέσεις που αφορούσαν στελέχη των δύο μέσων. Επίσης δηλώνει ότι ήταν επί δέκα χρόνια νομικός σύμβουλος της «Ελευθεροτυπίας» και δικηγόρος πολλών άλλων εφημερίδων, περιοδικών, αλλά και εκδοτών και δημοσιογράφων.
Αν και διετέλεσε υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση Τζαννετάκη το 1989, ο ίδιος περιγράφει με μελανά χρώματα τη σχέση του με την οικογένεια Μητσοτάκη εξαιτίας της υπεράσπισης ατόμων που κατηγορούνταν για τρομοκρατία (Ρασίντ, Σκυφτούλης, Σερίφης κ.ά.), της ιστορίας του Σκάι και της αντίθεσής του στον λεγόμενο «τρομονόμο».
Στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε την περασμένη Τρίτη επισήμανε ακριβώς αυτό το γεγονός: «Ολοι οι δημοσιογράφοι ξέρουν τη σύγκρουσή μου τότε για συγκεκριμένες υποθέσεις με την τότε κυβέρνηση, τα σχόλια του γραφείου Τύπου της ΝΔ. Επιπροσθέτως υπάρχει και κάτι το οποίο δικαιούμαι να επικαλεστώ. Ολες οι υποθέσεις που χειρίστηκα οδηγήθηκαν στα δικαστήρια και υπήρξαν αθωωτικές αποφάσεις ή απαλλακτικά βουλεύματα».
Είναι βέβαιο πάντως ότι εκπροσώπησε την οικογένεια Αλαφούζου σε όλες τις μεγάλες ποινικές εμπλοκές της, από τις υποθέσεις λαθρεμπορίας πετρελαίου και τη μήνυση της κυρίας Μαρίκας Μητσοτάκη κατά της «Καθημερινής» για δημοσιεύματα που αφορούσαν το ίδρυμα για παιδιά με ειδικές ανάγκες ως την υπόθεση των υποκλοπών της περιόδου 1990-1993 κ.ά. Ο κ. Κωνσταντόπουλος εξελέγη πρόεδρος του Συνασπισμού τον Δεκέμβριο του 1993, πράγμα που σημαίνει ότι, κατά δήλωσή του, επί τρία (τουλάχιστον) έτη ήταν παράλληλα αρχηγός κόμματος και νομικός σύμβουλος εκδοτών και εφοπλιστών.
Εκείνη την εποχή (1993-1996) ο Συνασπισμός έμεινε εκτός Βουλής, οπότε ο κ. Κωνσταντόπουλος επικαλείται την ανάγκη να εργασθεί και να διατηρήσει δραστήριο το δικηγορικό του γραφείο. Αλλά το 1998 υπογράφει ως δικηγόρος το απολογητικό υπόμνημα του κ. Τεγόπουλου κατά του κ. Σ. Κόκκαλη, ο οποίος προσέφυγε στη Δικαιοσύνη για σειρά σχολίων της «Ελευθεροτυπίας» όπου ο επιχειρηματίας χαρακτηριζόταν «μεγαλομιζαδόρος, μαυραγορίτης, μεγαλέμπορος δημοσίων υπαλλήλων, νονός όλων των τυχερών παιχνιδιών» κ.ά. Ο Συνασπισμός είχε επιστρέψει στη Βουλή ήδη από το 1996. Ο κ. Κωνσταντόπουλος έχει ξεκινήσει συναντήσεις με την Πρόεδρο της Βουλής, τους αρχηγούς των κομμάτων, τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τις ενώσεις των δημοσιογράφων και των ιδιοκτητών ΜΜΕ σε μια προσπάθεια να ιδρύσει ινστιτούτο, κατά «των τηλεδερβίσηδων», όπως λέει.
Η αρχή των γεγονότων που οδήγησαν στις πρόσφατες αποκαλύψεις βρίσκεται περίπου 20 χρόνια πίσω. Το 1988, μετά τη φυγή του Γ. Κοσκωτά στη Βραζιλία, ο κ. Αρ. Αλαφούζος με τη σύμφωνη γνώμη του τότε προέδρου της ΝΔ κ. Κ. Μητσοτάκη αγόρασε την εφημερίδα «Καθημερινή» και τον ραδιοφωνικό σταθμό Σκάι.
Εναν χρόνο μετά, επήλθε ρήγμα στις σχέσεις των δύο ανδρών. Την αιτία αποκάλυψε τέσσερα χρόνια αργότερα ο ίδιος ο κ. Αλαφούζος σε κατάθεση που έδωσε (Αύγουστος 1993) στον ειδικό ανακριτή εφέτη κ. Αχ. Νταφούλη. «Το 1988, όταν ήθελα να αγοράσω την "Καθημερινή" συζήτησα με τον νυν Πρωθυπουργό και εκείνος με παρακάλεσε αν μπορώ να βοηθήσω το κόμμα. Εγώ δέχτηκα και έδωσα εκατοντάδες εκατομμυρίων στο κόμμα. Ομως διαπίστωσα ότι κόμμα και Μητσοτάκης είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Ρώτησα κι άλλους και μου είπαν ότι τα χρήματα δεν πήγαν στο κόμμα. Γι' αυτό όταν στα τέλη του 1989 με παρακάλεσε πάλι, του είπα ότι δεν είναι δυνατόν να του δίνω χρήματα και να μην πηγαίνουν στο κόμμα και δεν είμαι διατεθειμένος να βοηθήσω στις εκλογές. Αυτός θύμωσε και ήταν ο μοναδικός λόγος που άρχισε να με κυνηγάει». Ο κ. Αλαφούζος αργότερα ανακάλεσε αυτή την κατάθεση, ο κ. Τριανταφυλλόπουλος όμως υποστήριξε ότι η ανάκληση των κατηγοριών δεν αφορούσε τα χρήματα των σακ βουαγιάζ, για τα οποία δεν έχει γίνει καμία έρευνα.
Σε συνέντευξη που έδωσε εκείνη την εποχή στη δημοσιογράφο της εφημερίδας «Τα Νέα» κυρία Τζώρτζια Κοντράρου και η οποία παρουσιάστηκε την Πέμπτη από τηλεοράσεως, ο κ. Αλαφούζος ακούστηκε να λέει ότι «επειδή του Μητσοτάκη τού ξεφεύγουν κουβέντες κατάλαβα ότι τα χρήματα (σ.σ.: περίπου 90 εκατ. δραχμές - 264.123 ευρώ) σε σακ βουαγιάζ τα διέθετε σε όχι θεμιτούς σκοπούς. Εγώ δυσφόρησα». Κατόπιν αποκαλύπτει ότι επί οικουμενικής κυβερνήσεως«πληροφορήθηκε ότι έστελνε τα χρήματα σε ψευδομάρτυρα που χρησιμοποιούσε για την παραπομπή του Ανδρέα».
Στις αρχές του 1991 πολλοί διεκδίκησαν τηλεοπτικές άδειες, μεταξύ των οποίων και ο κ. Ι. Αλαφούζος, γιος του Αριστείδη. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, η οποία δεχόταν σκληρές επιθέσεις από τον Σκάι, αρνήθηκε να του δώσει άδεια. Τότε εκείνος πήγε στον Υμηττό με σκοπό να εγκαταστήσει κεραίες και βρέθηκε αντιμέτωπος με αστυνομικές δυνάμεις. Η σύγκρουση θα γενικευθεί.
Ο κ. Μητσοτάκης με δήλωσή του σε τηλεοπτικό σταθμό κατηγόρησε τον κ. Αλαφούζο ότι κάνει λαθρεμπόριο πετρελαίου. Το 1992 ο κ. Ι. Αλαφούζος και πέντε συνεργάτες του παραπέμφθηκαν από τον εισαγγελέα στη Δικαιοσύνη για λαθρεμπόριο καυσίμων με τα πλοία «Ενάλιος Αίθρα» και «Ασπρονήσι». Η τελευταία δίκη έγινε το 1995 και ήταν αθωωτική για τους κατηγορουμένους.
Την άνοιξη του 1993 ήλθε στην επιφάνεια η υπόθεση των υποκλοπών τηλεφωνικών συνομιλιών του Α. Παπανδρέου και άλλων στελεχών του ΠαΣοΚ από τους Μαυρίκη - Γρυλλάκη, από τα υπόγεια της Ρηγίλλης, του Μεγάρου Μαξίμου και του ΟΤΕ στην Πατησίων, για λογαριασμό του κ. Κ. Μητσοτάκη. Τότε η κυβέρνηση έστειλε σε δίκες πολλούς εκδότες εφημερίδων, μεταξύ των οποίων και τον κ. Αλαφούζο, επειδή δημοσίευσαν το περιεχόμενο των κασετών. To 2001 o στρατηγός Νίκος Γρυλλάκης, στενός συνεργάτης του κ. Μητσοτάκη, αποκαλύπτει στο βιβλίο του «τέρατα και σημεία» για την περίοδο εκείνη, καθώς μέσα από περιγραφές για συνωμοσίες, παγιδεύσεις ανθρώπων και τηλεφώνων, μεθοδεύσεις, εκβιασμούς, δωροδοκίες αναδύεται ένα ζοφερό παρακράτος το οποίο έδρασε ανενόχλητο για περίπου τέσσερα χρόνια.
Τον Ιούνιο του 1993 ο κ. Αλαφούζος κατέθεσε στον εισαγγελέα κ. Γ. Ζορμπά ότι «ηθικός αυτουργός των υποκλοπών είναι ο κ. Μητσοτάκης» και τον Αύγουστο αποκάλυψε τα όσα αναφέρθηκαν παραπάνω στον κ. Νταφούλη. Στις 8 Οκτωβρίου 1993, λίγες ημέρες πριν από τη διεξαγωγή των εθνικών εκλογών, ο κ. Αλαφούζος πήρε την εκδίκησή του, λέγοντας δημόσια ότι είχε χρηματοδοτήσει τον κ. Μητσοτάκη προσωπικά. Στις 10 Οκτωβρίου η ΝΔ έχασε τις εκλογές από το ΠαΣοΚ με διαφορά 7,5 μονάδων.
Η ιστορία του «μαύρου χρήματος» που λέγεται ότι διακινήθηκε μεταξύ Αλαφούζου - Μητσοτάκη δεν ξεχάστηκε. Το 2001 ήλθε ξανά στην επικαιρότητα με την υπόθεση Mayo. Ο κ. Κ. Λαλιώτης, τότε υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, αποκάλυψε ότι μέσω τροφοδότη λογαριασμού της λιβεριανής εταιρείας Mayo Investments Corporation, η Νέα Δημοκρατία και η οικογένεια του κ. Μητσοτάκη διακινούσαν χρήματα την περίοδο 1989-1993.
Ο κ. Λαλιώτης έδωσε στη δημοσιότητα δύο αποδείξεις της Εθνικής Τράπεζας, εκ των οποίων η πρώτη έδειχνε την κατάθεση σε ειδικό λογαριασμό της ΝΔ στην Εθνική Τράπεζα ποσού 600.000 δολαρίων, που είχε καταθέσει ο κ. Αρ. Αλαφούζος στο Λονδίνο σε λογαριασμό τής Mayo. Η δεύτερη απόδειξη έδειχνε ότι την ίδια ημέρα (8.6.1989) δραχμοποιήθηκαν οι 600.000 δολάρια (αντιστοιχούσαν σε 101.425.100 δρχ. - 297.652,5 ευρώ) και πιστώθηκαν σε τρεχούμενο λογαριασμό της Νέας Δημοκρατίας. Οι κκ. Μητσοτάκης και Λαλιώτης αλληλομηνύθηκαν για συκοφαντία και εξύβριση, ζητώντας ο καθένας από τον άλλον αποζημίωση 1 δισ. δρχ. - 2.934.703 ευρώ. Τον περασμένο Ιούνιο το Εφετείο Αθηνών επέβαλε και στους δύο την καταβολή χρηματικών αποζημιώσεων για ηθική βλάβη, 100.000 ευρώ στον κ. Λαλιώτη και 22.000 ευρώ στον κ. Μητσοτάκη.
Στην εκπομπή της Πέμπτης του κ. Τριανταφυλλόπουλου ειπώθηκε ότι ο κ. Αλαφούζος υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους εργολήπτες, ο οποίος είχε αναλάβει την πλειονότητα των μεγάλων έργων τις δεκαετίες του '50 και του '60. Περισσότερο γνωστά είναι το καζίνο Μον Παρνές στην Πάρνηθα, το ξενοδοχειακό συγκρότημα του Αστέρος Βουλιαγμένης και ο Πύργος του Πειραιά. Είχε αναλάβει επίσης σημαντικά έργα στον Αξιό, στον Νέστο και της ΔΕΗ στην Πτολεμαΐδα. Με τα τεράστια κέρδη που απεκόμισε από τα δημόσια έργα στράφηκε στη ναυτιλία. Η κυρία Χατζηβασιλείου πρόσθεσε ότι και προσφάτως ο κ. Αλαφούζος είχε πάρει τουλάχιστον ένα έργο μεταφορών για τη ΔΕΗ, αλλά η οχλαγωγία των καλεσμένων εκείνη τη στιγμή δεν της επέτρεψε να συνεχίσει.
Και ενα ενδιαφέρον Ιστολογιο...
Το μαύρο μέτωπο Σκάι -Καθημερινής...
Είχα ήδη γράψει το σχόλιο μου για Σκάι- Καθημερινή, όταν μου ήρθε η είδηση:
"Τη Δευτέρα 26/4 το απόγευμα, ο διευθυντής του Ραδιοσταθμού Σκάι Άρης Πορτοσάλτε συγκέντρωσε όλους τους συντάκτες και τους ανακοίνωσε ότι μόλις η κυβέρνηση νομοθετήσει την κατάργηση του 13ου - 14ου μισθού η επιχείρηση θα προχωρήσει στις περικοπές.
Γι' αυτό όλοι πρέπει να πάρουν τα μέτρα τους, ενώ τόνισε ότι θα χρειασθεί να δουλέψουν και για τη φανέλα (του σταθμού). Γενικά είπε ότι θα προσπαθήσουν να κρατήσουν τις θέσεις εργασίας, σημειώνοντας όμως ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο, ενώ εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για κάποια τμήματα...
Οι εργοδότες στρώνουν το έδαφος, εμείς τι κάνουμε;" (Διαβάστε εδώ την είδηση)
Θα περικοπεί άραγε και ο μισθός της ζωόφιλης κυρίας που θεωρεί ως βασικό εχθρό των αδέσποτων τους ....μετανάστες, που όπως είπε από το μικρόφωνο του Σκάι "τα σφάζουν και τα τρώνε";
...και λίγη ιστορία
(ρεπορτάζ από το Βήμα - μόνο όταν αρχίζουν οι σκυλοκαυγάδες μεταξύ ιδιοκτητών ΜΜΕ μαθαίνουμε κι εμείς κάτι):
"...το όνομα των Αλαφούζων γίνεται ευρύτερα γνωστό μετά το 1988, οπότε η οικογένεια επεκτάθηκε στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Το 1988, μετά τη φυγή του Γ. Κοσκωτά στη Βραζιλία, ο κ. Αλαφούζος με την προτροπή τού τότε προέδρου της ΝΔ κ. K. Μητσοτάκη αγοράζει την εφημερίδα «Καθημερινή» και τον ραδιοφωνικό σταθμό Σκάι.
Εναν χρόνο αργότερα η οικογένεια Αλαφούζου υποστηρίζει ότι έχει χρηματοδοτήσει με 1 εκατ. δολάρια τον πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας κ. K. Μητσοτάκη. Ο τότε πρωθυπουργός απάντησε ότι τα χρήματα πήγαν στο ταμείο της ΝΔ. H σχέση συνεννόησης και επαφής με τη ΝΔ επί των ημερών του κ. Μητσοτάκη άλλαξε άρδην το 1992. Τότε ο κ. Ιωάννης Αλαφούζος και πέντε συνεργάτες του παραπέμφθηκαν από τον εισαγγελέα στη Δικαιοσύνη για λαθρεμπόριο καυσίμων με τα πλοία «Ενάλιος Αίθρα» και «Ασπρονήσι», αλλά στη συνέχεια αθωώθηκαν.
Οι σχέσεις ΝΔ - Αλαφούζου σταδιακά χειροτερεύουν. Στις 8 Οκτωβρίου 1993, λίγες ημέρες πριν από τη διεξαγωγή των εθνικών εκλογών, η οικογένεια Αλαφούζου περνάει στην αντεπίθεση, καθώς καταγγέλλει τον τότε πρωθυπουργό κ. Μητσοτάκη ότι εκτοξεύει ψευδείς κατηγορίες εναντίον της. Τότε μάλιστα ο κ. Αλαφούζος δημοσιοποιεί ότι είχε χρηματοδοτήσει τον κ. Μητσοτάκη προσωπικά. Στις 10 Οκτωβρίου η ΝΔ χάνει τις εκλογές από το ΠαΣοΚ με διαφορά 7,5 μονάδων (39,30% έναντι 46,88%).
Το 1993 οι δύο γιοι του κ. Αλαφούζου είχαν ήδη αρκετή εμπειρία από την ενασχόληση με τις επιχειρήσεις του πατέρα τους. Ο κ. I. Αλαφούζος έχει παραλάβει από τον πατέρα του το ραδιόφωνο του Σκάι από το 1993, ενώ προσφάτως, τον Νοέμβριο του 2005, ανέλαβε και επισήμως την ευθύνη του τηλεοπτικού σταθμού Smart TV, ο οποίος δεν λειτουργεί ακόμη. Πάντως η προηγούμενη προσπάθεια της οικογένειας Αλαφούζου να ασχοληθεί με την τηλεόραση είχε αποτύχει. Το 1997, ύστερα από πολλαπλές ανεπιτυχείς προσπάθειες να ανεβάσει τα νούμερα του τηλεοπτικού σταθμού Σκάι, ο κ. I. Αλαφούζος πούλησε τον τηλεοπτικό σταθμό, τη διεύθυνση του οποίου είχε αναλάβει ο κ. Στ. Τσοτσορός.
Το 2001 ο κ. I. Αλαφούζος είχε καταδικαστεί από το B´ Μονομελές Πλημμελειοδικείο Πειραιά για χρέη προς το Δημόσιο..."
...και το Βαθύ Κόκκινο, θυμίζει:
Μέχρι το 2007 και για πολλά χρόνια στην «Καθημερινή» εργαζόταν και ο Γ. Δελαστίκ που τότε και μέχρι σήμερα διευθύνει το «Πριν».
Η απόλυση του από εκεί συνοδεύτηκε από άρθρο της «Καθημερινής» όπου ο τότε διευθυντής της Αντώνης Καρκαγιάννης έγραφε μεταξύ άλλων:.
"Ο Γιώργος Δελαστίκ εκτός από τη δουλειά του στην «Κ» εκδίδει και διευθύνει μια μικρή εφημερίδα, το «Πριν», όπου αυτός και οι φίλοι του αναπτύσσουν τις απόψεις τους, σεβαστές πάντοτε και παντελώς αδιάφορες για την «Κ».
Στο φύλλο όμως της εβδομάδας πριν από το Πάσχα δημοσιεύθηκε ανώνυμο σχόλιο (το έγραψε καθ’ ομολογία του ο Γιώργος Δελαστίκ), όπου η «Κ», χωρίς να κατονομάζεται αλλά σαφέστατα να υπονοείται, περιγραφόταν περίπου ως εκτροφείο ξένων πρακτόρων, που και αυτοί δεν κατονομάζονταν αλλά σαφώς υπονοούνταν ή «φωτογραφίζονταν»".
Δεν νομίζει ο Γ. Δελαστίκ ότι ήρθε η ώρα να πει κάποια πράγματα με το όνομα τους;
Και μια υπενθύμιση για τον ρόλο που παίζουν τα ΜΜΕ.
«Ως τώρα πιστεύαμε ότι η εξάπλωση των χριστιανικών μύθων στα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας οφειλόταν αποκλειστικά στο ότι δεν είχε εφευρεθεί ακόμη η τυπογραφία. Το αντίθετο ακριβώς συμβαίνει. Ο καθημερινός Τύπος και ο τηλέγραφος, που μέσα σε μια στιγμή διαχέει τις επινοήσεις του σε όλη τη γη, κατασκευάζει περισσότερους μύθους μέσα σε μια μέρα (και το αστικό κοπάδι τους πιστεύει και τους διαδίδει ακόμα παραπέρα) από όσους θα μπορούσαν να παραχθούν παλιότερα μέσα σε έναν αιώνα».
Καρλ Μαρξ («Απαντα», τόμος 44, σελ. 176).
