Τεράστιο κύκλωμα αρχαιοκαπήλων στη μισή Ελλάδα!

Περισσότερα από 35 άτομα μεταξύ των οποίων αγρότες, επιχειρηματίες και καταστηματάρχες έχουν συλληφθεί μέχρι στιγμής στο πλαίσιο της εξάρθρωσης του μεγαλύτερου σε έκταση κυκλώματος αρχαιοκαπηλίας που δρούσε σε ολόκληρη τη χώρα! Ως τώρα έχουν γίνει έρευνες σε τουλάχιστον 30 σπίτια σε 13 νομούς, όπου ανακαλύφθηκαν πλήθος πολύτιμων αρχαίων κειμηλίων, ανιχνευτές μετάλλων και βιβλία αρχαιοτήτων. Η Αστυνομία ερευνούσε επί τέσσερις μήνες τη δράση του κυκλώματος που φέρεται να είχε έδρα την Κεντρική Μακεδονία, αλλά δρούσε και σε περιοχές της Θεσσαλίας και της Στερεάς αναζητώντας πολύτιμες αρχαιότητες. Στην κατοχή των αρχαιοκαπήλων έχουν βρεθεί 4.800 αρχαία νομίσματα, μεταξύ των οποίων ένα εξαιρετικά σπάνιο νόμισμα της αρχαίας Μακεδονίας που απεικονίζει από την μια πλευρά τον Μέγα Αλέξανδρο και από την άλλη έναν αετό και υπολογίζεται πως αξίζει τουλάχιστον τέσσερα εκατομμύρια ευρώ! Οι άνδρες της Αστυνομίας έχουν κατάσχει και μεγάλο αριθμό όπλων που είχαν στα χέρια τους μέλη τους κυκλώματος, ενώ συνεχίζουν τις έρευνες που έχουν επεκταθεί από την Φθιώτιδα ως την Καβάλα και εκτιμούν ότι ο αριθμός των συλληφθέντων θα αυξηθεί.

Ηξεραν τα κοιτάσματα στο Αιγαίο!

Σε μια νέα αποκάλυψη η οποία αφορά τα κοιτάσματα πετρελαίου στο Αιγαίο και δη αυτά που βρίσκονται νότια της Κρήτης προχώρησε το WikiLeaks, σύμφωνα με δημοσίευμα τουwww.defencenet.gr. Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα με βάση τη διαρροή των ενδοεταιρικών συνομιλιών των στελεχών του αμερικανικού ιδρύματος στρατηγικών πληροφοριών και ενός από τα πλέον σεβάσμια think tank των ΗΠΑ Stratfor προκύπτει ότι τη στιγμή που ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου το Δεκέμβριο του 2009 δήλωνε ότι «στην Ελλάδα δεν έχουμε πετρέλαιο ή το πετρέλαιο που έχουμε είναι πολύ λίγο» τα κοιτάσματα ειδικά νότια της Κρήτης είχαν ήδη εντοπιστεί και ήταν γνωστά στις ΗΠΑ από το 2007! Όπως υπογραμμίζεται, με δεδομένη την ανάγκη να προσφύγει η τότε κυβέρνηση στον μηχανισμό στήριξης, προτίμησε αντί να ξεκινήσει άμεσα γεωτρήσεις, στην περιοχή, έστω και χωρίς να καθορίσει την ΑΟΖ, να οδηγήσει την χώρα στο Μνημόνιο! Στο δημοσίευμα υπενθυμίζεται ότι λίγους μήνες μετά και ενώ οι πληροφορίες είχαν αρχίσει και διέρρεαν ο μέχρι σήμερα αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Θεόδωρος Πάγκαλος μιλώντας στη Βουλή είπε τα ίδια: «Δεν υπάρχει πετρέλαιο στην Ελλάδα». Τονίζεται παράλληλα ότι στο WikiLeaks διέρρευσαν μάλιστα εκτιμήσεις των στελεχών του Stratfor που ανέφεραν ότι «Καλύτερα μετά από αυτό να συνδεθεί η Ελλάδα με το δολάριο, αν βγει από την ζώνη του ευρώ». Σε ό,τι αφορά τα πετρέλαια (οι συζητήσεις των στελεχών που διέρρευσαν αφορούν διάστημα από τα μέσα του 2009 μέχρι το 2011) φέρεται να υπάρχουν και μυστικές έρευνες προηγούμενων ετών οι οποίες δεν έχουν έρθει ακόμα στο φως, αλλά αποδεικνύουν ότι έχουν εντοπιστεί τεράστια κοιτάσματα νότια της Κρήτης, αλλά και στο Αιγαίο! Τα συγκεκριμένα τηλεγραφήματα αποκαλύπτουν συζητήσεις του επικεφαλής της Stratfor με δικούς του αναλυτές- δεν είναι δηλαδή μια εκτίμησή τους απλά αλλά διαρροή. Οι υπολογισμοί φαίνεται να στηρίζονται σε επαφή με το ίδιο τον επικεφαλής της Noble Energy ο οποίος έχει ολόκληρο τον φάκελο για τα εντοπισθέντα κοιτάσματα στην Α.