Και τέλος πάντων, ας μην ξεχνάμε πως οι Γερμανοί είναι φίλοι μας. 70 χρόνια τώρα το λέει η Καθημερινή:
"Ο αθηναϊκός λαός αντιμετωπίζει τα γεγονότα με σταθεράν πεποίθησιν ότι όλα βαίνουν προς το καλύτερον, ότι λήξαντος του πολέμου, διά την Ελλάδα τουλάχιστον, ανοίγεται η περίοδος της ειρήνης και της εντός των πλαισίων της ειρήνης αυτής παραγωγικής δραστηριότητος... Η θέλησις των Ελλήνων, όπως εντός του ειρηνικού πλαισίου, το οποίο εξασφαλίζει εις αυτούς ο τερματισμός του πολέμου, αναπτύξουν όλας των τας ικανότητας και όλας των τας πρωτοβουλίας, θα δώση ασφαλώς αφορμήν διά να εκδηλωθούν όλαι εκείναι αι κεκρυμμέναι αρεταί της φυλής μας, αι οποίαι είτε εξ αδιαφορίας, είται εξ αισθημάτων ηλαττωμένης αλληλεγγύης δε είχον ανέλθει εις την επιφάνειαν τους τελευταίους καιρούς... Αι γερμανικαί αρχαί εμφορούμεναι από τας φιλικωτέρας των διαθέσεων απέναντι του ελληνικού πληθυσμού, τας αρετάς και τα προτερήματα του οποίου δεν ήργησαν να γνωρίσουν, θα τον συντρέξουν- περί τούτου δεν υπάρχει αμφιβολία- εις πάσαν θετικήν και οικοδομητικήν του προσπάθειαν".
Καθημερινή - 29/4/1941
Προφανώς από το συγκεκριμένο editorial εμπνεύστηκε και ο Alexis ο δικό του περί ΔΝΤ...
Διαβάστε εδώ τις επιστολές Δελαστίκ και Μπουγάτσου...
Διαβαζω στην ΑΥΓΗ
Παιχνίδια με την πολυφωνία και την απασχόληση στον Τύπο
Ημερομηνία δημοσίευσης: 03/12/2010
Να καταργηθεί η δημοσίευση των ισολογισμών των ανωνύμων εταιρειών στις εφημερίδες ζητεί επιτακτικά ο ΣΕΒ. Περιέλαβε μάλιστα την αξίωσή του αυτή στο περιβόητο υπόμνημα μαζί με άλλα μέτρα που ισοπεδώνουν την εργασία. Επικαλείται το κόστος (ασήμαντο για τα έξοδα μιας Α.Ε.) και ισχυρίζεται ότι εξέλιπε ο λόγος δημοσίευσης στις εφημερίδες, διότι η ανακοίνωση στο Ίντερνετ προσφέρει την αναγκαία διαφάνεια.
Στην αρνητική επιχειρηματολογία έχουν απαντήσει τεκμηριωμένα με υπόμνημά τους στον υπουργό Οικονομίας αρκετοί εκδότες, ιδιαίτερα μικρών εφημερίδων, επικαλούμενοι μάλιστα και τη θέση της Ένωσης Ευρωπαίων Εκδοτών, που προειδοποιούν ότι η ηλεκτρονική δημοσίευση δεν είναι ασφαλής ούτε ανταποκρίνεται στο αίτημα της διαφάνειας, τόσο αναγκαίο ιδιαίτερα σε συνθήκες οικονομικής κρίσης.
Τη σκυτάλη από τον ΣΕΒ πήρε χθες ο "Σκάι". Δεν μας εκπλήσσει, διότι η ιδιοκτησία Αλαφούζου δεν σέβεται το δικαίωμα των εργαζομένων στην επιχείρησή της και μετέρχεται εκβιαστικές μεθόδους για να σπάσει τις συλλογικές συμβάσεις. Ήταν, λοιπόν, επόμενο να εναντιώνεται σε ρυθμίσεις, ιδιαίτερα σε στιγμές επεκτεινόμενης κρίσης στον Τύπο, που μπορούν να λειτουργήσουν σταθεροποιητικά για τις επιχειρήσεις Τύπου, ώστε να διασφαλιστούν και η πολυφωνία και οι θέσεις εργασίας. Άλλωστε καμιά εκδοτική επιχείρηση, χρόνια τώρα, δεν είναι κερδοφόρα. Όλες στηρίζονταν σε παράπλευρα έσοδα ή σε τραπεζικά δάνεια. Οι ισολογισμοί είναι ένα αναγκαίο έσοδο για τη βιωσιμότητά τους.
Έχει ήδη επισημανθεί ότι η ισχύουσα ρύθμιση για τη δημοσίευση των ισολογισμών πάσχει και πρέπει να βελτιωθεί με τη θέσπιση ρήτρας απασχόλησης ως προϋπόθεσης για να έχουν οι εφημερίδες το δικαίωμα να δημοσιεύουν ισολογισμούς. Διαφορετικά, μία κοινωνική λειτουργία είναι δυνατόν, ορισμένες φορές, να μετατρέπεται σε αρπαχτή για αετονύχηδες. Είναι αυτοί που διατηρούν εφημερίδες με σχεδόν ανύπαρκτο προσωπικό και τιράζ μερικών εκατοντάδων φύλλων, με στόχο να λυμαίνονται τους ισολογισμούς, εξευτελίζοντας το κόστος.
Η ιδιοκτησία Αλαφούζου, που κόπτεται για την υγιή επιχειρηματικότητα, έχει αγκυροβολήσει στον χώρο του Τύπου πετυχαίνοντας ακόμη και ύποπτες ή και χαριστικές ενέργειες. Δεν έχει ξεχαστεί η υπόθεση "Ασπρονήσι" με το λαθρεμπόριο πετρελαίου. Ούτε, βέβαια, η φωτογραφική διάταξη της κυβέρνησης Σημίτη (με υπουργό Οικονομίας τον Ν. Χριστοδουλάκη), με στόχο η "Καθημερινή" να μπει στο χρηματιστήριο μαζί με τα τάνκερ της οικογένειας Αλαφούζου. Παγκόσμια και επικίνδυνη πρωτοτυπία. Δεν μιλάνε για σχοινί στο σπίτι του κρεμασμένου...
Αν. Σεβ.
Και ο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Πλήγματα και πυρά μεταξύ διαπλεκομένων
Με αμείωτη ένταση συνεχίζεται ο πόλεμος οικονομικών συμφερόντων, που πυροδοτήθηκε από την απόφαση του ΕΣΡ για μη χορήγηση πιστοποιητικού διαφάνειας σε εταιρία του ομίλου Μπόμπολα.
Ολοφάνερη είναι η προσπάθεια των αντιμαχόμενων πλευρών να «προσεταιριστούν» την κυβέρνηση και να την εμφανίσουν στο δικό τους στρατόπεδο, ενώ συνεχίζεται και ο μεταξύ τους «ανταρτοπόλεμος» φθοράς.
Αίσθηση προκάλεσε η προσπάθεια της «Καθημερινής» του Αρ. Αλαφούζου να βάλει την κυβέρνηση «μπροστά στις ευθύνες της», ώστε να προχωρήσει σε μέτρα κατά των διαπλεκόμενων. Ετσι αποδοκιμάζει ευθέως τις αποστάσεις που επιχείρησε να κρατήσει προχτές ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος Ευ. Αντώναρος μεταξύ των επιχειρηματικών συμφερόντων - «η κυβέρνηση δεν υπεισέρχεται σε ενδεχόμενες επιχειρηματικές αντιζηλίες ή αντιπαλότητες» είχε δηλώσει. Παράλληλα, σε πρωτοσέλιδο σχόλιο του πρώην διευθυντή της Στ. Ζούλα επικρίνει τη θεωρία περί «συγκρούσεως συμφερόντων», επισημαίνοντας ότι με τη δικαιολογία αυτή «δύο φορές κατά την τελευταία 20ετία το ΠΑΣΟΚ αδιαφόρησε στις καταγγελίες για διαφθορά και καταλήστευση του δημοσίου χρήματος, με αποτέλεσμα η πολιτική ζωή του τόπου να αντιμετωπίσει άμεσα τον κίνδυνο της χειραγωγήσεώς της από εξωθεσμικούς κηδεμόνες». Μάλιστα στο «υστερόγραφο» φροντίζει να στείλει μήνυμα προς την κυβέρνηση, επισημαίνοντας με νόημα ότι «όλα αυτά θα 'πρεπε να είναι πρωτίστως κατανοητά από εκείνους, που επισήμως εκφράζουν τη βούληση και την πολιτική της σημερινής κυβερνήσεως...».
Την ίδια στιγμή, η «υποδοχή» της απόφασης του ΕΣΡ από τις εφημερίδες είναι ενδεικτική των αντιμαχόμενων «παρατάξεων» που διαμορφώνονται.
Η «Καθημερινή», για παράδειγμα, κάτω από τον εύγλωττο πρωτοσέλιδο τίτλο «Πρώτο πλήγμα στη διαπλοκή - Το ΕΣΡ σταμάτησε το έργο του Μπόμπολα», σημειώνει: «Επειτα από μακρά περίοδο αδρανείας, εθελοτυφλίας και στρουθοκαμηλισμού, το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ) διέγνωσε σχέση οικονομικής και οικογενειακής εξάρτησης, καθώς και ταύτιση συμφερόντων μεταξύ της κατασκευαστικής ΑΚΤΩΡ, αφ' ενός, επικεφαλής της οποίας είναι ο Λ. Μπόμπολας και των εκδόσεων ΠΗΓΑΣΟΣ, αφ' ετέρου, που διευθύνεται από τον πατέρα του Γ. Μπόμπολα και - ως εκ τούτου - αρνήθηκε τη χορήγηση πιστοποιητικού διαφάνειας στη συγκεκριμένη κατασκευαστική εταιρεία. Η άρνηση του ΕΣΡ, πρώτη μετά από τη χορήγηση άλλων σαράντα στη συγκεκριμένη εταιρία τα προηγούμενα χρόνια, συνιστά ένα πρώτο πλήγμα στον κύκλο της γνωστής σε όλους διαπλοκής».
Αντίθετα το «Εθνος» σε καταχωνιασμένο... στη σελίδα 40 ρεπορτάζ χαρακτηρίζει «Πρωτοφανή» την άρνηση του ΕΣΡ να χορηγήσει πιστοποιητικό διαφάνειας στον «Ακτορα», επισημαίνοντας ότι η απόφαση της πλειοψηφίας του ΕΣΡ στηρίζεται σε έωλα στοιχεία. Ευθυγραμμισμένη και η άλλη εφημερίδα του ομίλου Μπόμπολα, η «Ημερησία» υπογραμμίζει ότι «με σαθρά επιχειρήματα το ΕΣΡ αρνήθηκε τη χορήγηση πιστοποιητικού διαφάνειας, ενώ ήδη έχουν εκδοθεί 10 επί κυβέρνησης ΝΔ και 100 στην τελευταία 3ετία».
Η «Ελευθεροτυπία» συσχετίζει την απόφαση του ΕΣΡ με τις δηλώσεις του πρωθυπουργού περί «νταβατζήδων», σημειώνοντας στην πρώτη σελίδα ότι «η άρνηση του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης να χορηγήσει πιστοποιητικό διαφάνειας στην ΑΚΤΩΡ, αποτελεί το πρώτο "μπαμ" λίγες μέρες μετά τα όσα είπε ο πρωθυπουργός στου Μπαϊρακτάρη». Στο ίδιο μήκος κύματος και τα «Νέα», που στο σχετικό ρεπορτάζ επισημαίνουν ότι «λίγες μόνο ημέρες μετά τις δηλώσεις του πρωθυπουργού στου Μπαϊρακτάρη και τις διαρροές από το Μαξίμου ότι "η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να συγκρουστεί με τη διαπλοκή", το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης απέρριψε με ψήφους 4 έναντι 3 τη χορήγηση πιστοποιητικού διαφάνειας στην κατασκευαστική εταιρεία ΑΚΤΩΡ, συμφερόντων Λεωνίδα Μπόμπολα, επικαλούμενο συνταγματικό κώλυμα».
Ο «Ελεύθερος Τύπος» αναζητεί τον ένοχο «δείχνοντας» προς την πλευρά του Εμφιετζόγλου: «Η πρώτη απορριπτική πράξη για πιστοποιητικό διαφάνειας στην εταιρεία ΑΚΤΩΡ του Λεωνίδα Μπόμπολα από το ΕΣΡ είχε κατατεθεί καταγγελία του προέδρου της ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ Πρόδρομου Εμφιετζόγλου ότι πατέρας και υιός Μπόμπολας είχαν κοινό λογαριασμό».
«Το πρώτο χτύπημα στους βαρόνους των ΜΜΕ και τους διαπλεκόμενους έδωσε το ΕΣΡ» θεωρεί η «Απόφαση» τη μη έκδοση πιστοποιητικού διαφάνειας στην εταιρία ΑΚΤΩΡ.
Παράλληλα το «Εθνος» δεν ξεχνά να απαντήσει στο πρωτοσέλιδο σχόλιο της «Καθημερινής». Κρατώντας τον ίδιο τίτλο, «αυτά που όλοι γνωρίζουν», γράφει: «Ο "εθνικός νταβατζής" Αρ. Αλαφούζος έγραψε χτες ένα πρωτοσέλιδο σχόλιο, απόπειρα απάντησης σε όσα το "Εθνος" του καταμαρτύρησε, αλλά... ξέχασε ορισμένα βασικά πράγματα, απ' αυτά που "όλοι γνωρίζουν"». Απαριθμεί στη συνέχεια επτά «περιπτώσεις διαπλοκής», μεταξύ των οποίων η «μεταβίβαση της "Καθημερινής" και της "Γραμμή Α.Ε." από την αυτοκρατορία του απατεώνα Κοσκωτά στην οικογένειά του», τα χρέη του Αρ. Αλαφούζου στα ασφαλιστικά ταμεία, τις «πρωτοφανείς και σκανδαλώδεις ρυθμίσεις» για την παρουσία της «Καθημερινής» στο Χρηματιστήριο, οι προσπάθειες να μην περάσει η νομοθεσία που καταργούσε τα μονοπύθμενα ρυπογόνα πλοίων, η υπόθεση «Ασπρονήσι» κ.ά. Και το άρθρο καταλήγει: «Ολοι πλέον γνωρίζουν ότι ο Αρ. Αλαφούζος είναι ο "εθνικός νταβατζής" που επιχειρεί να χειραγωγήσει τον Κ. Καραμανλή και την κυβέρνησή του, αυτοανακηρυσσόμενος σε τιμητή της πολιτικής και οικονομικής ζωής του τόπου (Δεν είναι διαπλοκή αυτό;). Και όχι μόνο αυτά...».
1/21/2011
Ambitious plans to realize Alexandros Iolas’s
Ambitious plans to realize Alexandros Iolas’s vision
Collector’s dream museum may come true
Alexandros Iolas standing in front of the entrance of his home in the late 1970s.
By Alexandra Koroxenidis - Kathimerini English Edition
One of the most fervid wishes of Alexandros Iolas was to bestow his collection of antiquities — a rich and rare compilation from eastern and western civilizations — to the Greek state. It was with the same enthusiasm that he also hoped to donate his estate in Aghia Paraskevi to the local municipality and turn his home, together with its rich collection of contemporary art, into a state-owned museum that would bear his name.
In life, Iolas never saw his wish fulfilled. Ironically, in fact, he was accused at various times of illegal trafficking in antiquities, an accusation which, however, was never substantiated. The Iolas case was veiled in mystery and soon passed over in silence. Whether out of negligence, procrastination or false calculations, the Greek state ended up missing out on what was a rare and inestimable collection. It also relinquished an opportunity to acquire a museum of modern and contemporary art which, because of its owner’s clout and prestige, would have attracted international attention to Greece. Iolas died in bitterness, his collection was looted or dispersed by his heirs across the world and instead of a museum, his now-ravaged house ended up being a sad reminder of past glories.
But his initial wish was never fully forgotten. Even before Iolas’s death, Nikos Stathoulis, an art critic, owner of the Downtown gallery (one of the first “alternative” galleries in Athens) and author of a biography on Iolas, has been fighting to make the Alexandros Iolas museum a reality.
Stathoulis met Iolas in the early 1980s when the latter asked him to write his biography and also commissioned him to write a second book on his life, which, both agreed, would be published at a certain point after Iolas’s death (release of the second book is expected in the near future).
Stathoulis experienced from close-up episodes in the life of this gifted man, his dream of donating a museum to the Greek state, and his consequent disillusionment.
Since then, he has tried to reinstate something of this original wish. Equipped with a clear sense of Iolas’s ideas on art and an understanding of his personality, Stathoulis has been working toward the creation of a lively, dynamic museum that will house a prestigious collection while also carrying Iolas’s legend.
Stathoulis has helped the Greek Ministry of Culture realize the importance of buying the estate from its present owner, Spyros Georgiou, a civil engineer to whom Iolas’s sister sold the property for 500 million drachmas (1.46 million euros) around seven years ago. Once in the state’s possession, the plan is for the estate to be handed over to the Municipality of Aghia Paraskevi for hosting cultural events, which is roughly what Iolas wanted to do with it while he was still alive. (He had also bought four acres on a site located across from his estate and donated them to the municipality for the purpose of a public park, and commissioned large sculptures for the park, which, however, were never placed in situ).
Rather than turn the estate into a local cultural center, however, Stathoulis is opting for a sophisticated, international museum on modern and contemporary art modelled after the vision of Iolas. The museum’s art collection will consist of artists’ donations and works on loan from major foundations and institutions worldwide, such as the Andy Warhol Foundation and the Dominique de Menil Foundation in Texas. Stathoulis has been in constant contact with such foundations and museums internationally as well as with artists that worked with Iolas.
Iolas’s legendary name and the respect it commands have already sensitized people in the arts internationally to help toward realizing the museum. Coupled with Stathoulis’s commitment and sophisticated vision, this is how works of great artistic worth — similar to those by Magritte, Warhol, Matta, Niki de St Phalle, Jean Tinguely, and De Chirico — may become accessible to the Greek public. The museum is also planned as a dynamic, lively institution that will promote the works of young artists. According to Stathoulis, this sense of dynamism comes close to Iolas’s vision.
Almost two decades down the road, the potential for the Alexandros Iolas museum seems brighter than ever. For the past five years the current mayor of Aghia Paraskevi, Antonis Sideris, has been a major supporter of the project.
During the past month, Stathoulis, together with Sideris, have drawn up an honorary committee for the museum: artists Takis and Pavlos, director of the Benaki Museum Angelos Delivorias, and Niki Goulandri, founder of the Museum of Natural History, are among the members that make up this eminent committee. They have responded enthusiastically to the idea and so have people in the arts internationally, such as the director of the National Museum of Modern Art of the Centre Pompidou, Alfred Paquement, and Jack Lang.
The fact that the project has the support of an eminent committee may help resolve the major problems that hinders the museum’s establishment, namely that the property (around seven acres in total and a total of 1,400 square meters for the house alone) has still not been bought by the government. Back in 1998 and mainly through Stathoulis’s concerted efforts, Iolas’s home was declared a listed building. Shortly thereafter, the land was deemed suitable of expropriation. Moreover, plans were made for including the museum project in the Cultural Olympiad budget, but they never came through.
In 2003, a purchase price of 9 million euros was decided for the property. The government guaranteed 4 million euros out of the total price, with the remaining 5 million still pending before the property becomes state-owned. Luckily, things look positive and there are good signs that the government will actually come through with the payment.
When that happens and the property becomes state-owned, Stathoulis and his team will start working on making a dynamic, international museum. It will be a tribute to Alexandros Iolas and, potentially, a substantial contribution to Greek cultural life.
Collector’s dream museum may come true
Alexandros Iolas standing in front of the entrance of his home in the late 1970s.
By Alexandra Koroxenidis - Kathimerini English Edition
One of the most fervid wishes of Alexandros Iolas was to bestow his collection of antiquities — a rich and rare compilation from eastern and western civilizations — to the Greek state. It was with the same enthusiasm that he also hoped to donate his estate in Aghia Paraskevi to the local municipality and turn his home, together with its rich collection of contemporary art, into a state-owned museum that would bear his name.
In life, Iolas never saw his wish fulfilled. Ironically, in fact, he was accused at various times of illegal trafficking in antiquities, an accusation which, however, was never substantiated. The Iolas case was veiled in mystery and soon passed over in silence. Whether out of negligence, procrastination or false calculations, the Greek state ended up missing out on what was a rare and inestimable collection. It also relinquished an opportunity to acquire a museum of modern and contemporary art which, because of its owner’s clout and prestige, would have attracted international attention to Greece. Iolas died in bitterness, his collection was looted or dispersed by his heirs across the world and instead of a museum, his now-ravaged house ended up being a sad reminder of past glories.
But his initial wish was never fully forgotten. Even before Iolas’s death, Nikos Stathoulis, an art critic, owner of the Downtown gallery (one of the first “alternative” galleries in Athens) and author of a biography on Iolas, has been fighting to make the Alexandros Iolas museum a reality.
Stathoulis met Iolas in the early 1980s when the latter asked him to write his biography and also commissioned him to write a second book on his life, which, both agreed, would be published at a certain point after Iolas’s death (release of the second book is expected in the near future).
Stathoulis experienced from close-up episodes in the life of this gifted man, his dream of donating a museum to the Greek state, and his consequent disillusionment.
Since then, he has tried to reinstate something of this original wish. Equipped with a clear sense of Iolas’s ideas on art and an understanding of his personality, Stathoulis has been working toward the creation of a lively, dynamic museum that will house a prestigious collection while also carrying Iolas’s legend.
Stathoulis has helped the Greek Ministry of Culture realize the importance of buying the estate from its present owner, Spyros Georgiou, a civil engineer to whom Iolas’s sister sold the property for 500 million drachmas (1.46 million euros) around seven years ago. Once in the state’s possession, the plan is for the estate to be handed over to the Municipality of Aghia Paraskevi for hosting cultural events, which is roughly what Iolas wanted to do with it while he was still alive. (He had also bought four acres on a site located across from his estate and donated them to the municipality for the purpose of a public park, and commissioned large sculptures for the park, which, however, were never placed in situ).