Μεσόγειο. Τα κοιτάσματα έχουν εντοπιστεί νότια της Κρήτης και ειδικότερα εντός της Μεσογειακής Ράχης, έκτασης περίπου 80.000 Km2, με μεγάλο μέρος της να βρίσκεται εντός της ελληνικής Α.Ο.Ζ που έχει ήδη καθοριστεί από το υπουργείο ΠΕΚΑ. Με βάση το ίδιο δημοσίευμα, τα αποθέματα κάτω από την Κρήτη είναι της τάξεως των 20 -22 δισ. βαρέλια πετρέλαιο, ενώ σε αυτά μπορούν να προστεθούν και περίπου 20 δισ. βαρέλια πετρελαίου που βρίσκονται στη ζώνη του Ηροδότου, δηλαδή 150 -175 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Ιεράπετρας. Επίσης, τονίζεται πως τεράστια κοιτάσματα πετρελαίου στην λεκάνη του Βόρειου Αιγαίου, αποκαλύπτουν τα αρχεία του ΙΓΜΕ και των ΕΛΠΕ που τόσα χρόνια έμεναν κρυμμένα, για την ακρίβεια, θαμμένα! Στη λεκάνη του βόρειου Αιγαίου, τόσο ανατολικά του πεδίου του Πρίνου, περί τη νησίδα Μπάμπουρας (και γύρω τοποθεσίες) όσο και δυτικά, πρός τα νότια του κόλπου του Στρυμώνα και το Άγιο Όρος, τα εικαζόμενα δυνητικά κοιτάσματα επαρκούν για να καλύψουν το 1/3 των ενεργειακών αναγκών της χώρας. Δηλαδή, περίπου 5,5 δισ. απολήψιμων (και όχι ΟΟΙΡ !) βαρελιών, με δυνατότητα παραγωγής πάνω από 100.000 βαρέλια/ημέρα. Και αυτές είναι ενδείξεις μόνο από τη βόρεια περιοχή του Αιγαίου. Παλαιότερες, προ του 2000, μελέτες του ΙΓΜΕ και των ΕΛΠΕ κάνουν λόγο για όγκο Πρωτογενούς Υφιστάμενου Πετρελαίου (ΟΟΙΡ) που συντηρητικά εκτιμάτο σε άνω των 4 δισ. βαρέλια ανεπιβεβαίωτα αποθέματα στο Αιγαίο (Λεκάνες Θεσσαλονίκης και Βορείου Αιγαίου) και γύρω σε άλλα 2 δισ. βαρέλια στη ζώνη της Λεκάνης Ιονίου. Με βάση αυτές τις εκτιμήσεις και λαμβάνοντας υπόψη τη μέση αναλογία που διέπει τη σχέση μεταξύ ΟΟΙΡ και ωφέλιμες απολήψιμες ποσότητες, εκτιμάται ότι το σύνολο ανεπιβεβαίωτων και δυνητικώς εκμεταλλεύσιμων υδρογονανθράκων στην Ελλάδα είναι της τάξεως των 1,2 δισ. ισόποσων βαρελιών. Δηλαδή μια αύξηση τουλάχιστον κατά 120 φορές του σημερινού αποθέματος των 10 εκατ. βαρέλιων! Και όπως τονίζεται, όλα αυτά ήταν σε γνώση της κυβέρνησης Παπανδρέου τον Δεκέμβριο του 2009 όταν έκανε την περίφημη δήλωση «Δεν υπάρχει πετρέλαιο» και βέβαια μία τέτοια παραδοχή θα άλλαζε ολόκληρη της ψυχολογία και δεν θα δικαιολογούσε σε καμία περίπτωση προσφυγή στον Μηχανισμό Στήριξης τον Μάιο του 2010. «Οι Τούρκοι είναι εκτός ελέγχου» Με βάση όσα αποκαλύπτει το Wikileaks, η αναλύτρια της Stratfor, Reva Bhalla, ενημερώνει στις 15 Σεπτεμβρίου 2011 τον George Friedman λέγοντας τα εξής: «Είμαι σίγουρη ότι το γνωρίζετε, η Noble Energy επιχειρεί να πραγματοποιήσει γεωτρήσεις σε ύδατα της Ελληνικής Κύπρου και η Τουρκία δημιουργεί χαμό. Η κίνηση να αποστείλει φρεγάτες δείχνει ότι αποτελεί μέρος αυτής της αντίδρασης. Μιλούσα μόλις με τον David, ο πατέρας του καλύτερού του φίλου είναι ο επικεφαλής της Noble Energy. Είχαν όλοι μαζί ένα δείπνο στο Χιούστον και ο πατέρας αναφερόταν στο πώς οι Τούρκοι τους δημιουργούν εφιάλτες με όλα αυτά τα πολεμικά πλοία και τέτοια. Ο David του είπε τι κάνω και ότι κάνουμε πολλές δουλειές με την Τουρκία και ο πατέρας θέλει να μου μιλήσει γι’ αυτό. Ίσως αυτό εξελιχθεί σε ευκαιρία για business, ποτέ δεν ξέρεις. Αλλά αυτή η οικογένεια έχει σπίτια σε όλο τον κόσμο, ο πατέρας μιλά 10 γλώσσες, ζει στην Κύπρο αυτή την περίοδο, πιο πριν βρισκόταν στο Quito, στο Βιετνάμ, έχει ένα σωρό τρελές διασυνδέσεις και δοσοληψίες με σκοτεινούς τύπους. Ίσως μπορέσω να μάθω κάποια ενδιαφέροντα πράγματα απ’ αυτόν. Και ίσως μπορέσουμε να τους βοηθήσουμε να καταλάβουν τι πραγματικά σκοπεύουν να κάνουν οι Τούρκοι…». Η απάντηση του George Friedman, σύμφωνα με όσα διαρρέουν μέσω Wikileaks, υπήρξε σύντομη: «Μίλα μαζί του, με κάθε τρόπο. Θα είναι ενδιαφέρον να μάθουμε τις απόψεις του. Οι Τούρκοι είναι εκτός ελέγχου». Στο μπλοκ του δολαρίου Εν τω μεταξύ, σημείωμα το οποίο έχει συντάξει εργαζόμενος της Stratfor επικαλούμενος «καλά συνδεδεμένη χρηματοοικονομική πηγή» επισημαίνει ότι «στην περίπτωση που η Ελλάδα καταστεί σημαντική παραγωγός φυσικού αερίου/πετρελαίου, θα προτιμούσε να ανήκε στο μπλοκ του δολαρίου παρά στο μπλοκ του ευρώ», ενώ παράλληλα αναφέρει: «κατανοούμε ότι ο Παπανδρέου φλερτάρει με τις ΗΠΑ». «Οι ΗΠΑ και η Ελλάδα έχουν μακροχρόνιους ιστορικούς, πολιτικούς και πολιτιστικούς δεσμούς (…). Το να ενταχθεί η Ελλάδα στο μπλοκ του δολαρίου ταιριάζει με το νέο γεωπολιτικό σενάριο του State Department στην Ουάσιγκτον», τονίζει ο συντάκτης του κειμένου και καταλήγει: «Ισως η ένταξη της Ελλάδας στο μπλοκ του δολαρίου να είναι το μεγαλύτερο παιχνίδι που παίζεται στο παρασκήνιο». Το σημείωμα (με ημερομηνία Νοέμβριος του 2011) αφορά τη χρονική περίοδο που ο κ. Γ. Παπανδρέου είχε ανακοινώσει την πρόθεσή του να παραιτηθεί από πρωθυπουργός και να δημιουργήσει κυβέρνηση συνεργασίας και ο συντάκτης του και αναπτύσσει την (χρονική) εξέλιξη τόσο στην περίπτωση που θα λάμβανε όσο και στην περίπτωση που δεν θα λάμβανε την ψήφο εμπιστοσύνης. Σε κάθε περίπτωση, εκτιμάται στο σημείωμα, ότι ο χρόνος που θα χρειαζόταν (λόγω των πολιτικών εξελίξεων) δεν ήταν υπέρ των πολιτικών της χώρας καθώς οι ηγέτες της ευρωζώνης ήταν πολύ πιθανό να ζητούσαν τη χρεοκοπία της Ελλάδας και την έξοδό της από την ευρωζώνη. «Ο κίνδυνος παραμένει πραγματικός» αναφέρεται χαρακτηριστικά. Σε αυτό το σημείο, ο συντάκτης του σημειώματος επισημαίνει «Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να καταστεί μεγάλος παραγωγός πετρελαίου και φυσικού αερίου, ύστερα από τις ανακαλύψεις υδρογονανθράκων κοιτασμάτων στην περιοχή γύρω από την Κύπρο». Πηγή:www.capital.gr