Rather than turn the estate into a local cultural center, however, Stathoulis is opting for a sophisticated, international museum on modern and contemporary art modelled after the vision of Iolas. The museum’s art collection will consist of artists’ donations and works on loan from major foundations and institutions worldwide, such as the Andy Warhol Foundation and the Dominique de Menil Foundation in Texas. Stathoulis has been in constant contact with such foundations and museums internationally as well as with artists that worked with Iolas.
Iolas’s legendary name and the respect it commands have already sensitized people in the arts internationally to help toward realizing the museum. Coupled with Stathoulis’s commitment and sophisticated vision, this is how works of great artistic worth — similar to those by Magritte, Warhol, Matta, Niki de St Phalle, Jean Tinguely, and De Chirico — may become accessible to the Greek public. The museum is also planned as a dynamic, lively institution that will promote the works of young artists. According to Stathoulis, this sense of dynamism comes close to Iolas’s vision.
Almost two decades down the road, the potential for the Alexandros Iolas museum seems brighter than ever. For the past five years the current mayor of Aghia Paraskevi, Antonis Sideris, has been a major supporter of the project.
During the past month, Stathoulis, together with Sideris, have drawn up an honorary committee for the museum: artists Takis and Pavlos, director of the Benaki Museum Angelos Delivorias, and Niki Goulandri, founder of the Museum of Natural History, are among the members that make up this eminent committee. They have responded enthusiastically to the idea and so have people in the arts internationally, such as the director of the National Museum of Modern Art of the Centre Pompidou, Alfred Paquement, and Jack Lang.
The fact that the project has the support of an eminent committee may help resolve the major problems that hinders the museum’s establishment, namely that the property (around seven acres in total and a total of 1,400 square meters for the house alone) has still not been bought by the government. Back in 1998 and mainly through Stathoulis’s concerted efforts, Iolas’s home was declared a listed building. Shortly thereafter, the land was deemed suitable of expropriation. Moreover, plans were made for including the museum project in the Cultural Olympiad budget, but they never came through.
In 2003, a purchase price of 9 million euros was decided for the property. The government guaranteed 4 million euros out of the total price, with the remaining 5 million still pending before the property becomes state-owned. Luckily, things look positive and there are good signs that the government will actually come through with the payment.
When that happens and the property becomes state-owned, Stathoulis and his team will start working on making a dynamic, international museum. It will be a tribute to Alexandros Iolas and, potentially, a substantial contribution to Greek cultural life.
1/11/2011
Theodora Keogh
Theodora Keogh, who has died aged 88, was the author of nine novels, all of them dark in tone and many of them peopled with sinister figures.
The remarkable early novels treated young girls facing sexual conflict in New York and Paris, and critics could not decide whether Theodora Keogh possessed extraordinary understanding of these matters or was merely aiming to shock.
The composer and diarist Ned Rorem described her as "our best American writer, certainly our best female writer", and judged that the Keoghs "represented all that was good about America to everyone in Paris".
She was born Theodora Roosevelt on June 30 1919 in New York, the elder of three daughters of Archibald Bulloch Roosevelt, the third son of President Theodore Roosevelt. (In later life Theodora was to play down the Roosevelt connection, forbidding any mention of it to be made in her books
Her father served in the US Army and received the Silver Star in the Second World War. In civilian life he was chairman of Roosevelt & Cross, a Wall Street investment firm. Her mother was Grace Lockwood, from Boston.
Theodora was brought up on the East River, and in the country at Cold Spring Harbor, near Oyster Bay. Her father instilled into her a love of the outdoors with picnics and camping on the sand islands. She was educated at Chapin School in Manhattan, and was finished at Countess Montgelas's in Munich. (The countess, an admirer of Hitler, was to die during the war when her cigarette set fire to her chalet.)
As a young girl Theodora wore boyish clothes, carried a knife and persuaded schoolfriends to swim nude with her. She was briefly a debutante before trying life as a dancer, in Canada and then South America. She joined a ballet company with Alexander Iolas but hated it, so signed up with a musical revue at the Copacabana at Rio, again with Iolas.
Together they staged a satire on the married life of Greeks, but the heavy Salvador Dalí costumes proved restricting. Sometimes they performed in the street. This being wartime, a Roosevelt dancing in South America was not considered in the best national interest, and she and Iolas returned home in February 1943.
Theodora gave up dancing in 1945 when she married the handsome artist Tom Keogh, two years her junior. He was in New York working for the costumier Madame Karinska, and was judged by his friend the costume designer Willa Kim as "one of the most gifted, natural artists" - though in her view he did not make the sacrifices necessary to fulfil his true potential.
Keogh and his new wife moved to Paris, where he designed for the theatre and ballet and worked as an illustrator for Vogue from 1947 to 1951. Keogh designed costumes for films such as The Pirate (1948), with Judy Garland, and Daddy Long Legs (1955), with Leslie Caron. Every Christmas he decorated the façade of the Galeries Lafayette in Paris.
Succumbing to the allure of Parisian high society, Tom Keogh had an affair with Marie-Laure de Noailles, prompting Theodora to embark on one with her chauffeur. As the Baron de Redé put it: "This made their evening travel arrangements rather complicated."
In 1952 Theodora invited the Korean writer Peter Hyun to a Thanksgiving dinner to meet Willa Kim; but this attempt at matchmaking failed when, at the same party, Willa Kim met (and later married) William Pene du Bois, art editor of the Paris Review. Theodora began a two-year affair with Hyun. The Keoghs finally divorced, but remained friends until Tom's death in 1980. "My estranged but still beloved Tom," she called him.
Theodora gravitated to the Café de Tournon in the rue du Tournon on the Rive Gauche. The café was the meeting place for the Paris Review set, including Pené du Bois and the writers George Plimpton and Peter Matthiessen; Alexander Trocchi and Christopher Logue (founders of the literary journal Merlin); and the Alabama writer Eugene Walter.
The author Richard Wright played pinball while others played chess. There was much talk of politics; occasional hints of spies lurking; and everyone observed who arrived and left with whom. Theodora left with Hyun. Occasionally her Roosevelt world encroached as she was whisked away to lunch with Carmel Snow, editor of Harper's Bazaar, sent by her mother.
Theodora Keogh published her first novel, Meg, in 1950. Partly autobiographical (the heroine came from an Upper East Side family), it tackled dark areas - the heroine was raped, and passed her history exam by threatening to expose her teacher as a lesbian.
John Betjeman described it as a "brutally frightening picture of what may happen to a little girl in New York", and Nigel Nicolson wrote: "A great many people will be outraged by this book, but I place it first on my list because of its remarkable originality, good sense and utter lack of sentimentality."
In the Saturday Review, Patricia Highsmith gave an unknown woman a rare favourable review: "She writes with a skill and command of her material that should set her promptly into the ranks of the finer young writers of today."
The Double Door (1952) was inspired by the Marquis de Cuevas, who ran his own ballet on his wife's Rockefeller money and had two adjoining houses in New York, in one of which they entertained grandly. But an internal door led into the neighbouring house, where unspeakable things took place.
This novel had elements of revenge in that Tom Keogh had an affair with Nathalie Philippart, the ballerina married to Jean Babilée, both of whom were briefly signed by the Cuevas Ballet. In the book the Cuevas figure was able to perform his marital duties only when stirred by the memory of a dark, swarthy Indian boy walking in the Place Vendôme.
"Quite something," noted John Gielgud of some of the book's contents. "Not a book for nursery consumption," added Peter Quennell. "Literary censors would not fail to award it an 'X' certificate." Also in 1952, Theodora Keogh published Street Music, in which a street musician falls in love with a child criminal.
Theodora Keogh wrote six further novels. Among them, The Fascinator (1954) had a young girl being lured to bed by a diseased sculptor; Gemini (1961) tackled incest between twins; and The Other Girl (1962) fictionalised the murder in 1947 of Elizabeth Short (the Black Dahlia).
In England the novels were published by the entrepreneurial Peter Davies and later by Neville Spearman. They were translated into five languages, and in the United States became mass-market paperbacks, their covers deceptively adorned with embracing nudes and tabloid captions: "Her haunting beauty drew men to her - her twisted desires consumed them."
Theodora Keogh never read her reviews and abandoned writing after 1962. But, to her great surprise, in the last five years of her life she was tracked down by a disparate group of new readers from various lands, some bearing offers of republication.
After Paris Theodora Keogh lived in Rome and then in New York. Willa Kim sent her to see the Garbo film Anna Christie, an experience which persuaded her to buy a tugboat which she sailed in the Atlantic; it also led to her finding her second husband, Thomas (Tommy) O'Toole, a tugboat captain. After he left her she lived at the Chelsea Hotel, where she kept a margay (a South American tiger-cat) for company. One night, after she had drunk too much and fallen asleep, it chewed off one of her ears.
In the 1970s Theodora Keogh moved to North Carolina, where she became a friend of the wife of Arthur A Rauchfuss, owner of a chemical plant in Caldwell County. In 1979, after the Rauchfusses divorced, she married Arthur, who died 10 years later.
Theodora Keogh, who died in North Carolina on January 5, spent her final years in a house set in 19 acres. She loved cats, but gave up keeping chickens as they were eaten by coyotes.
The remarkable early novels treated young girls facing sexual conflict in New York and Paris, and critics could not decide whether Theodora Keogh possessed extraordinary understanding of these matters or was merely aiming to shock.
The composer and diarist Ned Rorem described her as "our best American writer, certainly our best female writer", and judged that the Keoghs "represented all that was good about America to everyone in Paris".
She was born Theodora Roosevelt on June 30 1919 in New York, the elder of three daughters of Archibald Bulloch Roosevelt, the third son of President Theodore Roosevelt. (In later life Theodora was to play down the Roosevelt connection, forbidding any mention of it to be made in her books
Her father served in the US Army and received the Silver Star in the Second World War. In civilian life he was chairman of Roosevelt & Cross, a Wall Street investment firm. Her mother was Grace Lockwood, from Boston.
Theodora was brought up on the East River, and in the country at Cold Spring Harbor, near Oyster Bay. Her father instilled into her a love of the outdoors with picnics and camping on the sand islands. She was educated at Chapin School in Manhattan, and was finished at Countess Montgelas's in Munich. (The countess, an admirer of Hitler, was to die during the war when her cigarette set fire to her chalet.)
As a young girl Theodora wore boyish clothes, carried a knife and persuaded schoolfriends to swim nude with her. She was briefly a debutante before trying life as a dancer, in Canada and then South America. She joined a ballet company with Alexander Iolas but hated it, so signed up with a musical revue at the Copacabana at Rio, again with Iolas.
Together they staged a satire on the married life of Greeks, but the heavy Salvador Dalí costumes proved restricting. Sometimes they performed in the street. This being wartime, a Roosevelt dancing in South America was not considered in the best national interest, and she and Iolas returned home in February 1943.
Theodora gave up dancing in 1945 when she married the handsome artist Tom Keogh, two years her junior. He was in New York working for the costumier Madame Karinska, and was judged by his friend the costume designer Willa Kim as "one of the most gifted, natural artists" - though in her view he did not make the sacrifices necessary to fulfil his true potential.
Keogh and his new wife moved to Paris, where he designed for the theatre and ballet and worked as an illustrator for Vogue from 1947 to 1951. Keogh designed costumes for films such as The Pirate (1948), with Judy Garland, and Daddy Long Legs (1955), with Leslie Caron. Every Christmas he decorated the façade of the Galeries Lafayette in Paris.
Succumbing to the allure of Parisian high society, Tom Keogh had an affair with Marie-Laure de Noailles, prompting Theodora to embark on one with her chauffeur. As the Baron de Redé put it: "This made their evening travel arrangements rather complicated."
In 1952 Theodora invited the Korean writer Peter Hyun to a Thanksgiving dinner to meet Willa Kim; but this attempt at matchmaking failed when, at the same party, Willa Kim met (and later married) William Pene du Bois, art editor of the Paris Review. Theodora began a two-year affair with Hyun. The Keoghs finally divorced, but remained friends until Tom's death in 1980. "My estranged but still beloved Tom," she called him.
Theodora gravitated to the Café de Tournon in the rue du Tournon on the Rive Gauche. The café was the meeting place for the Paris Review set, including Pené du Bois and the writers George Plimpton and Peter Matthiessen; Alexander Trocchi and Christopher Logue (founders of the literary journal Merlin); and the Alabama writer Eugene Walter.
The author Richard Wright played pinball while others played chess. There was much talk of politics; occasional hints of spies lurking; and everyone observed who arrived and left with whom. Theodora left with Hyun. Occasionally her Roosevelt world encroached as she was whisked away to lunch with Carmel Snow, editor of Harper's Bazaar, sent by her mother.
Theodora Keogh published her first novel, Meg, in 1950. Partly autobiographical (the heroine came from an Upper East Side family), it tackled dark areas - the heroine was raped, and passed her history exam by threatening to expose her teacher as a lesbian.
John Betjeman described it as a "brutally frightening picture of what may happen to a little girl in New York", and Nigel Nicolson wrote: "A great many people will be outraged by this book, but I place it first on my list because of its remarkable originality, good sense and utter lack of sentimentality."
In the Saturday Review, Patricia Highsmith gave an unknown woman a rare favourable review: "She writes with a skill and command of her material that should set her promptly into the ranks of the finer young writers of today."
The Double Door (1952) was inspired by the Marquis de Cuevas, who ran his own ballet on his wife's Rockefeller money and had two adjoining houses in New York, in one of which they entertained grandly. But an internal door led into the neighbouring house, where unspeakable things took place.
This novel had elements of revenge in that Tom Keogh had an affair with Nathalie Philippart, the ballerina married to Jean Babilée, both of whom were briefly signed by the Cuevas Ballet. In the book the Cuevas figure was able to perform his marital duties only when stirred by the memory of a dark, swarthy Indian boy walking in the Place Vendôme.
"Quite something," noted John Gielgud of some of the book's contents. "Not a book for nursery consumption," added Peter Quennell. "Literary censors would not fail to award it an 'X' certificate." Also in 1952, Theodora Keogh published Street Music, in which a street musician falls in love with a child criminal.
Theodora Keogh wrote six further novels. Among them, The Fascinator (1954) had a young girl being lured to bed by a diseased sculptor; Gemini (1961) tackled incest between twins; and The Other Girl (1962) fictionalised the murder in 1947 of Elizabeth Short (the Black Dahlia).
In England the novels were published by the entrepreneurial Peter Davies and later by Neville Spearman. They were translated into five languages, and in the United States became mass-market paperbacks, their covers deceptively adorned with embracing nudes and tabloid captions: "Her haunting beauty drew men to her - her twisted desires consumed them."
Theodora Keogh never read her reviews and abandoned writing after 1962. But, to her great surprise, in the last five years of her life she was tracked down by a disparate group of new readers from various lands, some bearing offers of republication.
After Paris Theodora Keogh lived in Rome and then in New York. Willa Kim sent her to see the Garbo film Anna Christie, an experience which persuaded her to buy a tugboat which she sailed in the Atlantic; it also led to her finding her second husband, Thomas (Tommy) O'Toole, a tugboat captain. After he left her she lived at the Chelsea Hotel, where she kept a margay (a South American tiger-cat) for company. One night, after she had drunk too much and fallen asleep, it chewed off one of her ears.
In the 1970s Theodora Keogh moved to North Carolina, where she became a friend of the wife of Arthur A Rauchfuss, owner of a chemical plant in Caldwell County. In 1979, after the Rauchfusses divorced, she married Arthur, who died 10 years later.
Theodora Keogh, who died in North Carolina on January 5, spent her final years in a house set in 19 acres. She loved cats, but gave up keeping chickens as they were eaten by coyotes.
Matta- Alexander Iolas
Matta: Dis-Astronaute
Art Gallery Exhibition Brochure
Technical description: Matta (Roberto Sebastian Antonio Matta Echaurren) MATTA: DIS-ASTRONAUTE. New York: Alexander (Alexandre) Iolas Gallery, 1966. First Edition. 8vo. Printed Wrappers. Exhibition Brochure. Good +. One 8 x 11" sheet printed offset recto and verso, neatly folded in half to make 4pp, 1 b&w illustration. A handsome copy of this uncommon ephemeral item that was the only printed documentation of an exhibition. Arcana Books On The Arts
Outside of the four-panel brochure: the front-page text is referenced in The Atrocity Exhibition by the Kline character in the paragraph entitled "A Watching Trinity" in Notes Towards A Mental Breakdown: "Kline: 'Why must we await, and fear, a disaster in space in order to understand our own time? -- Matta.'". In his annotations to this story, Ballard says: "The Chilean painter, Roberto Matta, one of the last of the surrealists, asked this as yet unanswerable question. All disasters -- earthquakes, plane or car crashes -- seem to reveal for a brief moment the secret formulae of the world around us, but a disaster in space rewrites the rules of the continuum inself." One surmises that means it will somehow affect Time. This is reflected in the way Ballard has changed Matta's final question of "a disaster in space, in order to become aware of our world?" to Kline's "a disaster in space in order to understand our own time?". Ballard takes consciousness a dimension forward to understanding...
Art Gallery Exhibition Brochure
Technical description: Matta (Roberto Sebastian Antonio Matta Echaurren) MATTA: DIS-ASTRONAUTE. New York: Alexander (Alexandre) Iolas Gallery, 1966. First Edition. 8vo. Printed Wrappers. Exhibition Brochure. Good +. One 8 x 11" sheet printed offset recto and verso, neatly folded in half to make 4pp, 1 b&w illustration. A handsome copy of this uncommon ephemeral item that was the only printed documentation of an exhibition. Arcana Books On The Arts
Outside of the four-panel brochure: the front-page text is referenced in The Atrocity Exhibition by the Kline character in the paragraph entitled "A Watching Trinity" in Notes Towards A Mental Breakdown: "Kline: 'Why must we await, and fear, a disaster in space in order to understand our own time? -- Matta.'". In his annotations to this story, Ballard says: "The Chilean painter, Roberto Matta, one of the last of the surrealists, asked this as yet unanswerable question. All disasters -- earthquakes, plane or car crashes -- seem to reveal for a brief moment the secret formulae of the world around us, but a disaster in space rewrites the rules of the continuum inself." One surmises that means it will somehow affect Time. This is reflected in the way Ballard has changed Matta's final question of "a disaster in space, in order to become aware of our world?" to Kline's "a disaster in space in order to understand our own time?". Ballard takes consciousness a dimension forward to understanding...
Roberto Crippa
Nasce a Monza nel 1921.
Frequenta l'Accademia di Brera dove ha come insegnanti Aldo Carpi, Achille Funi e Carlo Carrà.
I primi dipinti figurativi datano 1945.
Nel 1947 si diploma all'Accademia ed espone alla Galleria Bergamini a Milano. Risente del clima post-cubista.
NeI 1948 partecipa alla Triennale di Milano e alla Biennale di Venezia.
Nel 1950 è ancora presente alla Biennale di Venezia ed espone nella mostra collettiva "Arte spaziale" alla Galleria Casanova di Trieste.
Frequenta Lucio Fontana e firma il terzo dei manifesti dello spazialismo "Proposta di un regolamento". Nel 1951 firma il "Manifesto dell'Arte Spaziale" e visita New York dove conosce il gallerista Alexander Jolas, che gli organizzerà mostre personali dalla cadenza annuale.
Partecipa ad esposizioni personali e collettive a New York, al Naviglio a Milano, a Firenze, a Venezia, Zurigo, Stoccolma. Nel 1954 partecipa alla Biennale di Venezia, e alla X Triennale di Milano, espone a New York e tiene viva la collaborazione con architetti, già iniziata nel 1951 in occasione della Triennale. Nel 1955 espone al Naviglio di Milano i polimaterici. Nel 1956, oltre alla Biennale di Venezia è presente in collettive a Tokyo, Hiroshima, Amsterdam, Madrid e in personali a Parigi e Roma.
Continua la sua presenza a New York, Londra, Buenos Ayres per tutto il 1957 anno in cui realizza i primi sugheri, cortecce e legni, oltre che proseguire la realizzazione di ferri, bronzi, pezzi in acciaio dal contenuto neo-primitivo e simbolico. Nel 1958 prende parte alla Biennale di Venezia e l'anno dopo persegue un intenso itinerario espositivo per tutto il mondo.
Nel 1960 inaugura la produzione di amiantiti, collages con sugheri, giornali, veline plastificate ed altri materiali. Molto ricca l'attività espositiva in Giappone, Olanda, Stati Uniti, Australia, Francia e nel 1962, durante uno dei suoi numerosi voli acrobatici, si frattura le gambe e per un anno è costretto all'uso di una carrozzina e di stampelle, impedimento che non blocca il suo vitalismo; si presenta ugualmente a mostre a Losanna, New York e Parigi.
Fino al 1967 il percorso espositivo segna tappe in paesi di tutto il mondo; proprio in quell'anno la Rhodesia gli dedica un francobollo. La sua fama è ormai al vertice e l'artista dà avvio a una serie di amiantiti incise con intagli e con rilievi. Nel 1968 è nuovamente invitato alla Biennale di Venezia e alla Biennale di Mentone.
Segue I'iter espositivo veramente molto fitto in Italia e all'estero, al quale affianca instancabilmente la passione per il volo acrobatico, tanto da essere invitato nel 1971 a rappresentare l'Italia ai Campionati mondiali di acrobazia per il 1972. Proprio nel 1972 però il suo monoposto precipita presso l'aeroporto di Bresso e Crippa, a soli cinquantun'anni, trova la morte insieme al suo allievo Piero Crespi.