H Ιντερπόλ αναζητά κλεμμένο θησαυρό

απο το artnews.gr Σε επιφυλακή βρίσκεται η Ιντερπόλ και οι τοπικές αστυνομικές δυνάμεις για την εξαφάνιση του «Θησαυρού της Βεγγάζης», που εκλάπη στις 25 Μαΐου από θησαυροφυλάκιο τράπεζας στο κέντρο της πόλης. Το γεγονός δε δημοσιοποιήθηκε τότε, καθώς το επίκεντρο της προσοχής ήταν οι συγκρούσεις μεταξύ των επαναστατικών δυνάμεων και των καθεστωτικών. Ο κλεμμένος θησαυρός, που περιλαμβάνει ελληνικά και ρωμαϊκά χρυσά αντικείμενα, φυλασσόταν σε δυο κλειδωμένα (με λουκέτο) στρατιωτικά μπαούλα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και σε ένα θησαυροφυλάκιο. Δεν εκτέθηκε ποτέ στη Λιβύη και η ύπαρξή του είχε σχεδόν ξεχαστεί από όλους, εκτός από τους αρχαιολόγους. Ο Francesco Bandarin, υπεύθυνος πολιτισμού της Unesco, σε συνεργασία με Λίβυους αρχαιολόγους, είναι αποφασισμένος να τον εντοπίσει. Η Ιντερπόλ έχει θέσει σε ετοιμότητα 188 στρατιωτικές μονάδες της χώρας. Μέχρι στιγμής οι πληροφορίες είναι πολύ λίγες, έχουν προκύψει όμως νέα στοιχεία από την έρευνα της Ιταλίδας αρχαιολόγου, Serenella Ensoli, διευθύντριας της ιταλικής αρχαιολογικής αποστολής της Νάπολης στην Κυρήνη. Οι αρχαιότητες είχαν δοθεί για φύλαξη στο θησαυροφυλάκιο της Εθνικής Εμπορικής Τράπεζας, στην οδό Omar al-Mukhtar, στο κέντρο της Βεγγάζης. Η πόλη ήταν η κύρια βάση των αντικαθεστωτικών επαναστατών, που πήραν την εξουσία εκεί τον περασμένο Φεβρουάριο. Στις 25 Μαΐου, τα δύο μπαούλα και το χρηματοκιβώτιο μετακινήθηκαν από το θησαυροφυλάκιο χωρίς έγκριση, και μεταφέρθηκαν σε άλλη τράπεζα, κοντά στο ξενοδοχείο Dujal. Όμως, μόνο το ένα μπαούλο έφτασε στον προορισμό του. Επιπλέον, η Ensoli υποψιάζεται ότι οι κλέφτες έψαξαν τα μπαούλα και το χρηματοκιβώτιο, άρπαξαν τα χρυσά και τα ασημένια αντικείμενα και άφησαν αυτά που είχαν μικρότερη αξία στο εναπομένον μπαούλο, το μοναδικό που έφτασε στον προορισμό του. Ο Θησαυρός της Βεγγάζης περιλαμβάνει πολύ σπουδαία αρχαία αντικείμενα που ανακαλύφθηκαν στην Κυρηναϊκή μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν η Ιταλία κατέλαβε τη Λιβύη, μετά την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τα σημαντικότερα αντικείμενα βρέθηκαν το 1917 στο Ναό της Αρτέμιδος στην Κυρήνη, τη μεγαλύτερη ελληνική πόλη στην Αφρική, ανατολικά της Βεγγάζης. Τα χρυσά χρονολογούνται από τον 6ο και 5ο αιώνα π. Χ. και περιλαμβάνουν σκουλαρίκια, ανάγλυφες κεφαλές και μια πλάκα που απεικονίζει μια μάχη. Άλλα αντικείμενα προέρχονται από τα Προπύλαια των ελληνιστικών χρόνων στην Πτολεμαΐδα (μεταξύ Κυρήνης και Βεγγάζης), στα οποία έγιναν ανασκαφές το 1937. Επίσης, περιλαμβάνονται 2.000 νομίσματα από τη «Συλλογή Meliu». Ο Θησαυρός της Βεγγάζης αποτελείται από 364 χρυσά νομίσματα, 2.433 ασημένια, 4.484 μπρούτζινα, 306 κοσμήματα και 43 άλλα αρχαία αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένων και αγαλμάτων. Το 1942, όταν οι Συμμαχικές δυνάμεις πλησίασαν τη Λιβύη, Ιταλοί αρχαιολόγοι στη Βεγγάζη μάζεψαν το θησαυρό και στις αρχές της επόμενης χρονιάς τον έστειλαν στη Ρώμη, φυλαγμένο στις στρατιωτικές κασέλες. Τον Μάιο του 1944, για λόγους ασφαλείας, οι κασέλες μεταφέρθηκαν βόρεια, στην Κρεμόνα και αργότερα στην Μπρέντα, στους Δολομίτες. Μετά τον πόλεμο, επέστρεψαν στη Ρώμη, στο Museo Coloniale. Το 1961 ο θησαυρός γύρισε στη Λιβύη, όπου και καταγράφηκε, δυστυχώς χωρίς να φωτογραφηθεί. Τότε ήταν που τοποθετήθηκε σε τραπεζικό θησαυροφυλάκιο στη Βεγγάζη και παρέμεινε εκεί και επί Καντάφι. Το 1980 εμπλουτίστηκε με περισσότερα αρχαιολογικά ευρήματα. Φέτος, αφού οι επαναστατικές δυνάμεις της Λιβύης καθιέρωσαν το Εθνικό Μεταβατικό Συμβούλιο στη Βεγγάζη, ο Φαντέλ Αλή Μοχάμεντ διορίστηκε πρόεδρος του αρχαιολογικού τμήματος. Στις 2 Ιουνίου ανέφερε την κλοπή του θησαυρού. Επίσης, απευθύνθηκε στον Ιταλό υπουργό εξωτερικών, Franco Frattini, ζητώντας τη βοήθειά του. Το βασικότερο πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχουν φωτογραφίες των χιλιάδων αντικειμένων κι έτσι καθίσταται δύσκολο να αναγνωριστούν τα κομμάτια αν εμφανιστούν στην αγορά. Η Ensoli περιέγραψε την κατάσταση «εντελώς αξιοθρήνητη». Martin Bailey

Δημοσίευμα κατηγορεί τους Sotheby’s για δημοπρασίες κλεμμένων αντικειμένων

απο το artnews.gr Αναστάτωση έχει προκαλέσει στους Sotheby’s δημοσίευση που υπαινίσσεται πως τα αντικείμενα των Χμερ που πωλήθηκαν στον οίκο τους στη Ν. Υόρκη είχαν έρθει στην κατοχή τους με παράνομα μέσα. Η συγγραφέας του σχετικού κειμένου, Tess Davis, βοηθός διευθυντή του Heritage Watch, στην οποία μάλιστα ζητήθηκε να αποσύρει τη δημοσίευση, χρησιμοποίησε σαν πηγή τους καταλόγους του οίκου των ετών 1988-2010. Υποστήριξε πως 377 αρχαία αντικείμενα από την Καμπότζη, κυρίως από την περίοδο της αυτοκρατορίας των Χμερ το 12ο αιώνα, πέρασαν στην κατοχή του δημοφιλούς οίκου, στο τμήμα για την ινδική και ασιατική τέχνη (εύρος τιμών από 400 έως 600.000 δολάρια). Από αυτά, το 71% στερούνταν καταχώρισης προέλευσης. Στις 26 Αυγούστου 2011 η Jane Levine, αρμόδια για τα νομικά ζητήματα του οίκου, ζήτησε γραπτώς από την Davis να αποσύρει τη μελέτη με τίτλο «Supply and demand: exposing the illicit trade in Cambodian antiquities through a study of Sotheby’s auction house», η οποία είχε ήδη δημοσιευθεί στην εφημερίδα Crime, Law and Social Change. Η Levine αντιτίθετο έντονα στον ισχυρισμό της Davis ότι τα αντικείμενα των Χμερ που πούλησε ο οίκος είχαν μεταφερθεί παράνομα από την Καμπότζη. Όπως είπε χαρακτηριστικά «δεν υπάρχουν αξιόπιστα επιχειρήματα για να στηρίξουν τόσο σοβαρούς και ζημιογόνους υπαινιγμούς». Η Davis, με την υποστήριξη του εκδότη της, απάντησε ως εξής: «Η έρευνά μου μιλάει από μόνη της, την υποστηρίζω και δεν κάνω κανένα άλλο σχόλιο». Ο ισχυρισμός της δημοσίευσης ότι πολλά από τα πωληθέντα αντικείμενα των Χμερ είναι αμφιβόλου