Mostre personali:
1947
Milano, Galleria Bergamini
1948
Milano, Galleria di Pittura
Milano Galleria San Fedele
1949
Milano, Galleria San Fedele
1950
Milano, Galleria San Fedele
1951
New York, Alexander Jolas Gallery
1952
Venezia, Galleria del Cavallino
New York, Alexander Jolas Gallery
Milano, Galleria del Naviglio
New York, Stable Gallery
Firenze, Galleria d'Arte Contemporanea
Milano, Associazione Amici della Francia
1953
New York, Alexander Jolas Gallery
Stoccolma, Galerie d'Art Latine
New York, Hugo Art Gallery
1954
Venezia, Galleria del Cavallino
Milano, Galleria del Naviglio
1955
Venezia, Galleria del Cavallino
Washington, Obelisk Gallery
Milano, Galleria del Naviglio
1956
Paris, Galerie du Dragon
Milano, Galleria del Naviglio
Roma, Galleria Selecta
1957
New York, Alexander Jolas Gallery
Paris, Galerie du Dragon
1958
Milano, Galleria del Naviglio
Venezia, Galleria del Cavallino
Arrau, Galerie Bernard
Milano, Galleria del Naviglio
1959
Milano Galleria del Naviglio
Charleroi, Palais des Beaux-Arts
Grencheiì, Galcrie Bernard
New York, Alexander iolas Gallery
Bruxelles, Palais des Beaux-Arts
Bruges, Concertgebow
1960
Levcrkusen, Stadtisches N4useum
Basel, Galerie d'Art Moderne
Bruxelles, Galerie Srnith
New York, Alexander iolas Gallery
Newcastle upon Tyne, Stone Gallery
1961
Milano, Galleria del Naviglio
Venezia, Galleria del Cavallino
Tokyo, Tokyo Gallery
1962
New York, Alexander iolas Gallery
London, Gallery One
Paris, Point Cardiiial
Milano, Galleria Schwarz
Milano, Galleria Toninelli
Milano, Galleria La Parete
Torino, Galleria Narciso
1963
Lausanne, Galerie Alice Pauli
Krefeld, Museum Krefeld
New York, Alexander iolas Gallcry
Lausanne, Galerie Alice Pauli
1964
Milano, Palazzo Reale
Milano, Galleria Schwarz
Seregno, Galleria San Rocco
1965
Dortrnuiid, Museum am Ostwall
Mannheirn, Kunsthalle
Nantes, Galerie Argos
Genova, Galleria Carlevaro
1966
Milano, Galleria del Naviglio
Minneapolis, Daytons
Milano, Galleria Blu
New York, Alexander Jolas Gallery
Lausanne, Galerie Alice Pauli
1967
Paris, Alexander iolas Gallcry
Torino, Galleria La Bussola
Como, Galleria il Salotto
Chexbres, Aspects
Genève, Galerie Alexander iolas
1968
Roma, Galleria Jolas Galatea
Genova, Galleria Il Cosmo
Ginevra, Galleria Lo Zodiaco
Modena, Galleria Tassoni
Bruxelles, Palais des Beaux-Arts
Verona, Galleria dello Scudo
Madrid, Galeria Jolas Velasco
Milano, Galleria Cortina
Livorno, Galleria Girardi
1969
Lecco, Galleria Stefaiioni
Bruxelles, Palais des Beaux-Arts
Brescia, Galleria Schreiber
Roma, Galleria Sylvia
Roma, Galleria Alibert
Milano Galleria Cortina
1970
Milano, Galleria Schettini
Torino, Galleria Gissi
Trieste, Galleria Torbandena
Perugia, Galleria Cecchini
Venezia, Palazzo delle Prigioni
Napoli, Galleria Il Centro
Livorno, Galleria Girardi
Trieste, Galleria Torbandena
1971
New York, Alexander Jolas Gallery
Milano, Galleria Alexander Jolas
Milano, Galleria Cortina
Milano, Palazzo Reale
Bergamo, Galleria Bergamo
1972
Pordenone, Galleria Sagittaria
Catania, New Gallery
Milano, Galleria Cortina
Milano, Galleria Carini
Bergamo, Galleria Michelangelo
1973
Torino, Galleria Pacedue
Napoli, Centro d'Arte L'Approdo
Bologna, Galleria Nucleo
1974
Casale Monferrato, Sala d'Arte l'Aleramica
1975
Bologna, Galleria Il Sagittario
1977
Milano, Galleria Lusarte
1978
Milano, Galleria Schettini
Monza, Galleria Montrasjo
1985
Milano, Galleria Morone
1986
Milano, Galleria Annunciata
Milano, Galleria Carini
Lugano, Overland Trust
1987
San Remo, Galleria Beniamino
1988
Milano, Studio Col di Lana
1990
Milano, Galleria Millennium
Milano, Galleria Carini
Milano, Galleria Il Mercante
Milano, Galleria Il Mappamondo
Verona, Galleria Santegidio Tre
Firenze, Centro Tornabuoni
1993
Monza, Galleria Montrasio
1994
Bergamo, Galleria Bergamo
1999
Monza, Serrone della Villa Reale
Bergamo, Galleria Bergamo
2000
Milano, Banca Cesare Ponti
Milano, Galleria Il Castello
2001
Verona, Galleria d'Arte "Piazza Erbe" - Ghelfi
Per gli aggiornamenti sulle ultime esposizioni dell'artista si rimanda all' Archivio Appuntamenti
Nasce a Monza nel 1921.
Frequenta l'Accademia di Brera dove ha come insegnanti Aldo Carpi, Achille Funi e Carlo Carrà.
I primi dipinti figurativi datano 1945.
Nel 1947 si diploma all'Accademia ed espone alla Galleria Bergamini a Milano. Risente del clima post-cubista.
NeI 1948 partecipa alla Triennale di Milano e alla Biennale di Venezia.
Nel 1950 è ancora presente alla Biennale di Venezia ed espone nella mostra collettiva "Arte spaziale" alla Galleria Casanova di Trieste.
Frequenta Lucio Fontana e firma il terzo dei manifesti dello spazialismo "Proposta di un regolamento". Nel 1951 firma il "Manifesto dell'Arte Spaziale" e visita New York dove conosce il gallerista Alexander Jolas, che gli organizzerà mostre personali dalla cadenza annuale.
Partecipa ad esposizioni personali e collettive a New York, al Naviglio a Milano, a Firenze, a Venezia, Zurigo, Stoccolma. Nel 1954 partecipa alla Biennale di Venezia, e alla X Triennale di Milano, espone a New York e tiene viva la collaborazione con architetti, già iniziata nel 1951 in occasione della Triennale. Nel 1955 espone al Naviglio di Milano i polimaterici. Nel 1956, oltre alla Biennale di Venezia è presente in collettive a Tokyo, Hiroshima, Amsterdam, Madrid e in personali a Parigi e Roma.
Continua la sua presenza a New York, Londra, Buenos Ayres per tutto il 1957 anno in cui realizza i primi sugheri, cortecce e legni, oltre che proseguire la realizzazione di ferri, bronzi, pezzi in acciaio dal contenuto neo-primitivo e simbolico. Nel 1958 prende parte alla Biennale di Venezia e l'anno dopo persegue un intenso itinerario espositivo per tutto il mondo.
Nel 1960 inaugura la produzione di amiantiti, collages con sugheri, giornali, veline plastificate ed altri materiali. Molto ricca l'attività espositiva in Giappone, Olanda, Stati Uniti, Australia, Francia e nel 1962, durante uno dei suoi numerosi voli acrobatici, si frattura le gambe e per un anno è costretto all'uso di una carrozzina e di stampelle, impedimento che non blocca il suo vitalismo; si presenta ugualmente a mostre a Losanna, New York e Parigi.
Fino al 1967 il percorso espositivo segna tappe in paesi di tutto il mondo; proprio in quell'anno la Rhodesia gli dedica un francobollo. La sua fama è ormai al vertice e l'artista dà avvio a una serie di amiantiti incise con intagli e con rilievi. Nel 1968 è nuovamente invitato alla Biennale di Venezia e alla Biennale di Mentone.
Segue I'iter espositivo veramente molto fitto in Italia e all'estero, al quale affianca instancabilmente la passione per il volo acrobatico, tanto da essere invitato nel 1971 a rappresentare l'Italia ai Campionati mondiali di acrobazia per il 1972. Proprio nel 1972 però il suo monoposto precipita presso l'aeroporto di Bresso e Crippa, a soli cinquantun'anni, trova la morte insieme al suo allievo Piero Crespi.
Mostre personali:
1947
Milano, Galleria Bergamini
1948
Milano, Galleria di Pittura
Milano Galleria San Fedele
1949
Milano, Galleria San Fedele
1950
Milano, Galleria San Fedele
1951
New York, Alexander Jolas Gallery
1952
Venezia, Galleria del Cavallino
New York, Alexander Jolas Gallery
Milano, Galleria del Naviglio
New York, Stable Gallery
Firenze, Galleria d'Arte Contemporanea
Milano, Associazione Amici della Francia
1953
New York, Alexander Jolas Gallery
Stoccolma, Galerie d'Art Latine
New York, Hugo Art Gallery
1954
Venezia, Galleria del Cavallino
Milano, Galleria del Naviglio
1955
Venezia, Galleria del Cavallino
Washington, Obelisk Gallery
Milano, Galleria del Naviglio
1956
Paris, Galerie du Dragon
Milano, Galleria del Naviglio
Roma, Galleria Selecta
1957
New York, Alexander Jolas Gallery
Paris, Galerie du Dragon
1958
Milano, Galleria del Naviglio
Venezia, Galleria del Cavallino
Arrau, Galerie Bernard
Milano, Galleria del Naviglio
1959
Milano Galleria del Naviglio
Charleroi, Palais des Beaux-Arts
Grencheiì, Galcrie Bernard
New York, Alexander iolas Gallery
Bruxelles, Palais des Beaux-Arts
Bruges, Concertgebow
1960
Levcrkusen, Stadtisches N4useum
Basel, Galerie d'Art Moderne
Bruxelles, Galerie Srnith
New York, Alexander iolas Gallery
Newcastle upon Tyne, Stone Gallery
1961
Milano, Galleria del Naviglio
Venezia, Galleria del Cavallino
Tokyo, Tokyo Gallery
1962
New York, Alexander iolas Gallery
London, Gallery One
Paris, Point Cardiiial
Milano, Galleria Schwarz
Milano, Galleria Toninelli
Milano, Galleria La Parete
Torino, Galleria Narciso
1963
Lausanne, Galerie Alice Pauli
Krefeld, Museum Krefeld
New York, Alexander iolas Gallcry
Lausanne, Galerie Alice Pauli
1964
Milano, Palazzo Reale
Milano, Galleria Schwarz
Seregno, Galleria San Rocco
1965
Dortrnuiid, Museum am Ostwall
Mannheirn, Kunsthalle
Nantes, Galerie Argos
Genova, Galleria Carlevaro
1966
Milano, Galleria del Naviglio
Minneapolis, Daytons
Milano, Galleria Blu
New York, Alexander Jolas Gallery
Lausanne, Galerie Alice Pauli
1967
Paris, Alexander iolas Gallcry
Torino, Galleria La Bussola
Como, Galleria il Salotto
Chexbres, Aspects
Genève, Galerie Alexander iolas
1968
Roma, Galleria Jolas Galatea
Genova, Galleria Il Cosmo
Ginevra, Galleria Lo Zodiaco
Modena, Galleria Tassoni
Bruxelles, Palais des Beaux-Arts
Verona, Galleria dello Scudo
Madrid, Galeria Jolas Velasco
Milano, Galleria Cortina
Livorno, Galleria Girardi
1969
Lecco, Galleria Stefaiioni
Bruxelles, Palais des Beaux-Arts
Brescia, Galleria Schreiber
Roma, Galleria Sylvia
Roma, Galleria Alibert
Milano Galleria Cortina
1970
Milano, Galleria Schettini
Torino, Galleria Gissi
Trieste, Galleria Torbandena
Perugia, Galleria Cecchini
Venezia, Palazzo delle Prigioni
Napoli, Galleria Il Centro
Livorno, Galleria Girardi
Trieste, Galleria Torbandena
1971
New York, Alexander Jolas Gallery
Milano, Galleria Alexander Jolas
Milano, Galleria Cortina
Milano, Palazzo Reale
Bergamo, Galleria Bergamo
1972
Pordenone, Galleria Sagittaria
Catania, New Gallery
Milano, Galleria Cortina
Milano, Galleria Carini
Bergamo, Galleria Michelangelo
1973
Torino, Galleria Pacedue
Napoli, Centro d'Arte L'Approdo
Bologna, Galleria Nucleo
1974
Casale Monferrato, Sala d'Arte l'Aleramica
1975
Bologna, Galleria Il Sagittario
1977
Milano, Galleria Lusarte
1978
Milano, Galleria Schettini
Monza, Galleria Montrasjo
1985
Milano, Galleria Morone
1986
Milano, Galleria Annunciata
Milano, Galleria Carini
Lugano, Overland Trust
1987
San Remo, Galleria Beniamino
1988
Milano, Studio Col di Lana
1990
Milano, Galleria Millennium
Milano, Galleria Carini
Milano, Galleria Il Mercante
Milano, Galleria Il Mappamondo
Verona, Galleria Santegidio Tre
Firenze, Centro Tornabuoni
1993
Monza, Galleria Montrasio
1994
Bergamo, Galleria Bergamo
1999
Monza, Serrone della Villa Reale
Bergamo, Galleria Bergamo
2000
Milano, Banca Cesare Ponti
Milano, Galleria Il Castello
2001
Verona, Galleria d'Arte "Piazza Erbe" - Ghelfi
Per gli aggiornamenti sulle ultime esposizioni dell'artista si rimanda all' Archivio Appuntamenti
περί Αλεξανδρου Ιολα
Μεγάλοι ομοφυλόφιλοι άντρες : Αλέξανδρος Ιόλας
Ο Κωνσταντίνος Κουτσούδης - όπως είναι το πραγματικό όνομα του Αλέξανδρου Ιόλα - , Έλλην από την Αλεξάνδρεια, ήρθε σε ηλικία 17 ετών στην Αθήνα κρατώντας τρεις συστατικές επιστολές του Καβάφη. Εκεί τέθηκε υπό την προστασία του Άγγελου Σικελιανού, του Κωστή Παλαμά και του Δημήτρη Μητρόπουλου. Αναδείχθηκε εξαίρετος πιανίστας και χορευτής στο Βερολίνο, το Παρίσι -όπου συνεργάστηκε με την Κίρα Ναζίνσκι και τα μπαλέτα του μαρκήσιου ντε Κουέβας- και στη Νέα Υόρκη με το Metropolitan Theater. Το όνομα Αλέξανδρος Ιόλας το οφείλει στην εγγονή του Ρούσβλετ, Θεοδώρα, με την οποία επρόκειτο να παντρευτούν. Ποιος, όμως, ήταν στην πραγματικότητα ο Αλέξανδρος Ιόλας, ο άνθρωπος που συνέδεσε τη ζωή του με την ιστορία της τέχνης του 20ού αιώνα ? Ήταν αυτός που πρώτος άνοιξε γκαλερί-δορυφόρους (Alexander Iolas Gallery) σ όλο τον κόσμο· αυτός που εναντιώθηκε με πάθος στον πουριτανισμό της Αμερικής του 40 και του 50, υποστηρίζοντας και καθιερώνοντας τους πρόσφυγες Ευρωπαίους σουρεαλιστές. Σ αυτόν οφείλει πολλά ο πάπας της pop art Άντι Γουόρχολ, αλλά και ο Τάκις, ο Ακριθάκης, ο Πιερ Ρενό, ο Ματιάτσι, ο Τσαρούχης
Απ: Μεγάλοι ομοφυλόφιλοι άντρες : Αλέξανδρος Ιόλας
« Απάντηση #1 στις: Αύγουστος 18, 2007, 04:36:40 πμ »
Η πτώση της οικίας Ιόλα
Το ελληνικό κράτος ενδέχεται να μεταμορφώσει την έπαυλη του περίφημου συλλέκτη σε μουσείο μοντέρνας τέχνης.
ΑΘΗΝΑ. Ο Αλέξανδρος Ιόλας (1908-1987) υπήρξε σημαντικός δωρητής του Κέντρου Pompidou. Ίδρυσε γκαλερί στο Παρίσι, τη Νέα Υόρκη, τη Ρώμη, το Μιλάνο, τη Μαδρίτη και την Αθήνα, και συνέβαλε στην διεθνή αναγνώριση καλλιτεχνών όπως ο Magritte, ο Ernst, και η Niki de Saint Phalle. Μετά τον θάνατό του, η οικία του, που είχε φιλοξενήσει τον Νureyev, τον Warhol και τον De Chirico, και στεγάσει έργα των Rauschenberg, Picasso και Man Ray μεταξύ άλλων, υπέκυψε στην φιλαργυρία των κληρονόμων, καθώς και σε πολλαπλές πράξεις βανδαλισμού, παρότι το 1998 χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο μνημείο. Η επιφάνειας 1250 τ.μ. και επενδεδυμένη με μάρμαρο κατασκευή, επί σειρά ετών είχε αποδοθεί στον Δημήτρη Πικιώνη, πρωτοπόρο του μοντέρνου κινήματος στην Ελλάδα. Όμως στην επίσημη αναφορά της Βάντας Αλεκτορίδου, υπεύθυνης του φακέλου χαρακτηρισμού του κτιρίου, τίθεται θέμα συνεργασίας περισσότερων αρχιτεκτόνων, και ιδιαιτέρως του Παύλου Καλαντζόπουλου, μαθητή του Πικιώνη, ο οποίος πιθανότατα έκανε τις τελευταίες επεμβάσεις.
Αντίο Fontana
Η μάχη για την προστασία της ξεκίνησε το 1994, όταν ο Δήμος Αγίας Παρασκευής, όπου βρίσκεται, εγκατέστησε συμβολικά ένα λουκέτο στην είσοδο του κτήματος. Ο χαρακτηρισμός την έσωσε από σίγουρη κατεδάφιση! Μα ποιο θα είναι το μέλλον της; Το κράτος ενδιαφέρθηκε και σκοπεύει να την αγοράσει για περίπου 2,5 εκατομμύρια ευρώ. Μέσα στο κλίμα της πολιτιστικής ανανέωσης που συνοδεύει την προετοιμασία των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, μπορεί να μετατραπεί σε μουσείο σύγχρονης τέχνης ή πολιτιστικό κέντρο. Όμως τα έξι χιλιάδες ανεκτίμητα έργα τέχνης, τα οποία εκπατρίστηκαν και πωλήθηκαν από τους κληρονόμους, δεν θα επιστρέψουν ποτέ... Σύμφωνα με τον Νίκο Σταθούλη, βιογράφο του μαικήνα, διακόσια κομμάτια έχουν κατασχεθεί, και φυλάσσονται σε μία αποθήκη, μοναδική ελπίδα για το εκκολαπτόμενο μουσείο. Τα υπόλοιπα διέφυγαν από τη φορολογία, χάρη στην ευγενική φροντίδα τής κρατικής επιτροπής, η οποία ανέλαβε το 1987 την κοστολόγηση των έργων. Στην γραπτή έκθεση της επιτροπής (έχουμε μετατρέψει τις αξίες σε ευρώ), διαβάζει κανείς μαργαριτάρια όπως : «Beckman, 1000 ευρώ». Είτε «Fontana, διάτρητος μουσαμάς αγνώστου, 10 ευρώ».
Μαρίνα Βαρουτά , Μάρτιος 2003
Αλέξανδρος Ιόλας και η Θεσσαλονίκη
Είναι αλήθεια ότι πάρα πολύ σημαντικά πράγματα ξεκινούν ανθρώπινα και απλά. Η παλιά φιλία του Αλέξανδρου Ιόλα με τη Μάρω Λάγια αλλά και η επιμονή της τελευταίας για τη δημιουργία ενός μουσείου σύγχρονης τέχνης στη Θεσσαλονίκη, μαζί με τη δραστική και άμεση συμμετοχή του Πέτρου Καμάρα, είναι η αφετηρία της «δωρεάς Ιόλα», η οποία συνολικά περιέλαβε σαράντα επτά έργα.
Από την πρώτη συζήτηση, το 1978, έγιναν πολλά, ενώ η ιδέα ενέπνευσε μια ομάδα ανθρώπων που δούλεψαν σκληρά ώστε σήμερα, το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης να είναι ένας θεσμός με οντότητα και εύρος και να εξακολουθεί να εμπνέει τα μέλη και τους πολυάριθμους φίλους και υποστηρικτές του.
Η Θεσσαλονίκη με τους ανθρώπους της σκλάβωσε τον Αλέξανδρο Ιόλα. Του θύμιζε την Αλεξάνδρεια, όπως έλεγε, ή διαισθάνθηκε ταυτόχρονα ότι η μοίρα θα συντηρούσε πάνω σ’ αυτή τη σχέση, σ’ αυτή την αόρατη κλωστή, την μνήμη του. Όχι στη φαντασία, αλλά απτά, με τα έργα που παρέδωσε στα χέρια τους. Ο ίδιος πίστευε, ούτως ή άλλως, ότι τα μουσεία είναι καλύτερα σε χέρια ιδιωτών, μακριά από κρατικές δεσμεύσεις. Όπως ο πολιτισμός, που για να υπάρξει δεν χρειάζεται κυβερνητικές αποφάσεις.