προέλευσης οφείλεται στο γεγονός ότι δεν υπάρχουν αρκετές πληροφορίες για την καταγωγή τους, καθώς δεν προέρχονται από κάποια επίσημη επιστημονική ανασκαφή και δε δόθηκε άδεια από τις αρχές για την απομάκρυνσή τους από τη χώρα, όπως ορίζει ο κανονισμός που είναι σε ισχύ από το 1925. Η Levine δήλωσε ότι η έλλειψη σχετικής καταχώρισης στον κατάλογο που να υποδεικνύει την προέλευση δε σημαίνει απαραιτήτως ότι η προέλευση είναι παράνομη. Μάλιστα, είναι σύνηθες φαινόμενο να μη δημοσιεύονται πάντα όλα τα στοιχεία που αφορούν σε ένα αντικείμενο, για πολλούς και διάφορους λόγους, όπως π.χ. η προστασία του απορρήτου του πελάτη. Επίσης, κατηγόρησε την αναφορά πως κάνει τα στραβά μάτια σε ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός: οι Sotheby’s διαρκώς πουλάνε όλο και λιγότερα αντικείμενα των Χμερ, ενώ δημοσιεύουν όλο και περισσότερες πληροφορίες για αυτά. Στη μελέτη της η Davis, μεταξύ άλλων, αναφέρει πως υπήρξαν διακυμάνσεις στις πωλήσεις των εν λόγω αντικειμένων από τους Sotheby’s. Κορυφώθηκαν μεταξύ 1989 και 1993 και μετά άρχισε η πτώση. Μεταξύ 2008 και 2010 μόνο τέσσερα αντικείμενα πωλήθηκαν. Στη συνέχεια, περιγράφει μια «προφανή σχέση» μεταξύ των πωλήσεων ή της έλλειψής τους και «συγκυριών που θα μπορούσαν να διευκολύνουν ή να παρεμποδίσουν τον αριθμό των κλεμμένων αρχαιοτήτων που φεύγουν από την Καμπότζη με προορισμό τις Ηνωμένες Πολιτείες». Τέτοιες συγκυρίες είναι ο μακροχρόνιος πόλεμος και οι οικονομικές αναταραχές στην περιοχή, αλλά και οι αλλαγές στην εθνική και διεθνή νομοθεσία σχετικά με την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, κάτι που θα μπορούσε απλά να είναι «σύμπτωση». Η απάντηση της Levine ήταν ότι «377 αντικείμενα σε 22 χρόνια είναι πολύ μικρό δείγμα για να στηρίξει αυτούς τους ισχυρισμούς». Δεν είναι η πρώτη φορά που ο δημοπρατικός οίκος αντιμετωπίζει επικρίσεις για τις πωλήσεις των αρχαίων αντικειμένων των Χμερ. Το 1998 ο Peter Watson στο βιβλίο του «Sotheby’s: The Inside Story» σκιαγραφεί μια πενταετή έρευνα που αποκάλυψε ότι αγάλματα από το Άνγκορ Βατ εισήχθησαν λαθραία στο παράρτημα του οίκου στο Λονδίνο, υπό μεταμφίεση, σαν πέτρινοι σωροί. Η Levine είπε ότι αυτή η ιστορία είναι πολύ παλιά. «Είναι θλιβερό εν έτει 2011 να δημοσιεύονται μελέτες που αναμασούν τους ίδιους ισχυρισμούς που έγιναν πριν από περίπου είκοσι χρόνια, ενώ παραβλέπουν τελείως το γεγονός ότι οι Sotheby’s είναι αυτοί που έχουν ανυψώσει το επίπεδο της αγοράς». Μέσα στην αναφορά της η Davis λέει πως και «οι Christie’s έχουν δημοπρατήσει αρχαία αντικείμενα από την Καμπότζη» και πως «ελπίζει στο μέλλον να μελετήσει και τις δικές τους πωλήσεις». Οι Christie’s από την πλευρά τους δήλωσαν πως ακολουθούν πιστά όλους τους εθνικούς και διεθνείς νόμους που προστατεύουν την πολιτιστική κληρονομιά, απέφυγαν όμως να σχολιάσουν προηγούμενες πωλήσεις. Riah Pryor, Melanie Gerlis

Αιώνια Ελλάδα μιλάς Ομηρικά...

Ποια ελληνική λέξη είναι αρχαία και ποια νέα; Γιατί μια ομηρική λέξη μας φαίνεται δύσκολη και ακαταλαβίστικη; Οι Έλληνες σήμερα ασχέτως μορφώσεως μιλάμε ομηρικά, αλλά δεν το ξέρομε επειδή αγνοούμε την έννοια των λέξεων που χρησιμοποιούμε. Για του λόγου το αληθές να μερικά παραδείγματα για να δούμε ότι η ομηρική γλώσσα όχι μόνο δεν είναι νεκρή, αλλά είναι ολοζώντανη: Αυδή είναι η φωνή. Σήμερα χρησιμοποιούμε το επίθετο άναυδος. Αλέξω στην εποχή του Ομήρου σημαίνει εμποδίζω, αποτρέπω. Τώρα χρησιμοποιούμε τις λέξεις αλεξίπτωτο, αλεξίσφαιρο, αλεξικέραυνο, αλεξήλιο, Αλέξανδρος (αυτός που αποκρούει τους άνδρες) κ.τ.λ. Με το επίρρημα τήλε στον Όμηρο εννοούσαν μακριά, εμείς χρησιμοποιούμε τις λέξεις τηλέφωνο, τηλεόραση, τηλεπικοινωνία, τηλεβόλο, τηλεπάθεια κ.τ.λ. Λάας ή λας έλεγαν την πέτρα. Εμείς λέμε λατομείο, λαξεύω. Πέδον στον Όμηρο σημαίνει έδαφος, τώρα λέμε στρατόπεδο, πεδινός. Το κρεβάτι λέγεται λέχος, εμείς αποκαλούμε λεχώνα τη γυναίκα που μόλις γέννησε και μένει στο κρεβάτι. Πόρο έλεγαν τη διάβαση, το πέρασμα, σήμερα χρησιμοποιούμε τη λέξη πορεία. Επίσης αποκαλούμε εύπορο κάποιον που έχει χρήματα, γιατί έχει εύκολες διαβάσεις, μπορεί δηλαδή να περάσει όπου θέλει, και άπορο αυτόν που δεν έχει πόρους, το φτωχό. Φρην είναι η λογική. Από αυτή τη λέξη προέρχονται το φρενοκομείο, ο φρενοβλαβής, ο εξωφρενικός, ο άφρων κ.τ.λ. Δόρπος, λεγόταν το δείπνο, σήμερα η λέξη είναι επιδόρπιο. Λώπος είναι στον Όμηρο το ένδυμα. Τώρα αυτόν που μας έκλεψε (μας έγδυσε το σπίτι) το λέμε λωποδύτη. Ύλη ονόμαζαν ένα τόπο με δένδρα, εμείς λέμε υλοτόμος. Άρουρα ήταν το χωράφι, όλοι ξέρουμε τον αρουραίο. Τον θυμό τον αποκαλούσαν χόλο. Από τη λέξη αυτή πήρε το όνομα της η χολή, με την έννοια της πίκρας. Λέμε επίσης αυτός είναι χολωμένος. Νόστος σημαίνει επιστροφή στην πατρίδα. Η λέξη παρέμεινε ως παλινόστηση, ή νοσταλγία. Άλγος στον Όμηρο είναι ο σωματικός πόνος, από αυτό προέρχεται το αναλγητικό. Το βάρος το αποκαλούσαν άχθος, σήμερα λέμε αχθοφόρος. Ο ρύπος, δηλαδή η ακαθαρσία, εξακολουθεί και λέγεται έτσι -ρύπανση. Από τη λέξη αιδώς (ντροπή) προήλθε ο αναιδής. Πέδη, σημαίνει δέσιμο και τώρα λέμε πέδιλο. Επίσης χρησιμοποιούμε τη λέξη