Ο Αλέξανδρος Ιόλας ήταν άνθρωπος της τέχνης, κοσμοπολίτης, διορατικός συλλέκτης, ικανός έμπορος. Νεαρός έφυγε από τη γενέτειρά του Αλεξάνδρεια στη δεκαετία του τριάντα, σπούδασε χορό στο Παρίσι και το Βερολίνο. Ως κορυφαίος χορευτής της Metropolitan Opera της Νέας Υόρκης περιοδεύει την Ευρώπη και ανακαλύπτει τα νέα ρεύματα και ρυθμούς στη σύγχρονη τέχνη. Όταν ένα σοβαρό ατύχημα τον αναγκάζει να εγκαταλείψει το χορό, αποφασίζει να αφιερωθεί στη συλλογή έργων τέχνης. Ενθουσιάζεται από τον Max Ernst, στη συνέχεια από τον Rene Magritte και τον Victor Brauner.
Αντιλαμβάνεται έγκαιρα ότι οι μεταπολεμικές Η.Π.Α. είναι έτοιμες να υποδεχθούν την ανήσυχη Ευρώπη. Η τέχνη αποκτά την αγορά της και τη δική της χρηματιστηριακή αξία. Δεν θα κάναμε λάθος να λέγαμε ότι ο Ιόλας συντέλεσε σ’ αυτό. Βασίζεται στο ένστικτό του και στις γνώσεις του, το έμπειρο μάτι του διακρίνει τα πάντα, τα πατρονάρει και τα προωθεί. Το 1953 ανοίγει την πρώτη του γκαλερί στη Νέα Υόρκη. Το ’63 στη Γενεύη, το ’64 στο Παρίσι, το ’65 στο Μιλάνο και λίγο αργότερα στη Μαδρίτη. Προέβαλε και καθιέρωσε καλλιτέχνες. Από τις γκαλερί του πέρασαν ονόματα σημαντικά, ανάμεσά τους οι Niki de Saint Phalle, Martial Raysse, Jean-Pierre Raynaud, Pino Pascali, Eliseo Mattiacci, Andy Warhol, Jean Tinguely, Roberto Crippa, Novello Finotti.
Το 1965 αποφασίζει να μεταφέρει την έδρα και την κατοικία του στην Αγία Παρασκευή, στην Αθήνα. Χτίζει το σπίτι του με προδιαγραφές μουσείου και γνωρίζει νέους καλλιτέχνες, συνεργάζεται και δένεται μαζί τους. Ανάμεσά τους ο Τάκις, ο Ακριθάκης, ο Τσόκλης, ο Παύλος. Τους ανοίγει το δρόμο για διεθνή σταδιοδρομία και αναγνώριση. Οι δεκαετίες '60, '70, '80, σημαδεύονται από τον Αλέξανδρο Ιόλα.
Αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, δυσανάγνωστη ως το τέλος. Όσο η τρέχουσα ηθική τον αρνείται τόσο ο ίδιος αντιδρά επιθετικά και απρόβλεπτα. Πληθωρικός και κυνικός δίνει και παίρνει πίσω. Ο Αλέξανδρος Ιόλας πεθαίνει το 1987 στην Ν. Υόρκη. Το όνειρό του για ένα "Μουσείο lόλα" στην Αθήνα έμεινε ανεκπλήρωτο. Η τεράστια και σπάνιας αξίας, καλλιτεχνικής και εμπορικής, συλλογή του, διάσπαρτη. Ένα μικρό της τμήμα βρίσκεται στο Centre Pompidou στο Παρίσι.
Η συνάντηση του Αλέξανδρου Ιόλα µε τη Θεσσαλονίκη αποκτά, ιδιαίτερη σημασία για την πόλη και την υστεροφημία του διορατικού συλλέκτη. Σήμερα στην Ελλάδα τίποτα δε θυμίζει το ευφυές και δημιουργικό του πέρασμα μόνον η συλλογή των 47 έργων που εκείνος δώρισε τότε, "σαν πυρήνα", για να ξεκινήσει τη ζωή του το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην πόλη µας.
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Μ.Μ.Σ.Τ. µε πολύ χαρά αποφάσισε να τον τιμήσει δίνοντας το όνομά του στην τριώροφη πτέρυγα του μουσείου και αφιερώνοντάς του τον κατάλογο της μόνιμης συλλογής, η οποία περιλαμβάνει πλέον περισσότερα από χίλια έργα (πίνακες, γλυπτά, εγκαταστάσεις, συναρμογές, χαρακτικά, φωτογραφίες) µε την ελπίδα ότι θα παραμείνει ένα μουσείο αδέσμευτο, αντισυμβατικό και ανοικτό, ιδιότητες που εκτιμούσε ο Αλέξανδρος Ιόλας και χαρακτήρισαν την ζωή του.
Υπόγειο κίνημα για έναν συλλέκτη
Να χαρούμε; Σώζεται η περίφημη βίλα Ιόλα; Μάλλον όχι. Δεν έχει μείνει τίποτα για να σωθεί. Τι θα μαθαίνει για τον περίφημο συλλέκτη ο σύγχρονος θεατής, όταν θα επισκέπτεται την Πινακοθήκη του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων, που θα στεγαστεί σπίτι του; Τι θα του λένε οι συντηρημένοι τοίχοι του μαξιμαλιστικού οικήματος, όταν έχει δεκαετίες τώρα βανδαλιστεί ανεπανόρθωτα η φήμη του ιδιοκτήτη;
Η εικόνα τής λεηλατημένης βίλας ρίχνει περισσότερο φως. Γιατί ο Ιόλας υπήρξε σπουδαίος συλλέκτης και ιδιοφυής έμπορος τέχνης που μεγαλούργησε στο εξωτερικό αλλά ατύχησε στη χώρα του. Αποφάσισε να εγκατασταθεί μόνιμα στην Αγ. Παρασκευή μια εποχή που περίσσευε ο λαϊκισμός και η υποκρισία.
Στοχοποιήθηκε εύκολα (ομοφυλόφιλος γαρ) και πέρασε στον κόσμο σαν «ο τρελός του χωριού» με τις γούνες...
Η επίσημη πολιτεία φοβήθηκε το σκάνδαλο. Κι άφησε να φύγει από τα χέρια της ό,τι είχε αξία, η συλλογή του. Στη συνέχεια άφησε να απαξιωθεί όχι μόνο η βίλα αλλά και η προσφορά του. Ευτυχώς, πρόλαβε ο ίδιος να δωρίσει 44 έργα στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.
Τα καλά νέα, όμως, είναι ότι δεν φροντίζει μόνο το Μακεδονικό Μουσείο την υστεροφημία του. Είναι και η ομάδα Φιλοπάππου, που έχει αναλάβει δράση. Μια ομάδα νέων ανθρώπων δημιούργησε blog (alexandrosiolas.blogspot.com) κι εκεί δημοσιοποιεί τις πολύ ενδιαφέρουσες δράσεις της. Αλλά και ο γνωστός αρχιτέκτονας-εικαστικός, Ανδρέας Αγγελιδάκης. Το έργο του «House for a collector», που πρωτοπαρουσιάστηκε στην προηγούμενη Art Athina, βρίσκεται σε εξέλιξη (φωτο).
Είκοσι ένα χρόνια μετά τον θάνατο του Ιόλα, η πολιτεία αποφασίζει (ακόμη μία φορά) να αξιοποιήσει το ακίνητο. Η μνήμη του, όμως, διασώζεται αποκλειστικά και μόνο από τους καλλιτέχνες, ανώνυμους και μη. Ευτυχώς. Η μπογιά και το λούστρο που θα βάλει (Κλείσιμο ματιού το ΤΑΠ στη βίλα της Αγ. Παρασκευής, θα είναι τα ετεροχρονισμένα κόλλυβα της κηδείας του.
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, Σάββατο 22 Αυγούστου 2009
ΣΤΑ ΕΡΕΙΠΙΑ ΕΝΟΣ ΘΡΥΛΟΥ
Βίλα Ιόλα
Πρόσκληση σε πάρτι εκατομμυρίων, φαντασμάτων και ερωτηματικών
ΚΕΙΜΕΝΟ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ (boyio@enet.gr) | ΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ
Λένε ότι ο δρόμος για την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις. Στην Αγ. Παρασκευή αυτές περισσεύουν και εξαιτίας τους ένας μοναδικός χώρος, που θα μπορούσε να είναι στολίδι για την πόλη ως πολιτιστικό κέντρο, κινδυνεύει να γίνει -τι πρωτότυπο!- μπετόν.
Η ιστορία θα ήταν άλλη μία από τις αμέτρητες που αφορούν την τύχη των ελεύθερων χώρων, όμως αντίθετα με άλλες, όπου για να δεθεί το δράμα υπάρχει ο ρόλος του «κακού», εδώ δεν βρήκαμε κανέναν. Ολοι συμφωνούν ότι η βίλα Ιόλα πρέπει να δοθεί στους πολίτες ως δημόσιο αγαθό. Αλλά ώς εκεί. Στα λόγια.
Χρειάζεται μεγάλη φαντασία για να δεις το «παλάτι», το «μέγαρο», όπως το περιέγραφαν δύο δεκαετίες πριν, σε αυτό το κτίριο πίσω από τη βρόμα και την εγκατάλειψη. Το μόνο που εντυπωσιάζει αρχικά είναι το μέγεθος - 1.760 τ.μ. το διώροφο σπίτι και 6,7 στρμ. ο κήπος. Εκεί που θρονιάζονταν περίβλεπτα γλυπτά τώρα φυτρώνουν αγριόχορτα και στους τοίχους, στη θέση αριστουργημάτων ζωγραφικής, αυθαδιάζει το γκράφιτι.
Οι εσωτερικοί χώροι προκαλούν θλίψη με τη γυμνότητά τους. Η κουζίνα έχει σημάδια από φωτιά. Μια πυρκαγιά παραλίγο να το αφανίσει πριν από λίγα χρόνια. Τίποτα κινητό δεν έχει μείνει, μόνο κάτι παλιά περιοδικά και σκισμένες αφίσες. Κουρέλια. Μετά το θάνατο του Ιόλα, το 1987, οι λεηλασίες γίνονταν κατά κύματα. Πίνακες, χαλιά, γλυπτά, πολυέλαιοι σηκώθηκαν με καμιόνια. Δεν περίμεναν καν να πεθάνει. Η πρώτη λεηλασία, προφανώς από κάποιους του κύκλου του, έγινε ενώ ο συλλέκτης ήταν ετοιμοθάνατος σε νοσοκομείο της Ν. Υόρκης. Από τη συλλογή με τα 11.000 έργα ένα μέρος πήραν οι κληρονόμοι του, αργότερα πωλήθηκε σε δημοπρασίες, και λίγα αρχαία κατάσχεσε το ελληνικό κράτος.
Ενα γλυπτό του Τάκη κείτεται σπασμένο στον κήπο. Μάλλον μεγάλο για να το αρπάξουν. Από τις κολόνες του κήπου, κοιτάζοντας φωτογραφίες από παλιά ρεπορτάζ, καταλαβαίνουμε ότι κάθε φορά υπήρχε και μία λιγότερη. Μάρμαρα από την Πεντέλη και τη Ραβένα με τα οποία είχε ντυθεί το κτίριο κομματιάστηκαν και ξηλώθηκαν.
Ο Ιόλας αγόρασε τη γη το 1965. Ηταν ήδη βαθύπλουτος αλλά ήθελε να γυρίσει στην Ελλάδα. Ανέθεσε το έργο στον σπουδαίο αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη, που πήρε για βοηθό τον Τσαρούχη. Από την αρχή τα σχέδια ήταν μεγαλεπήβολα αλλά το αποτέλεσμα γινόταν σταδιακά ακόμη πιο εντυπωσιακό, καθώς ενσωματώνονταν στο σπίτι έργα τέχνης. Ακόμη και η κουπαστή στη σκάλα ήταν γλυπτό, της Claude Lalanne. Την ξήλωσαν κι αυτή.
Πικάσο, Ντε Κίρικο, Μιρό, Γουόρχολ, Νταλί, Μαγκρίτ, Ερνστ, Χατζηκυριάκος-Γκίκας... Οσο ζούσε ο Ιόλας, στο σπίτι του η τέχνη ξεπερνούσε σε αξία πολλά μουσεία μαζί. Πολλοί από τους καλλιτέχνες ήταν φίλοι του και τον επισκέπτονταν εκεί. Πολλοί, όπως ο Γουόρχολ, ξεκίνησαν από τις γκαλερί του.
«Εκεί που ό,τι λάμπει είναι χρυσός» είναι ο τίτλος ενός ρεπορτάζ του περιοδικού «Vogue» το 1982. Η ρεπόρτερ γράφει εκστασιασμένη γι' αυτά που βλέπουν τα μάτια της. Μια πόρτα ντυμένη με χρυσάφι! Χρυσά γλυπτά, αρχαία αγάλματα και μεταξωτές κουρτίνες... Σήμερα στη θέση εκείνης της πόρτας υπάρχουν τσιμεντόλιθοι. Η είσοδος γίνεται από γειτονική μπαλκονόπορτα.
Το κτήμα και η βίλα όχι μόνο σαπίζουν, αλλά, παρά τη σειρά των αποφάσεων για απαλλοτρίωσή τους, πότε από τον Δήμο και πότε από το κράτος, αποτέλεσμα μηδέν. Υπουργοί Πολιτισμού και δήμαρχοι έρχονται και φεύγουν, υπόσχονται, συνεδριάζουν, υπογράφουν στα χαρτιά αλλά... τίποτα.
Ο Ιόλας το 1984 δωρίζει 47 έργα του στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης που δημιουργείται γύρω από αυτή τη συλλογή. Χαρίζει μερικούς ακόμη πίνακες στη Εθνική Πινακοθήκη. Εχει αποφασίσει να δωρίσει στο δήμο Αγ. Παρασκευής το χώρο, για να δημιουργηθεί Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης.
Κάποιοι γνωστοί του λένε ότι το σύνολο της συλλογής, σύμφωνα με μια διαθήκη του, θα κατέληγε ως κληροδότημα στο ελληνικό κράτος. Ομως ξαφνικά ξεσπάει μια θύελλα. Ενας τραβεστί καταγγέλλει όργια και αρχαιοκαπηλία στη βίλα. Οι κίτρινες εφημερίδες της εποχής ουρλιάζουν. Πολιτικοί και καλλιτέχνες που αναζητούσαν τη φιλία του τον αποφεύγουν. Είναι η αρχή του τέλους που θα κορυφωθεί με την αρρώστια του. Πάσχει από AIDS.
«Αν δεν ήταν όλα αυτά με τα σκάνδαλα και την ομοφυλοφιλία του, τότε πολύ γρήγορα και το θέμα της απαλλοτρίωσης θα είχε τελειώσει», μας λένε κάποιοι συνομιλητές. Είναι φανερό ότι μετά το θάνατό του οι πολιτικοί στρέφουν το... σεμνότυφο βλέμμα τους και δεν βλέπουν την ουσία, την πολιτιστική αξία του ακινήτου και των περιεχομένων του και την ανάγκη προστασίας. Οι βάνδαλοι, με λόγια και με πράξεις, έχουν το πάνω χέρι.
Η πρώτη κίνηση για να διασωθεί κάτι γίνεται από το δήμο της Αγ. Παρασκευής που το 1994 βάζει συμβολικά ένα λουκέτο στο χώρο διεκδικώντας τον. Το 1998 το οίκημα χαρακτηρίζεται διατηρητέο. Το 2000 το κτήμα χαρακτηρίζεται «Κέντρο Πολιτιστικών Δραστηριοτήτων» με προεδρικό διάταγμα και γίνονται όνειρα για υπαίθριο μουσείο γλυπτικής. Την ίδια χρονιά το αγοράζει ο αρχιτέκτονας Σπύρος Γεωργίου για 782 εκατ. δραχμές. Από το περιβάλλον του μας είπαν πως γνώριζαν ότι το οίκημα ήταν διατηρητέο αλλά το υπουργείο Οικονομικών τους διαβεβαίωσε ότι το κτήμα δεν είχε δεσμεύσεις.
Ο δήμος ετοιμάζεται να το αγοράσει με ένα -εγκεκριμένο από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων- δάνειο ύφους 1,2 δισ. δρχ., αλλά σταματάει όταν το 2002 κηρύχθηκε από την κυβέρνηση η αναγκαστική απαλλοτρίωση. Εντάσσεται μάλιστα στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας. Το Σώμα Ορκωτών Λογιστών το εκτιμά στα 9,1 εκατ. ευρώ. Ταυτόχρονα γίνονται και δύο δίκες για την αξία και το πρωτοδικείο εκδικάζει αρχικά 17 εκατ. ευρώ ενώ στο εφετείο γίνεται ο συμβιβασμός στην τιμή που όρισε το ΣΟΕ. Για να μη ζαλιστούμε από τα νούμερα, η τελική τιμή απαλλοτρίωσης είναι πάνω από τέσσερις φορές μεγαλύτερη της τιμής αγοράς. Αυτό κάποιοι θα το έλεγαν καλή εμπορική επιτυχία και κάποιοι άλλοι θέτουν ερωτηματικά για το πώς έφτασε εκεί. Με την αλλαγή της κυβέρνησης το 2004 και τη λήξη των Ολυμπιακών Αγώνων, η απόφαση για την απαλλοτρίωση ανακαλείται.
Ο τότε υφυπουργός Πολιτισμού Πέτρος Τατούλης προσπαθεί να πάρει το ακίνητο για να γίνει πολιτιστικό κέντρο για 5 εκατ. ευρώ, όσο και η αντικειμενική αξία (σήμερα περίπου 5,5 εκατ. ευρώ). «Η εκτίμηση της αξίας έγινε από τριμελή επιτροπή της Κτηματικής Υπηρεσίας, όπως ορίζει ο νόμος», μας λέει. «Επειδή οι ιδιοκτήτες δεν συμφώνησαν, τους προτάθηκε ανταλλαγή με άλλο ακίνητο του Δημοσίου. Δεν βρήκαν ούτε αυτή την πρόταση ικανοποιητική. Ως υφυπουργός Πολιτισμού έκανα κάθε δυνατή προσπάθεια για τη διευθέτηση του ζητήματος, το οποίο εκκρεμούσε για μεγάλο διάστημα, πάντα στο πλαίσιο του δυνατού και με γνώμονα τη νομιμότητα και τη διαφάνεια».
Ο ιδιοκτήτης προσφεύγει στο ΣτΕ για αποχαρακτηρισμό της έκτασης ώστε να μπορεί να οικοδομήσει. Η υπόθεση, μετά από πέντε αναβολές, θα δικαστεί στις 23 Σεπτεμβρίου. Με δύο αποφάσεις, του Γ. Βουλγαράκη και του Μ. Λιάπη διαδοχικά ως υπουργών Πολιτισμού, το Δημόσιο επιστρέφει ως αγοραστής. Η τελευταία, πέρσι, ήταν μάλιστα κατεπείγουσα. Ρωτήθηκε ο ιδιοκτήτης αν συμφωνεί στα 9,042 εκατ. ευρώ της νέας εκτίμησης (έκοψαν κάτι), είπε «ναι», αλλά και πάλι...
Από το υπουργείο πήραμε τη διαβεβαίωση ότι οι προθέσεις δεν έχουν αλλάξει, αλλά χρήματα δεν υπάρχουν. Ενα από τα προβλήματα είναι ότι με την περσινή απόφαση το κονδύλι θα έβγαινε από το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων. Πράγμα ελαφρώς παράλογο, αφού όσο στοιχίζει η βίλα είναι ο ετήσιος προϋπολογισμός του ΤΑΠ, και έχει ένα σωρό ιδιοκτήτες άλλων ακινήτων να αποζημιώσει.
Η Μαρία Δαμανάκη έχει ασχοληθεί πολλά χρόνια με το θέμα. Πρόσφατα κατέθεσε άλλη μία ερώτηση στη Βουλή, για το αν προτίθεται ο νυν υπουργός Α. Σαμαράς και με ποιο χρονοδιάγραμμα να προχωρήσει στην απαλλοτρίωση. Τη ρωτήσαμε τι φταίει και παρά τις αποφάσεις, και από το ΠΑΣΟΚ και από τη Ν.Δ., τελικά τίποτα δεν γίνεται. «Η πολιτική της Ν.Δ. είναι τσιμέντο παντού και όταν έχεις ως προτεραιότητα το τσιμέντο δεν βάζεις 9 εκατ. στη βίλα Ιόλα», απάντησε. «Προ του 2004 υπήρξε μία θετική εξέλιξη, που όμως έμεινε ημιτελής. Μετά το 2004 η κυβέρνηση έβαλε το θέμα στο τελευταίο συρτάρι και σήμερα βρισκόμαστε στο κρίσιμο στάδιο ενδεχόμενου αποχαρακτηρισμού της έκτασης. Αυτό δεν πρέπει να συμβεί. Η βίλα και ο περιβάλλων χώρος έχουν και ιστορική αξία αλλά και σημαντική περιβαλλοντική σημασία για την ποιότητα ζωής των κατοίκων της Αγ. Παρασκευής και της βόρειας Αθήνας».
Στο περιβάλλον του ιδιοκτήτη θεωρούν βέβαιο ότι θα κερδίσουν την υπόθεση στο ΣτΕ. Μάθαμε ότι ήδη δύο εφοπλιστές έχουν ενδιαφερθεί να αγοράσουν το κτήμα.
Οι κάτοικοι της περιοχής έχουν απηυδήσει. Για χρόνια ακούν, ειδικά προεκλογικά, ότι εκεί θα γίνει ένα πάρκο πολιτισμού. Υπήρξε ακόμη και μια πρόταση να το αγοράσει ο δήμος με έκτακτη εισφορά των κατοίκων. Αλλά αυτά δεν συμβαίνουν στην Ελλάδα. Οχι για τον πολιτισμό. Οι καλλιτέχνες, μεταξύ τους και πολλοί διάσημοι, έχουν απηυδήσει. Κάθε τόσο υπογράφουν εκκλήσεις... Η «Ομάδα Φιλοπάππου», μια πρωτοβουλία εικαστικών, το έχει αναγάγει σε κεντρικό της θέμα.
Ο δικηγόρος του ιδιοκτήτη Θεόδωρος Κωνσταντόπουλος μας λέει ότι δεν έχουν κανένα λόγο να είναι ενάντιοι στο κοινό αίσθημα για την αξιοποίηση του ακινήτου. Θέλουν να λυθεί το θέμα, να πάρουν την αποζημίωση και να παραδώσουν το κτήμα.
Αντί για επίλογο να προσυπογράψουμε μια παλαιότερη έκκληση γνωστών καλλιτεχνών, μεταξύ των οποίων ο Κώστας Γαβράς, που κατέληγε με τη φράση: «Αν η πολιτική βούληση δεν επαρκεί για να σώσει από την τσιμεντοποίηση ιστορικούς χώρους, δεν μπορούμε να μιλάμε για πολιτισμό στην Ελλάδα».
Διαβάστε
..............1..............
Νίκος Σταθούλης, «Αλέξανδρος Ιόλας», εκδ. Λιβάνη
Η βιογραφία του γκαλερίστα και συλλέκτη. Από την Αλεξάνδρεια του Καβάφη σε μεγάλα μπαλέτα και από τα καταγώγια της τέχνης στα σαλόνια των κροίσων, ο Ιόλας έζησε μια μυθιστορηματική ζωή.
..............2..............
Ντανιέλ Αράς, «Ιστορίες ζωγραφικής», εκδ. Εστία
Η ιστορία της ζωγραφικής από την ανακάλυψη της προοπτικής ώς την εξαφάνιση της φιγούρας. Μαθήματα για τη μύηση των θεατών σε τεχνικές και ζωγράφους.
Ποιός ήταν ο Αλέξανδρος Ιόλας
* Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια το 1908 ως Κωνσταντίνος Κουτσούδης.
* Γιος εμπόρου, ήρθε στην Αθήνα με μόνο εφόδιο συστατικές επιστολές του Κ. Καβάφη προς τους Κ. Παλαμά, Α. Σικελιανό και Δ. Μητρόπουλο.
* Ανακαλύπτει στο χορό το ταλέντο του και σπουδάζει στην Αθήνα, στο Βερολίνο και στο Παρίσι. Γίνεται πρώτος χορευτής σε μεγάλα μπαλέτα.
* Στο Παρίσι συναναστρέφεται με καλλιτέχνες. Αγοράζει τον πρώτο του πίνακα από τον ίδιο τον Ντε Κίρικο και ερωτεύεται τον Ζαν Κοκτό. Σιγά σιγά εγκαταλείπει το χορό και στρέφεται στις εικαστικές τέχνες.
* Το 1944 ανοίγει την πρώτη του γκαλερί στη Νέα Υόρκη. Η ελίτ των ΗΠΑ τον λατρεύει και η κόρη του προέδρου Ρούσβελτ τον «βαπτίζει» Αλέξανδρο Ιόλα.
* Στην γκαλέρι του εκθέτει για πρώτη φορά ο Αντι Γουόρχολ ενώ παρουσιάζονται και Ευρωπαίοι άγνωστοι στους Αμερικανούς, όπως ο Ερνστ και ο Μαγκρίτ. Λέγεται ότι πρώτος εκτίναξε τις τιμές σε έργα από μερικά δολάρια σε εκατοντάδες χιλιάδες.
* Τα επόμενα χρόνια ανοίγει πολλές άλλες γκαλερί σε μεγάλες πόλεις από τη Μαδρίτη έως τη Βηρυτό. Παίζει με τη σύγχρονη τέχνη επιδέξια και μισθώνει καλλιτέχνες να δουλεύουν γι' αυτόν με συμβόλαια.
* Το γαλλικό κράτος του απονέμει το παράσημο της λεγεώνας της τιμής.
* Επιστρέφει στην Ελλάδα στην ακμή της επιτυχίας του και χτίζει τη βίλα του. Εκεί φιλοξενεί τρανταχτά ονόματα της τέχνης αλλά και φιλόδοξους νέους. Ενδύεται το ρόλο του μαικήνα που τον λατρεύουν και τον μισούν για τη συμπεριφορά του και ένα εκκεντρικό για την εποχή ντύσιμο που κραυγάζει τις ερωτικές του προτιμήσεις. Ζει μέσα στη χλιδή και τις απολαύσεις αλλά χαρίζει και πολλά έργα σε μουσεία.
* Ο ελληνικός λαϊκίστικος συντηρητισμός τού ανοίγει πόλεμο τη δεκαετία του 1980 και με πηχυαίους τίτλους για «βίλα οργίων» και άλλα τέτοια τον απομονώνει από τους «φίλους» του.
* Στις 8 Ιουνίου 1987 αφήνει την τελευταία του πνοή στη Νέα Υόρκη. Κύρια κληρονόμος του ήταν η αδελφή του Νίκη Στάιφελ.
Αλέξανδρος lόλας
[ Δημοσιεύθηκε στο τεύχος 12 της Βιταμίνης Ο]
Ο διεθνούς φήμης Έλληνας γκαλερίστας Αλέξανδρος Ιόλας παραμένει ακόμα -10
χρόνια μετά το θάνατό του- ένα ερωτηματικό στη μικρή παράδοση της νεοελληνικής
τέχνης.
Παρά τα αρκετά εκτεταμένα δημοσιεύματα του τύπου, καυτό ενδιαφέρον ακόμα
και ξένων μελετητών παραμένει μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα που προβληματίζει.
Η πρόσφατη έκδοση της βιογραφίας του με τίτλο «Αλέξανδρος Ιόλας» (εκδόσεις
Νέα Σύνορα, Λιβάνη) έρχεται να φωτίσει κάποιες σκιώδεις και μυστικές πλευρές του
χαρακτήρα του. Πρόκειται για τις απομαγνητοφωνημένες συνομιλίες με το
δημοσιογράφο Γιάννη Σταθούλη στο σπίτι της Αγ. Παρασκευής.
Γυρνώντας πίσω στο χρόνο συναντάμε έναν άνθρωπο ευαίσθητο και
συναισθηματικό, ένα παιδί που δε θα συμβιβαστεί ποτέ με το όνειρο του πατέρα του
να τον κάνει επιχειρηματία.
«Δεν ήμουν πλασμένος γι' αυτά τα πράγματα», υποστηρίζει. «Θυμάμαι σαν τώρα
και δε θα ξεχάσω ποτέ στη ζωή μου όταν σκαστός από το σπίτι είδα τη Μαρίκα
Κοτοπούλη που ήρθε στην Αλεξάνδρεια και έπαιζε την Κλυταιμνήστρα. Όχι μόνο
μαγεύτηκα, άλλαξε η ζωή μου. Κατάλαβα ότι ήμουν γεννημένος για την τέχνη.»
Μετά από παρότρυνση του Άγγ. Σικελιανού, ο μικρός Αλέξανδρος καταλήγει
στην Ευρώπη και ασχολείται με το χορό. Συνεργάζεται με το Θέατρο Σάλτσμπουργκ,
την όπερα του Βερολίνου και την Κίρα Νιζίνσκι. Θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί σε
έναν από τους καλύτερους χορευτές στον κόσμο.
Ένα απρόσμενο όμως γεγονός θα σταθεί η αφορμή να εγκαταλείψει για πάντα το
χορό και να ασχοληθεί με τη συλλογή έργων τέχνης. «Μια μέρα εκεί που περπατούσα
στο δρόμο, είδα σε μια βιτρίνα έναν πίνακα και, χωρίς να ξέρω γιατί, σταμάτησα
μπροστά του.»
Ο Έλληνας μέντορας βρίσκεται ίσως στην καλύτερη περίοδο της ζωής του, όπου
τα έχει όλα: νιάτα, ταλέντο, πάθος για δουλειά, επιτυχία, αναγνώριση. Η πρώτη του
γκαλερί στην 55η οδό της Ν. Υόρκης είναι μόνο η αρχή μιας πετυχημένης συνέχειας
στο Παρίσι, τη Βηρυτό, τη Γενεύη, το Μιλάνο, τη Μαδρίτη, τη Ρώμη, τη Ζυρίχη. Το
διάστημα αυτό ο Ιόλας δουλεύει ασταμάτητα, οργανώνει εκθέσεις σ' όλο τον κόσμο,
ανοίγει τη μια γκαλερί πίσω από την άλλη και μοιράζει το χρόνο του ανάμεσα στη
δουλειά και σε αξέχαστες, όπως ο ίδιος λέει, νυχτερινές εξορμήσεις στο τότε
μαγευτικό Παρίσι, στο ερωτικό Βερολίνο και στην προκλητική Ν. Υόρκη.
Σε κάποιο σημείο του βιβλίου αναφέρει: «Δύο πράγματα σημάδεψαν τη ζωή μου:
η τέχνη και ο έρωτας. Ποτέ δεν έκρυψα οτι είχα τα ωραιότερα αγόρια που
κυκλοφορούσαν. [...] Από μικρό παιδί με τραβούσε το αντρικό σώμα. Ο πρώτος
άντρας που μ' έμαθε να μην ντρέπομαι γι' αυτό που είμαι ήταν ο Άγγελος
Σικελιανός.»
Ο Ιόλας ποτέ δε φοβήθηκε να δηλώσει ανοιχτά την ομοφυλοφιλία του. Δυστυχώς
η ειλικρίνειά του θα δώσει τροφή στα ΜΜΕ τα οποία θα προσπαθήσουν προς το τέλος
της ζωής του να διασύρουν το όνομά του.
Τα πρωτοσέλιδα της εποχής έγραφαν για «ρωμαϊκά όργια στο σπίτι του
ανώμαλου συλλέκτη». Η Αυριανή θα φτάσει στο σημείο να δημοσιεύσει το τηλέφωνό
του, παροτρύνοντας τους αναγνώστες να παίρνουν και να τον βρίζουν.
Το θέμα θα πάρει μεγάλες διαστάσεις και θα φτάσει μέχρι τα δικαστήρια με τον
Ιόλα να κατηγορείται για παραβίαση του νόμου περί ναρκωτικών, ακολασία με
νεαρούς άντρες και παράνομη εμπορία αρχαιοτήτων.
Κανείς δε θα μάθει ποτέ κατά πόσο αληθεύουν όλες αυτές οι φήμες γύρω από τη
ζωή του. Οι δηλώσεις των καλλιτεχνών που γνώρισαν τον Ιόλα παραμένουν πάντα
επιφυλακτικές και συγκρατημένες. Ο ζωγράφος Κ. Τσόκλης είχε πει κάποτε: «Ήταν
γοητευτική προσωπικότητα ο Ιόλας, αλλά ήθελε να υποτάσσει τους καλλιτέχνες του.
Εξευτέλιζε το Φασιανό. Τον σήκωνε τρεις η ώρα το πρωί και του έλεγε: “Έλα στη
γκαλερί να ζωγραφίσεις ένα νέο αγόρι που έχω σήμερα μαζί μου”, και έτρεχε ο
Αλέκος να ζωγραφίσει τον γκόμενο του Ιόλα.»
Ο Ακριθάκης σε ερώτηση γύρω από το χαρακτήρα του Ιόλα θα προσθέσει: «Δεν
υπήρξε πιο αδίστακτο πλάσμα στην ιστορία της τέχνης, πιο δικτατορικό, πιο σκληρό
και συγχρόνως πιο εύθραυστο. Ήταν πολύ δίκαιος ο Ιόλας.»
Τον ίδιο δε φαίνεται να τον απασχολούν όλα αυτά. Εξάλλου το διάστημα αυτό ο
ηλικιωμένος πια συλλέκτης αποφασίζει να υλοποιήσει το μεγάλο του όνειρο: τη
δημιουργία ενός μουσείου μοντέρνας τέχνης στη Θεσσαλονίκη: «Να αφήσω κάτι στην
πατρίδα μου με το οποίο θα με θυμούνται.»
Τα σχέδια ετοιμάστηκαν και ο ίδιος έδωσε 65 έργα της συλλογής του σαν δωρεά
στο Μουσείο. Δεν πρόλαβε όμως να το δει ποτέ τελειωμένο. Τον πρόλαβε ο θάνατος
στις 8 Ιουνίου 1987. Το ιατρικό ανακοινωθέν αναφέρει ότι πέθανε από το σύνδρομο
του Aids.
Το μουσείο που ετοίμαζε ο Ιόλας σε ένα εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο στη
βιομηχανική περιοχή της Σίνδου Θεσ/νίκης έμεινε τελικά στα προσχέδια.
Δημιουργήθηκε ένα άλλο στο χώρο της Διεθνούς Έκθεσης, το οποίο ανακαινίσθηκε
πρόσφατα και προσφέρει σημαντικές εκθέσεις μοντέρνων καλλιτεχνών.
Τα έργα που έδωσε σαν δωρεά στο μουσείο, εκτέθηκαν για πρώτη φορά τον
Ιούνιο σε μια έκθεση του ΟΠΠΕ-Θ'97 στο διατηρητέο Κτίριο της Τράπεζας
Μακεδονίας-Θράκης.
Έχουν περάσει πάνω από 10 χρόνια και δεν υπάρχει ένας χώρος για τη μόνιμη
τοποθέτηση των αποκτημάτων του μουσείου. Είναι καιρός να δοθούν τα έργα στο
κοινό.
Θα ήταν το λιγότερο που θα μπορούσε να γίνει για να τιμήσουμε τη μνήμη και
την προσφορά τ του Ιόλα στην πόλη.
Γιώργος Τσιτιρίδης
Ο Κωνσταντίνος Κουτσούδης - όπως είναι το πραγματικό όνομα του Αλέξανδρου Ιόλα - , Έλλην από την Αλεξάνδρεια, ήρθε σε ηλικία 17 ετών στην Αθήνα κρατώντας τρεις συστατικές επιστολές του Καβάφη. Εκεί τέθηκε υπό την προστασία του Άγγελου Σικελιανού, του Κωστή Παλαμά και του Δημήτρη Μητρόπουλου. Αναδείχθηκε εξαίρετος πιανίστας και χορευτής στο Βερολίνο, το Παρίσι -όπου συνεργάστηκε με την Κίρα Ναζίνσκι και τα μπαλέτα του μαρκήσιου ντε Κουέβας- και στη Νέα Υόρκη με το Metropolitan Theater. Το όνομα Αλέξανδρος Ιόλας το οφείλει στην εγγονή του Ρούσβλετ, Θεοδώρα, με την οποία επρόκειτο να παντρευτούν. Ποιος, όμως, ήταν στην πραγματικότητα ο Αλέξανδρος Ιόλας, ο άνθρωπος που συνέδεσε τη ζωή του με την ιστορία της τέχνης του 20ού αιώνα ? Ήταν αυτός που πρώτος άνοιξε γκαλερί-δορυφόρους (Alexander Iolas Gallery) σ όλο τον κόσμο· αυτός που εναντιώθηκε με πάθος στον πουριτανισμό της Αμερικής του 40 και του 50, υποστηρίζοντας και καθιερώνοντας τους πρόσφυγες Ευρωπαίους σουρεαλιστές. Σ αυτόν οφείλει πολλά ο πάπας της pop art Άντι Γουόρχολ, αλλά και ο Τάκις, ο Ακριθάκης, ο Πιερ Ρενό, ο Ματιάτσι, ο Τσαρούχης
Απ: Μεγάλοι ομοφυλόφιλοι άντρες : Αλέξανδρος Ιόλας
« Απάντηση #1 στις: Αύγουστος 18, 2007, 04:36:40 πμ »
Η πτώση της οικίας Ιόλα
Το ελληνικό κράτος ενδέχεται να μεταμορφώσει την έπαυλη του περίφημου συλλέκτη σε μουσείο μοντέρνας τέχνης.
ΑΘΗΝΑ. Ο Αλέξανδρος Ιόλας (1908-1987) υπήρξε σημαντικός δωρητής του Κέντρου Pompidou. Ίδρυσε γκαλερί στο Παρίσι, τη Νέα Υόρκη, τη Ρώμη, το Μιλάνο, τη Μαδρίτη και την Αθήνα, και συνέβαλε στην διεθνή αναγνώριση καλλιτεχνών όπως ο Magritte, ο Ernst, και η Niki de Saint Phalle. Μετά τον θάνατό του, η οικία του, που είχε φιλοξενήσει τον Νureyev, τον Warhol και τον De Chirico, και στεγάσει έργα των Rauschenberg, Picasso και Man Ray μεταξύ άλλων, υπέκυψε στην φιλαργυρία των κληρονόμων, καθώς και σε πολλαπλές πράξεις βανδαλισμού, παρότι το 1998 χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο μνημείο. Η επιφάνειας 1250 τ.μ. και επενδεδυμένη με μάρμαρο κατασκευή, επί σειρά ετών είχε αποδοθεί στον Δημήτρη Πικιώνη, πρωτοπόρο του μοντέρνου κινήματος στην Ελλάδα. Όμως στην επίσημη αναφορά της Βάντας Αλεκτορίδου, υπεύθυνης του φακέλου χαρακτηρισμού του κτιρίου, τίθεται θέμα συνεργασίας περισσότερων αρχιτεκτόνων, και ιδιαιτέρως του Παύλου Καλαντζόπουλου, μαθητή του Πικιώνη, ο οποίος πιθανότατα έκανε τις τελευταίες επεμβάσεις.
Αντίο Fontana
Η μάχη για την προστασία της ξεκίνησε το 1994, όταν ο Δήμος Αγίας Παρασκευής, όπου βρίσκεται, εγκατέστησε συμβολικά ένα λουκέτο στην είσοδο του κτήματος. Ο χαρακτηρισμός την έσωσε από σίγουρη κατεδάφιση! Μα ποιο θα είναι το μέλλον της; Το κράτος ενδιαφέρθηκε και σκοπεύει να την αγοράσει για περίπου 2,5 εκατομμύρια ευρώ. Μέσα στο κλίμα της πολιτιστικής ανανέωσης που συνοδεύει την προετοιμασία των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, μπορεί να μετατραπεί σε μουσείο σύγχρονης τέχνης ή πολιτιστικό κέντρο. Όμως τα έξι χιλιάδες ανεκτίμητα έργα τέχνης, τα οποία εκπατρίστηκαν και πωλήθηκαν από τους κληρονόμους, δεν θα επιστρέψουν ποτέ... Σύμφωνα με τον Νίκο Σταθούλη, βιογράφο του μαικήνα, διακόσια κομμάτια έχουν κατασχεθεί, και φυλάσσονται σε μία αποθήκη, μοναδική ελπίδα για το εκκολαπτόμενο μουσείο. Τα υπόλοιπα διέφυγαν από τη φορολογία, χάρη στην ευγενική φροντίδα τής κρατικής επιτροπής, η οποία ανέλαβε το 1987 την κοστολόγηση των έργων. Στην γραπτή έκθεση της επιτροπής (έχουμε μετατρέψει τις αξίες σε ευρώ), διαβάζει κανείς μαργαριτάρια όπως : «Beckman, 1000 ευρώ». Είτε «Fontana, διάτρητος μουσαμάς αγνώστου, 10 ευρώ».
Μαρίνα Βαρουτά , Μάρτιος 2003
Αλέξανδρος Ιόλας και η Θεσσαλονίκη
Είναι αλήθεια ότι πάρα πολύ σημαντικά πράγματα ξεκινούν ανθρώπινα και απλά. Η παλιά φιλία του Αλέξανδρου Ιόλα με τη Μάρω Λάγια αλλά και η επιμονή της τελευταίας για τη δημιουργία ενός μουσείου σύγχρονης τέχνης στη Θεσσαλονίκη, μαζί με τη δραστική και άμεση συμμετοχή του Πέτρου Καμάρα, είναι η αφετηρία της «δωρεάς Ιόλα», η οποία συνολικά περιέλαβε σαράντα επτά έργα.
Από την πρώτη συζήτηση, το 1978, έγιναν πολλά, ενώ η ιδέα ενέπνευσε μια ομάδα ανθρώπων που δούλεψαν σκληρά ώστε σήμερα, το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης να είναι ένας θεσμός με οντότητα και εύρος και να εξακολουθεί να εμπνέει τα μέλη και τους πολυάριθμους φίλους και υποστηρικτές του.
Η Θεσσαλονίκη με τους ανθρώπους της σκλάβωσε τον Αλέξανδρο Ιόλα. Του θύμιζε την Αλεξάνδρεια, όπως έλεγε, ή διαισθάνθηκε ταυτόχρονα ότι η μοίρα θα συντηρούσε πάνω σ’ αυτή τη σχέση, σ’ αυτή την αόρατη κλωστή, την μνήμη του. Όχι στη φαντασία, αλλά απτά, με τα έργα που παρέδωσε στα χέρια τους. Ο ίδιος πίστευε, ούτως ή άλλως, ότι τα μουσεία είναι καλύτερα σε χέρια ιδιωτών, μακριά από κρατικές δεσμεύσεις. Όπως ο πολιτισμός, που για να υπάρξει δεν χρειάζεται κυβερνητικές αποφάσεις.
Ο Αλέξανδρος Ιόλας ήταν άνθρωπος της τέχνης, κοσμοπολίτης, διορατικός συλλέκτης, ικανός έμπορος. Νεαρός έφυγε από τη γενέτειρά του Αλεξάνδρεια στη δεκαετία του τριάντα, σπούδασε χορό στο Παρίσι και το Βερολίνο. Ως κορυφαίος χορευτής της Metropolitan Opera της Νέας Υόρκης περιοδεύει την Ευρώπη και ανακαλύπτει τα νέα ρεύματα και ρυθμούς στη σύγχρονη τέχνη. Όταν ένα σοβαρό ατύχημα τον αναγκάζει να εγκαταλείψει το χορό, αποφασίζει να αφιερωθεί στη συλλογή έργων τέχνης. Ενθουσιάζεται από τον Max Ernst, στη συνέχεια από τον Rene Magritte και τον Victor Brauner.
Αντιλαμβάνεται έγκαιρα ότι οι μεταπολεμικές Η.Π.Α. είναι έτοιμες να υποδεχθούν την ανήσυχη Ευρώπη. Η τέχνη αποκτά την αγορά της και τη δική της χρηματιστηριακή αξία. Δεν θα κάναμε λάθος να λέγαμε ότι ο Ιόλας συντέλεσε σ’ αυτό. Βασίζεται στο ένστικτό του και στις γνώσεις του, το έμπειρο μάτι του διακρίνει τα πάντα, τα πατρονάρει και τα προωθεί. Το 1953 ανοίγει την πρώτη του γκαλερί στη Νέα Υόρκη. Το ’63 στη Γενεύη, το ’64 στο Παρίσι, το ’65 στο Μιλάνο και λίγο αργότερα στη Μαδρίτη. Προέβαλε και καθιέρωσε καλλιτέχνες. Από τις γκαλερί του πέρασαν ονόματα σημαντικά, ανάμεσά τους οι Niki de Saint Phalle, Martial Raysse, Jean-Pierre Raynaud, Pino Pascali, Eliseo Mattiacci, Andy Warhol, Jean Tinguely, Roberto Crippa, Novello Finotti.
Το 1965 αποφασίζει να μεταφέρει την έδρα και την κατοικία του στην Αγία Παρασκευή, στην Αθήνα. Χτίζει το σπίτι του με προδιαγραφές μουσείου και γνωρίζει νέους καλλιτέχνες, συνεργάζεται και δένεται μαζί τους. Ανάμεσά τους ο Τάκις, ο Ακριθάκης, ο Τσόκλης, ο Παύλος. Τους ανοίγει το δρόμο για διεθνή σταδιοδρομία και αναγνώριση. Οι δεκαετίες '60, '70, '80, σημαδεύονται από τον Αλέξανδρο Ιόλα.
Αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, δυσανάγνωστη ως το τέλος. Όσο η τρέχουσα ηθική τον αρνείται τόσο ο ίδιος αντιδρά επιθετικά και απρόβλεπτα. Πληθωρικός και κυνικός δίνει και παίρνει πίσω. Ο Αλέξανδρος Ιόλας πεθαίνει το 1987 στην Ν. Υόρκη. Το όνειρό του για ένα "Μουσείο lόλα" στην Αθήνα έμεινε ανεκπλήρωτο. Η τεράστια και σπάνιας αξίας, καλλιτεχνικής και εμπορικής, συλλογή του, διάσπαρτη. Ένα μικρό της τμήμα βρίσκεται στο Centre Pompidou στο Παρίσι.
Η συνάντηση του Αλέξανδρου Ιόλα µε τη Θεσσαλονίκη αποκτά, ιδιαίτερη σημασία για την πόλη και την υστεροφημία του διορατικού συλλέκτη. Σήμερα στην Ελλάδα τίποτα δε θυμίζει το ευφυές και δημιουργικό του πέρασμα μόνον η συλλογή των 47 έργων που εκείνος δώρισε τότε, "σαν πυρήνα", για να ξεκινήσει τη ζωή του το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην πόλη µας.
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Μ.Μ.Σ.Τ. µε πολύ χαρά αποφάσισε να τον τιμήσει δίνοντας το όνομά του στην τριώροφη πτέρυγα του μουσείου και αφιερώνοντάς του τον κατάλογο της μόνιμης συλλογής, η οποία περιλαμβάνει πλέον περισσότερα από χίλια έργα (πίνακες, γλυπτά, εγκαταστάσεις, συναρμογές, χαρακτικά, φωτογραφίες) µε την ελπίδα ότι θα παραμείνει ένα μουσείο αδέσμευτο, αντισυμβατικό και ανοικτό, ιδιότητες που εκτιμούσε ο Αλέξανδρος Ιόλας και χαρακτήρισαν την ζωή του.
Υπόγειο κίνημα για έναν συλλέκτη
Να χαρούμε; Σώζεται η περίφημη βίλα Ιόλα; Μάλλον όχι. Δεν έχει μείνει τίποτα για να σωθεί. Τι θα μαθαίνει για τον περίφημο συλλέκτη ο σύγχρονος θεατής, όταν θα επισκέπτεται την Πινακοθήκη του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων, που θα στεγαστεί σπίτι του; Τι θα του λένε οι συντηρημένοι τοίχοι του μαξιμαλιστικού οικήματος, όταν έχει δεκαετίες τώρα βανδαλιστεί ανεπανόρθωτα η φήμη του ιδιοκτήτη;
Η εικόνα τής λεηλατημένης βίλας ρίχνει περισσότερο φως. Γιατί ο Ιόλας υπήρξε σπουδαίος συλλέκτης και ιδιοφυής έμπορος τέχνης που μεγαλούργησε στο εξωτερικό αλλά ατύχησε στη χώρα του. Αποφάσισε να εγκατασταθεί μόνιμα στην Αγ. Παρασκευή μια εποχή που περίσσευε ο λαϊκισμός και η υποκρισία.
Στοχοποιήθηκε εύκολα (ομοφυλόφιλος γαρ) και πέρασε στον κόσμο σαν «ο τρελός του χωριού» με τις γούνες...
Η επίσημη πολιτεία φοβήθηκε το σκάνδαλο. Κι άφησε να φύγει από τα χέρια της ό,τι είχε αξία, η συλλογή του. Στη συνέχεια άφησε να απαξιωθεί όχι μόνο η βίλα αλλά και η προσφορά του. Ευτυχώς, πρόλαβε ο ίδιος να δωρίσει 44 έργα στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.
Τα καλά νέα, όμως, είναι ότι δεν φροντίζει μόνο το Μακεδονικό Μουσείο την υστεροφημία του. Είναι και η ομάδα Φιλοπάππου, που έχει αναλάβει δράση. Μια ομάδα νέων ανθρώπων δημιούργησε blog (alexandrosiolas.blogspot.com) κι εκεί δημοσιοποιεί τις πολύ ενδιαφέρουσες δράσεις της. Αλλά και ο γνωστός αρχιτέκτονας-εικαστικός, Ανδρέας Αγγελιδάκης. Το έργο του «House for a collector», που πρωτοπαρουσιάστηκε στην προηγούμενη Art Athina, βρίσκεται σε εξέλιξη (φωτο).
Είκοσι ένα χρόνια μετά τον θάνατο του Ιόλα, η πολιτεία αποφασίζει (ακόμη μία φορά) να αξιοποιήσει το ακίνητο. Η μνήμη του, όμως, διασώζεται αποκλειστικά και μόνο από τους καλλιτέχνες, ανώνυμους και μη. Ευτυχώς. Η μπογιά και το λούστρο που θα βάλει (Κλείσιμο ματιού το ΤΑΠ στη βίλα της Αγ. Παρασκευής, θα είναι τα ετεροχρονισμένα κόλλυβα της κηδείας του.
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, Σάββατο 22 Αυγούστου 2009
ΣΤΑ ΕΡΕΙΠΙΑ ΕΝΟΣ ΘΡΥΛΟΥ
Βίλα Ιόλα
Πρόσκληση σε πάρτι εκατομμυρίων, φαντασμάτων και ερωτηματικών
ΚΕΙΜΕΝΟ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ (boyio@enet.gr) | ΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ
Λένε ότι ο δρόμος για την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις. Στην Αγ. Παρασκευή αυτές περισσεύουν και εξαιτίας τους ένας μοναδικός χώρος, που θα μπορούσε να είναι στολίδι για την πόλη ως πολιτιστικό κέντρο, κινδυνεύει να γίνει -τι πρωτότυπο!- μπετόν.
Η ιστορία θα ήταν άλλη μία από τις αμέτρητες που αφορούν την τύχη των ελεύθερων χώρων, όμως αντίθετα με άλλες, όπου για να δεθεί το δράμα υπάρχει ο ρόλος του «κακού», εδώ δεν βρήκαμε κανέναν. Ολοι συμφωνούν ότι η βίλα Ιόλα πρέπει να δοθεί στους πολίτες ως δημόσιο αγαθό. Αλλά ώς εκεί. Στα λόγια.
Χρειάζεται μεγάλη φαντασία για να δεις το «παλάτι», το «μέγαρο», όπως το περιέγραφαν δύο δεκαετίες πριν, σε αυτό το κτίριο πίσω από τη βρόμα και την εγκατάλειψη. Το μόνο που εντυπωσιάζει αρχικά είναι το μέγεθος - 1.760 τ.μ. το διώροφο σπίτι και 6,7 στρμ. ο κήπος. Εκεί που θρονιάζονταν περίβλεπτα γλυπτά τώρα φυτρώνουν αγριόχορτα και στους τοίχους, στη θέση αριστουργημάτων ζωγραφικής, αυθαδιάζει το γκράφιτι.
Οι εσωτερικοί χώροι προκαλούν θλίψη με τη γυμνότητά τους. Η κουζίνα έχει σημάδια από φωτιά. Μια πυρκαγιά παραλίγο να το αφανίσει πριν από λίγα χρόνια. Τίποτα κινητό δεν έχει μείνει, μόνο κάτι παλιά περιοδικά και σκισμένες αφίσες. Κουρέλια. Μετά το θάνατο του Ιόλα, το 1987, οι λεηλασίες γίνονταν κατά κύματα. Πίνακες, χαλιά, γλυπτά, πολυέλαιοι σηκώθηκαν με καμιόνια. Δεν περίμεναν καν να πεθάνει. Η πρώτη λεηλασία, προφανώς από κάποιους του κύκλου του, έγινε ενώ ο συλλέκτης ήταν ετοιμοθάνατος σε νοσοκομείο της Ν. Υόρκης. Από τη συλλογή με τα 11.000 έργα ένα μέρος πήραν οι κληρονόμοι του, αργότερα πωλήθηκε σε δημοπρασίες, και λίγα αρχαία κατάσχεσε το ελληνικό κράτος.
Ενα γλυπτό του Τάκη κείτεται σπασμένο στον κήπο. Μάλλον μεγάλο για να το αρπάξουν. Από τις κολόνες του κήπου, κοιτάζοντας φωτογραφίες από παλιά ρεπορτάζ, καταλαβαίνουμε ότι κάθε φορά υπήρχε και μία λιγότερη. Μάρμαρα από την Πεντέλη και τη Ραβένα με τα οποία είχε ντυθεί το κτίριο κομματιάστηκαν και ξηλώθηκαν.
Ο Ιόλας αγόρασε τη γη το 1965. Ηταν ήδη βαθύπλουτος αλλά ήθελε να γυρίσει στην Ελλάδα. Ανέθεσε το έργο στον σπουδαίο αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη, που πήρε για βοηθό τον Τσαρούχη. Από την αρχή τα σχέδια ήταν μεγαλεπήβολα αλλά το αποτέλεσμα γινόταν σταδιακά ακόμη πιο εντυπωσιακό, καθώς ενσωματώνονταν στο σπίτι έργα τέχνης. Ακόμη και η κουπαστή στη σκάλα ήταν γλυπτό, της Claude Lalanne. Την ξήλωσαν κι αυτή.
Πικάσο, Ντε Κίρικο, Μιρό, Γουόρχολ, Νταλί, Μαγκρίτ, Ερνστ, Χατζηκυριάκος-Γκίκας... Οσο ζούσε ο Ιόλας, στο σπίτι του η τέχνη ξεπερνούσε σε αξία πολλά μουσεία μαζί. Πολλοί από τους καλλιτέχνες ήταν φίλοι του και τον επισκέπτονταν εκεί. Πολλοί, όπως ο Γουόρχολ, ξεκίνησαν από τις γκαλερί του.
«Εκεί που ό,τι λάμπει είναι χρυσός» είναι ο τίτλος ενός ρεπορτάζ του περιοδικού «Vogue» το 1982. Η ρεπόρτερ γράφει εκστασιασμένη γι' αυτά που βλέπουν τα μάτια της. Μια πόρτα ντυμένη με χρυσάφι! Χρυσά γλυπτά, αρχαία αγάλματα και μεταξωτές κουρτίνες... Σήμερα στη θέση εκείνης της πόρτας υπάρχουν τσιμεντόλιθοι. Η είσοδος γίνεται από γειτονική μπαλκονόπορτα.
Το κτήμα και η βίλα όχι μόνο σαπίζουν, αλλά, παρά τη σειρά των αποφάσεων για απαλλοτρίωσή τους, πότε από τον Δήμο και πότε από το κράτος, αποτέλεσμα μηδέν. Υπουργοί Πολιτισμού και δήμαρχοι έρχονται και φεύγουν, υπόσχονται, συνεδριάζουν, υπογράφουν στα χαρτιά αλλά... τίποτα.
Ο Ιόλας το 1984 δωρίζει 47 έργα του στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης που δημιουργείται γύρω από αυτή τη συλλογή. Χαρίζει μερικούς ακόμη πίνακες στη Εθνική Πινακοθήκη. Εχει αποφασίσει να δωρίσει στο δήμο Αγ. Παρασκευής το χώρο, για να δημιουργηθεί Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης.
Κάποιοι γνωστοί του λένε ότι το σύνολο της συλλογής, σύμφωνα με μια διαθήκη του, θα κατέληγε ως κληροδότημα στο ελληνικό κράτος. Ομως ξαφνικά ξεσπάει μια θύελλα. Ενας τραβεστί καταγγέλλει όργια και αρχαιοκαπηλία στη βίλα. Οι κίτρινες εφημερίδες της εποχής ουρλιάζουν. Πολιτικοί και καλλιτέχνες που αναζητούσαν τη φιλία του τον αποφεύγουν. Είναι η αρχή του τέλους που θα κορυφωθεί με την αρρώστια του. Πάσχει από AIDS.
«Αν δεν ήταν όλα αυτά με τα σκάνδαλα και την ομοφυλοφιλία του, τότε πολύ γρήγορα και το θέμα της απαλλοτρίωσης θα είχε τελειώσει», μας λένε κάποιοι συνομιλητές. Είναι φανερό ότι μετά το θάνατό του οι πολιτικοί στρέφουν το... σεμνότυφο βλέμμα τους και δεν βλέπουν την ουσία, την πολιτιστική αξία του ακινήτου και των περιεχομένων του και την ανάγκη προστασίας. Οι βάνδαλοι, με λόγια και με πράξεις, έχουν το πάνω χέρι.
Η πρώτη κίνηση για να διασωθεί κάτι γίνεται από το δήμο της Αγ. Παρασκευής που το 1994 βάζει συμβολικά ένα λουκέτο στο χώρο διεκδικώντας τον. Το 1998 το οίκημα χαρακτηρίζεται διατηρητέο. Το 2000 το κτήμα χαρακτηρίζεται «Κέντρο Πολιτιστικών Δραστηριοτήτων» με προεδρικό διάταγμα και γίνονται όνειρα για υπαίθριο μουσείο γλυπτικής. Την ίδια χρονιά το αγοράζει ο αρχιτέκτονας Σπύρος Γεωργίου για 782 εκατ. δραχμές. Από το περιβάλλον του μας είπαν πως γνώριζαν ότι το οίκημα ήταν διατηρητέο αλλά το υπουργείο Οικονομικών τους διαβεβαίωσε ότι το κτήμα δεν είχε δεσμεύσεις.
Ο δήμος ετοιμάζεται να το αγοράσει με ένα -εγκεκριμένο από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων- δάνειο ύφους 1,2 δισ. δρχ., αλλά σταματάει όταν το 2002 κηρύχθηκε από την κυβέρνηση η αναγκαστική απαλλοτρίωση. Εντάσσεται μάλιστα στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας. Το Σώμα Ορκωτών Λογιστών το εκτιμά στα 9,1 εκατ. ευρώ. Ταυτόχρονα γίνονται και δύο δίκες για την αξία και το πρωτοδικείο εκδικάζει αρχικά 17 εκατ. ευρώ ενώ στο εφετείο γίνεται ο συμβιβασμός στην τιμή που όρισε το ΣΟΕ. Για να μη ζαλιστούμε από τα νούμερα, η τελική τιμή απαλλοτρίωσης είναι πάνω από τέσσερις φορές μεγαλύτερη της τιμής αγοράς. Αυτό κάποιοι θα το έλεγαν καλή εμπορική επιτυχία και κάποιοι άλλοι θέτουν ερωτηματικά για το πώς έφτασε εκεί. Με την αλλαγή της κυβέρνησης το 2004 και τη λήξη των Ολυμπιακών Αγώνων, η απόφαση για την απαλλοτρίωση ανακαλείται.
Ο τότε υφυπουργός Πολιτισμού Πέτρος Τατούλης προσπαθεί να πάρει το ακίνητο για να γίνει πολιτιστικό κέντρο για 5 εκατ. ευρώ, όσο και η αντικειμενική αξία (σήμερα περίπου 5,5 εκατ. ευρώ). «Η εκτίμηση της αξίας έγινε από τριμελή επιτροπή της Κτηματικής Υπηρεσίας, όπως ορίζει ο νόμος», μας λέει. «Επειδή οι ιδιοκτήτες δεν συμφώνησαν, τους προτάθηκε ανταλλαγή με άλλο ακίνητο του Δημοσίου. Δεν βρήκαν ούτε αυτή την πρόταση ικανοποιητική. Ως υφυπουργός Πολιτισμού έκανα κάθε δυνατή προσπάθεια για τη διευθέτηση του ζητήματος, το οποίο εκκρεμούσε για μεγάλο διάστημα, πάντα στο πλαίσιο του δυνατού και με γνώμονα τη νομιμότητα και τη διαφάνεια».
Ο ιδιοκτήτης προσφεύγει στο ΣτΕ για αποχαρακτηρισμό της έκτασης ώστε να μπορεί να οικοδομήσει. Η υπόθεση, μετά από πέντε αναβολές, θα δικαστεί στις 23 Σεπτεμβρίου. Με δύο αποφάσεις, του Γ. Βουλγαράκη και του Μ. Λιάπη διαδοχικά ως υπουργών Πολιτισμού, το Δημόσιο επιστρέφει ως αγοραστής. Η τελευταία, πέρσι, ήταν μάλιστα κατεπείγουσα. Ρωτήθηκε ο ιδιοκτήτης αν συμφωνεί στα 9,042 εκατ. ευρώ της νέας εκτίμησης (έκοψαν κάτι), είπε «ναι», αλλά και πάλι...
Από το υπουργείο πήραμε τη διαβεβαίωση ότι οι προθέσεις δεν έχουν αλλάξει, αλλά χρήματα δεν υπάρχουν. Ενα από τα προβλήματα είναι ότι με την περσινή απόφαση το κονδύλι θα έβγαινε από το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων. Πράγμα ελαφρώς παράλογο, αφού όσο στοιχίζει η βίλα είναι ο ετήσιος προϋπολογισμός του ΤΑΠ, και έχει ένα σωρό ιδιοκτήτες άλλων ακινήτων να αποζημιώσει.
Η Μαρία Δαμανάκη έχει ασχοληθεί πολλά χρόνια με το θέμα. Πρόσφατα κατέθεσε άλλη μία ερώτηση στη Βουλή, για το αν προτίθεται ο νυν υπουργός Α. Σαμαράς και με ποιο χρονοδιάγραμμα να προχωρήσει στην απαλλοτρίωση. Τη ρωτήσαμε τι φταίει και παρά τις αποφάσεις, και από το ΠΑΣΟΚ και από τη Ν.Δ., τελικά τίποτα δεν γίνεται. «Η πολιτική της Ν.Δ. είναι τσιμέντο παντού και όταν έχεις ως προτεραιότητα το τσιμέντο δεν βάζεις 9 εκατ. στη βίλα Ιόλα», απάντησε. «Προ του 2004 υπήρξε μία θετική εξέλιξη, που όμως έμεινε ημιτελής. Μετά το 2004 η κυβέρνηση έβαλε το θέμα στο τελευταίο συρτάρι και σήμερα βρισκόμαστε στο κρίσιμο στάδιο ενδεχόμενου αποχαρακτηρισμού της έκτασης. Αυτό δεν πρέπει να συμβεί. Η βίλα και ο περιβάλλων χώρος έχουν και ιστορική αξία αλλά και σημαντική περιβαλλοντική σημασία για την ποιότητα ζωής των κατοίκων της Αγ. Παρασκευής και της βόρειας Αθήνας».
Στο περιβάλλον του ιδιοκτήτη θεωρούν βέβαιο ότι θα κερδίσουν την υπόθεση στο ΣτΕ. Μάθαμε ότι ήδη δύο εφοπλιστές έχουν ενδιαφερθεί να αγοράσουν το κτήμα.
Οι κάτοικοι της περιοχής έχουν απηυδήσει. Για χρόνια ακούν, ειδικά προεκλογικά, ότι εκεί θα γίνει ένα πάρκο πολιτισμού. Υπήρξε ακόμη και μια πρόταση να το αγοράσει ο δήμος με έκτακτη εισφορά των κατοίκων. Αλλά αυτά δεν συμβαίνουν στην Ελλάδα. Οχι για τον πολιτισμό. Οι καλλιτέχνες, μεταξύ τους και πολλοί διάσημοι, έχουν απηυδήσει. Κάθε τόσο υπογράφουν εκκλήσεις... Η «Ομάδα Φιλοπάππου», μια πρωτοβουλία εικαστικών, το έχει αναγάγει σε κεντρικό της θέμα.
Ο δικηγόρος του ιδιοκτήτη Θεόδωρος Κωνσταντόπουλος μας λέει ότι δεν έχουν κανένα λόγο να είναι ενάντιοι στο κοινό αίσθημα για την αξιοποίηση του ακινήτου. Θέλουν να λυθεί το θέμα, να πάρουν την αποζημίωση και να παραδώσουν το κτήμα.
Αντί για επίλογο να προσυπογράψουμε μια παλαιότερη έκκληση γνωστών καλλιτεχνών, μεταξύ των οποίων ο Κώστας Γαβράς, που κατέληγε με τη φράση: «Αν η πολιτική βούληση δεν επαρκεί για να σώσει από την τσιμεντοποίηση ιστορικούς χώρους, δεν μπορούμε να μιλάμε για πολιτισμό στην Ελλάδα».
Διαβάστε
..............1..............
Νίκος Σταθούλης, «Αλέξανδρος Ιόλας», εκδ. Λιβάνη
Η βιογραφία του γκαλερίστα και συλλέκτη. Από την Αλεξάνδρεια του Καβάφη σε μεγάλα μπαλέτα και από τα καταγώγια της τέχνης στα σαλόνια των κροίσων, ο Ιόλας έζησε μια μυθιστορηματική ζωή.
..............2..............
Ντανιέλ Αράς, «Ιστορίες ζωγραφικής», εκδ. Εστία
Η ιστορία της ζωγραφικής από την ανακάλυψη της προοπτικής ώς την εξαφάνιση της φιγούρας. Μαθήματα για τη μύηση των θεατών σε τεχνικές και ζωγράφους.
Ποιός ήταν ο Αλέξανδρος Ιόλας
* Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια το 1908 ως Κωνσταντίνος Κουτσούδης.
* Γιος εμπόρου, ήρθε στην Αθήνα με μόνο εφόδιο συστατικές επιστολές του Κ. Καβάφη προς τους Κ. Παλαμά, Α. Σικελιανό και Δ. Μητρόπουλο.
* Ανακαλύπτει στο χορό το ταλέντο του και σπουδάζει στην Αθήνα, στο Βερολίνο και στο Παρίσι. Γίνεται πρώτος χορευτής σε μεγάλα μπαλέτα.
* Στο Παρίσι συναναστρέφεται με καλλιτέχνες. Αγοράζει τον πρώτο του πίνακα από τον ίδιο τον Ντε Κίρικο και ερωτεύεται τον Ζαν Κοκτό. Σιγά σιγά εγκαταλείπει το χορό και στρέφεται στις εικαστικές τέχνες.
* Το 1944 ανοίγει την πρώτη του γκαλερί στη Νέα Υόρκη. Η ελίτ των ΗΠΑ τον λατρεύει και η κόρη του προέδρου Ρούσβελτ τον «βαπτίζει» Αλέξανδρο Ιόλα.
* Στην γκαλέρι του εκθέτει για πρώτη φορά ο Αντι Γουόρχολ ενώ παρουσιάζονται και Ευρωπαίοι άγνωστοι στους Αμερικανούς, όπως ο Ερνστ και ο Μαγκρίτ. Λέγεται ότι πρώτος εκτίναξε τις τιμές σε έργα από μερικά δολάρια σε εκατοντάδες χιλιάδες.
* Τα επόμενα χρόνια ανοίγει πολλές άλλες γκαλερί σε μεγάλες πόλεις από τη Μαδρίτη έως τη Βηρυτό. Παίζει με τη σύγχρονη τέχνη επιδέξια και μισθώνει καλλιτέχνες να δουλεύουν γι' αυτόν με συμβόλαια.
* Το γαλλικό κράτος του απονέμει το παράσημο της λεγεώνας της τιμής.
* Επιστρέφει στην Ελλάδα στην ακμή της επιτυχίας του και χτίζει τη βίλα του. Εκεί φιλοξενεί τρανταχτά ονόματα της τέχνης αλλά και φιλόδοξους νέους. Ενδύεται το ρόλο του μαικήνα που τον λατρεύουν και τον μισούν για τη συμπεριφορά του και ένα εκκεντρικό για την εποχή ντύσιμο που κραυγάζει τις ερωτικές του προτιμήσεις. Ζει μέσα στη χλιδή και τις απολαύσεις αλλά χαρίζει και πολλά έργα σε μουσεία.
* Ο ελληνικός λαϊκίστικος συντηρητισμός τού ανοίγει πόλεμο τη δεκαετία του 1980 και με πηχυαίους τίτλους για «βίλα οργίων» και άλλα τέτοια τον απομονώνει από τους «φίλους» του.
* Στις 8 Ιουνίου 1987 αφήνει την τελευταία του πνοή στη Νέα Υόρκη. Κύρια κληρονόμος του ήταν η αδελφή του Νίκη Στάιφελ.
Αλέξανδρος lόλας
[ Δημοσιεύθηκε στο τεύχος 12 της Βιταμίνης Ο]
Ο διεθνούς φήμης Έλληνας γκαλερίστας Αλέξανδρος Ιόλας παραμένει ακόμα -10
χρόνια μετά το θάνατό του- ένα ερωτηματικό στη μικρή παράδοση της νεοελληνικής
τέχνης.
Παρά τα αρκετά εκτεταμένα δημοσιεύματα του τύπου, καυτό ενδιαφέρον ακόμα
και ξένων μελετητών παραμένει μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα που προβληματίζει.
Η πρόσφατη έκδοση της βιογραφίας του με τίτλο «Αλέξανδρος Ιόλας» (εκδόσεις
Νέα Σύνορα, Λιβάνη) έρχεται να φωτίσει κάποιες σκιώδεις και μυστικές πλευρές του
χαρακτήρα του. Πρόκειται για τις απομαγνητοφωνημένες συνομιλίες με το
δημοσιογράφο Γιάννη Σταθούλη στο σπίτι της Αγ. Παρασκευής.
Γυρνώντας πίσω στο χρόνο συναντάμε έναν άνθρωπο ευαίσθητο και
συναισθηματικό, ένα παιδί που δε θα συμβιβαστεί ποτέ με το όνειρο του πατέρα του
να τον κάνει επιχειρηματία.
«Δεν ήμουν πλασμένος γι' αυτά τα πράγματα», υποστηρίζει. «Θυμάμαι σαν τώρα
και δε θα ξεχάσω ποτέ στη ζωή μου όταν σκαστός από το σπίτι είδα τη Μαρίκα
Κοτοπούλη που ήρθε στην Αλεξάνδρεια και έπαιζε την Κλυταιμνήστρα. Όχι μόνο
μαγεύτηκα, άλλαξε η ζωή μου. Κατάλαβα ότι ήμουν γεννημένος για την τέχνη.»
Μετά από παρότρυνση του Άγγ. Σικελιανού, ο μικρός Αλέξανδρος καταλήγει
στην Ευρώπη και ασχολείται με το χορό. Συνεργάζεται με το Θέατρο Σάλτσμπουργκ,
την όπερα του Βερολίνου και την Κίρα Νιζίνσκι. Θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί σε
έναν από τους καλύτερους χορευτές στον κόσμο.
Ένα απρόσμενο όμως γεγονός θα σταθεί η αφορμή να εγκαταλείψει για πάντα το
χορό και να ασχοληθεί με τη συλλογή έργων τέχνης. «Μια μέρα εκεί που περπατούσα
στο δρόμο, είδα σε μια βιτρίνα έναν πίνακα και, χωρίς να ξέρω γιατί, σταμάτησα
μπροστά του.»
Ο Έλληνας μέντορας βρίσκεται ίσως στην καλύτερη περίοδο της ζωής του, όπου
τα έχει όλα: νιάτα, ταλέντο, πάθος για δουλειά, επιτυχία, αναγνώριση. Η πρώτη του
γκαλερί στην 55η οδό της Ν. Υόρκης είναι μόνο η αρχή μιας πετυχημένης συνέχειας
στο Παρίσι, τη Βηρυτό, τη Γενεύη, το Μιλάνο, τη Μαδρίτη, τη Ρώμη, τη Ζυρίχη. Το
διάστημα αυτό ο Ιόλας δουλεύει ασταμάτητα, οργανώνει εκθέσεις σ' όλο τον κόσμο,
ανοίγει τη μια γκαλερί πίσω από την άλλη και μοιράζει το χρόνο του ανάμεσα στη
δουλειά και σε αξέχαστες, όπως ο ίδιος λέει, νυχτερινές εξορμήσεις στο τότε
μαγευτικό Παρίσι, στο ερωτικό Βερολίνο και στην προκλητική Ν. Υόρκη.
Σε κάποιο σημείο του βιβλίου αναφέρει: «Δύο πράγματα σημάδεψαν τη ζωή μου:
η τέχνη και ο έρωτας. Ποτέ δεν έκρυψα οτι είχα τα ωραιότερα αγόρια που
κυκλοφορούσαν. [...] Από μικρό παιδί με τραβούσε το αντρικό σώμα. Ο πρώτος
άντρας που μ' έμαθε να μην ντρέπομαι γι' αυτό που είμαι ήταν ο Άγγελος
Σικελιανός.»
Ο Ιόλας ποτέ δε φοβήθηκε να δηλώσει ανοιχτά την ομοφυλοφιλία του. Δυστυχώς
η ειλικρίνειά του θα δώσει τροφή στα ΜΜΕ τα οποία θα προσπαθήσουν προς το τέλος
της ζωής του να διασύρουν το όνομά του.
Τα πρωτοσέλιδα της εποχής έγραφαν για «ρωμαϊκά όργια στο σπίτι του
ανώμαλου συλλέκτη». Η Αυριανή θα φτάσει στο σημείο να δημοσιεύσει το τηλέφωνό
του, παροτρύνοντας τους αναγνώστες να παίρνουν και να τον βρίζουν.
Το θέμα θα πάρει μεγάλες διαστάσεις και θα φτάσει μέχρι τα δικαστήρια με τον
Ιόλα να κατηγορείται για παραβίαση του νόμου περί ναρκωτικών, ακολασία με
νεαρούς άντρες και παράνομη εμπορία αρχαιοτήτων.
Κανείς δε θα μάθει ποτέ κατά πόσο αληθεύουν όλες αυτές οι φήμες γύρω από τη
ζωή του. Οι δηλώσεις των καλλιτεχνών που γνώρισαν τον Ιόλα παραμένουν πάντα
επιφυλακτικές και συγκρατημένες. Ο ζωγράφος Κ. Τσόκλης είχε πει κάποτε: «Ήταν
γοητευτική προσωπικότητα ο Ιόλας, αλλά ήθελε να υποτάσσει τους καλλιτέχνες του.
Εξευτέλιζε το Φασιανό. Τον σήκωνε τρεις η ώρα το πρωί και του έλεγε: “Έλα στη
γκαλερί να ζωγραφίσεις ένα νέο αγόρι που έχω σήμερα μαζί μου”, και έτρεχε ο
Αλέκος να ζωγραφίσει τον γκόμενο του Ιόλα.»
Ο Ακριθάκης σε ερώτηση γύρω από το χαρακτήρα του Ιόλα θα προσθέσει: «Δεν
υπήρξε πιο αδίστακτο πλάσμα στην ιστορία της τέχνης, πιο δικτατορικό, πιο σκληρό
και συγχρόνως πιο εύθραυστο. Ήταν πολύ δίκαιος ο Ιόλας.»
Τον ίδιο δε φαίνεται να τον απασχολούν όλα αυτά. Εξάλλου το διάστημα αυτό ο
ηλικιωμένος πια συλλέκτης αποφασίζει να υλοποιήσει το μεγάλο του όνειρο: τη
δημιουργία ενός μουσείου μοντέρνας τέχνης στη Θεσσαλονίκη: «Να αφήσω κάτι στην
πατρίδα μου με το οποίο θα με θυμούνται.»
Τα σχέδια ετοιμάστηκαν και ο ίδιος έδωσε 65 έργα της συλλογής του σαν δωρεά
στο Μουσείο. Δεν πρόλαβε όμως να το δει ποτέ τελειωμένο. Τον πρόλαβε ο θάνατος
στις 8 Ιουνίου 1987. Το ιατρικό ανακοινωθέν αναφέρει ότι πέθανε από το σύνδρομο
του Aids.
Το μουσείο που ετοίμαζε ο Ιόλας σε ένα εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο στη
βιομηχανική περιοχή της Σίνδου Θεσ/νίκης έμεινε τελικά στα προσχέδια.
Δημιουργήθηκε ένα άλλο στο χώρο της Διεθνούς Έκθεσης, το οποίο ανακαινίσθηκε
πρόσφατα και προσφέρει σημαντικές εκθέσεις μοντέρνων καλλιτεχνών.
Τα έργα που έδωσε σαν δωρεά στο μουσείο, εκτέθηκαν για πρώτη φορά τον
Ιούνιο σε μια έκθεση του ΟΠΠΕ-Θ'97 στο διατηρητέο Κτίριο της Τράπεζας
Μακεδονίας-Θράκης.
Έχουν περάσει πάνω από 10 χρόνια και δεν υπάρχει ένας χώρος για τη μόνιμη
τοποθέτηση των αποκτημάτων του μουσείου. Είναι καιρός να δοθούν τα έργα στο
κοινό.
Θα ήταν το λιγότερο που θα μπορούσε να γίνει για να τιμήσουμε τη μνήμη και
την προσφορά τ του Ιόλα στην πόλη.
Γιώργος Τσιτιρίδης
1/06/2011
Χουντα ειναι...
Χουντα είναι... Με Ενα Γουρούνι αντιπρόεδρο.... και με κήνσορες... Γεωργαλάδες του Αλαφουζέικου.... Το χειρότερο είναι οτι δε καταλαβαίνουν ποσο γελοίοι γίνονται...
Ας ειναι... θα θυμηθω... επιτρέψτε μου... παλι τον ποιητή...
Άγνωστη συζήτηση ΕΛΥΤΗ-ΤΕΡΙΑΝΤ 7
Η κινούν τον πιο σιμά σ'αυτούς καθρέφτη, έτσι που να υποκαταστήσουν το είδωλό τους στο είδωλο του κόσμου-<η μεγάλη αυταπάτη>, ή επαναστατούν και τον τσακίζουν,<η αυτοκτονία>.
Ο ποιητής, αντίθετα, μεταβάλει τον εαυτό του σε μια πηγή πνευματικών δυνάμεων,γίνεται ένας πομπός, που αυτή τη φορά περνά τούς ανακλώμενους καθρέφτες αντίστροφα,απο τα κάτω προς τα πάνω ,όσο που να αγγίξει τον πραγματικό κόσμο.Απο κεί και πέρα η επιστροφή του ανάμεσά μας, ευθύγραμμη,θά συμπίπτει με το αλήθινό φώς.Ιδού μια εργασία που είναι αόρατη,κοπιώδης και κάποτε φονική.
-Ναί.Αλλά και παρουσιάζει τον κίνδυνο να μας απομακρύνει απο την εποχή μας.
-Αυτά που ακούτε να λένε κάθε μέρα, ότι ο ποιητής πορεύεται με την εποχή του,είναι πλάνη, αν όχι δημαγωγία.Μιλά βέβαια σύμφωνα με την ευαισθησία της εποχής του,αλλά το πράγμα ειναι εντελώς διαφορετικό.
Άμα όμως το καλοσκεφθείτε θα δείτε οτι ίσα-ίσα ο ποιητής α ν τ ι π ο ρ ε ύ ε τ α ι στην εποχή του,απο εκει μάλιστα ο ηρωικός και μαρτυρικός χαρακτήρας του έργου του.Ανεβαίνει ολοένα ενα ρεύμα που θέλει να τον παρασύρει αλλού.Μόχθος.Οι πιτσιλάδες του νερού τον στραβώνουν,τα πλήθη βλαστημούνε.Κάποτε για λίγο βλέπει το όραμα.Μια στιγμή μονάχα.Ζεί την αληθινή ζωή του σε στιγμές.όταν δίνει τις στιγμές αυτές,δίνει ποιήματα.
-Πιστεύετε οτι δεν υπάρχουν όρια στη πορεία αυτή?
-Οι αισθήσεις ναι,φτάνουν ως ένα όριο που το προσδιορίζουν η ένταση και η ποιότητα.Πολλοί
<οι επιστήμονες> φτάνουν στο όριο και σταματούν αναγκαστικά.Άλλοι <οι φιλόσοφοι> αρνούνται τη φύση των αισθήσεων για να εμπιστευθούν τον νού.Ο ποιητής ξεκινά ακριβώς πο το σημείο οπου συναντιούνται οι αντιστοιχίες των αισθήσεων και του νού.Γιαυτό δε γνωρίζει όριο.
-Εξόν και αν αυτό ειναι θάνατος...
-Στη ποίηση υπάρχει μ ι α διάσταση χρόνου, οπου η ανάμνηση είναι μέλλον και το μέλλον ανάμνηση την ίδια στιγμή.Έννοια θανάτου δεν έχει θέση εκεί....
Ας ειναι... θα θυμηθω... επιτρέψτε μου... παλι τον ποιητή...
Άγνωστη συζήτηση ΕΛΥΤΗ-ΤΕΡΙΑΝΤ 7
Η κινούν τον πιο σιμά σ'αυτούς καθρέφτη, έτσι που να υποκαταστήσουν το είδωλό τους στο είδωλο του κόσμου-<η μεγάλη αυταπάτη>, ή επαναστατούν και τον τσακίζουν,<η αυτοκτονία>.
Ο ποιητής, αντίθετα, μεταβάλει τον εαυτό του σε μια πηγή πνευματικών δυνάμεων,γίνεται ένας πομπός, που αυτή τη φορά περνά τούς ανακλώμενους καθρέφτες αντίστροφα,απο τα κάτω προς τα πάνω ,όσο που να αγγίξει τον πραγματικό κόσμο.Απο κεί και πέρα η επιστροφή του ανάμεσά μας, ευθύγραμμη,θά συμπίπτει με το αλήθινό φώς.Ιδού μια εργασία που είναι αόρατη,κοπιώδης και κάποτε φονική.
-Ναί.Αλλά και παρουσιάζει τον κίνδυνο να μας απομακρύνει απο την εποχή μας.
-Αυτά που ακούτε να λένε κάθε μέρα, ότι ο ποιητής πορεύεται με την εποχή του,είναι πλάνη, αν όχι δημαγωγία.Μιλά βέβαια σύμφωνα με την ευαισθησία της εποχής του,αλλά το πράγμα ειναι εντελώς διαφορετικό.
Άμα όμως το καλοσκεφθείτε θα δείτε οτι ίσα-ίσα ο ποιητής α ν τ ι π ο ρ ε ύ ε τ α ι στην εποχή του,απο εκει μάλιστα ο ηρωικός και μαρτυρικός χαρακτήρας του έργου του.Ανεβαίνει ολοένα ενα ρεύμα που θέλει να τον παρασύρει αλλού.Μόχθος.Οι πιτσιλάδες του νερού τον στραβώνουν,τα πλήθη βλαστημούνε.Κάποτε για λίγο βλέπει το όραμα.Μια στιγμή μονάχα.Ζεί την αληθινή ζωή του σε στιγμές.όταν δίνει τις στιγμές αυτές,δίνει ποιήματα.
-Πιστεύετε οτι δεν υπάρχουν όρια στη πορεία αυτή?
-Οι αισθήσεις ναι,φτάνουν ως ένα όριο που το προσδιορίζουν η ένταση και η ποιότητα.Πολλοί
<οι επιστήμονες> φτάνουν στο όριο και σταματούν αναγκαστικά.Άλλοι <οι φιλόσοφοι> αρνούνται τη φύση των αισθήσεων για να εμπιστευθούν τον νού.Ο ποιητής ξεκινά ακριβώς πο το σημείο οπου συναντιούνται οι αντιστοιχίες των αισθήσεων και του νού.Γιαυτό δε γνωρίζει όριο.
-Εξόν και αν αυτό ειναι θάνατος...
-Στη ποίηση υπάρχει μ ι α διάσταση χρόνου, οπου η ανάμνηση είναι μέλλον και το μέλλον ανάμνηση την ίδια στιγμή.Έννοια θανάτου δεν έχει θέση εκεί....
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)