χειροπέδες. Από το φάος, το φως προέρχεται η φράση φαεινές ιδέες. Άγχω, σημαίνει σφίγγω το λαιμό, σήμερα λέμε αγχόνη. Επίσης άγχος είναι η αγωνία από κάποιο σφίξιμο, ή από πίεση. Βρύχια στον Όμηρο είναι τα βαθιά νερά, εξ ου και τo υποβρύχιο. Φερνή έλεγαν την προίκα. Από εκεί επικράτησε την καλά προικισμένη να τη λέμε «πολύφερνη νύφη». Το γεύμα στο οποίο ο κάθε παρευρισκόμενος έφερνε μαζί του το φαγητό του λεγόταν έρανος. Η λέξη παρέμεινε, με τη διαφορά ότι σήμερα δεν συνεισφέρουμε φαγητό, αλλά χρήματα. Υπάρχουν λέξεις, από τα χρόνια του Ομήρου, που ενώ η πρώτη τους μορφή μεταβλήθηκε -η χειρ έγινε χέρι, το ύδωρ νερό, η ναυς έγινε πλοίο, στη σύνθεση διατηρήθηκε η πρώτη μορφή της λέξεως. Από τη λέξη χειρ έχομε: χειρουργός, χειριστής, χειροτονία, χειραφέτηση, χειρονομία, χειροδικώ κ.τ.λ. Από το ύδωρ έχομε τις λέξεις: ύδρευση υδραγωγείο, υδραυλικός, υδροφόρος, υδρογόνο, υδροκέφαλος, αφυδάτωση, ενυδρείο, κ.τ.λ. Από τη λέξη ναυς έχομε: ναυπηγός, ναύαρχος, ναυμαχία, ναυτικός, ναυαγός, ναυτιλία, ναύσταθμος, ναυτοδικείο, ναυαγοσώστης, ναυτία, κ.τ.λ. Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα παραδείγματα προκύπτει ότι: Δεν υπάρχουν αρχαίες και νέες ελληνικές λέξεις, αλλά μόνο Ελληνικές. Η ελληνική γλώσσα είναι ενιαία και ουσιαστικά αδιαίρετη χρονικά. Από την εποχή του Ομήρου μέχρι σήμερα προστέθηκαν στην ελληνική γλώσσα μόνο ελάχιστες λέξεις. Η γνώση των εννοιών των λέξεων θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε ότι μιλάμε τη γλώσσα της ομηρικής ποίησης, μια γλώσσα που δεν ανακάλυψε ο Όμηρος αλλά προϋπήρχε πολλές χιλιετηρίδες πριν από αυτόν... Πηγές: Απολλώνιου Σοφιστού Λεξικόν κατά Στοιχείον Ιλιάδος και Οδύσσειας, Εκδόσεις Ηλιοδρόμιο.

Αλέξανδρος Ιόλας

Γνώρισε τη λατρεία και την κατακραυγή, τη δόξα και την απέχθεια, την αποθέωση και τη μικροπρέπεια. Ενας μαικήνας με παγκόσμια αναγνώριση και επιβολή, ένας πολίτης του κόσμου με αλάνθαστο καλλιτεχνικό αισθητήριο και -πάνω απ' όλα- ένας διορατικός συλλέκτης, ο οποίος ήταν -ταυτόχρονα- ασυνήθιστα ευφυής ως έμπορος. Πολλά από τα μεγάλα ονόματα της τέχνης οφείλουν -λίγο ή πολύ- την καθιέρωσή τους σε εκείνον: Ο Μαξ Ερνστ, ο Τζόρτζιο ντε Κίρικο, ο Ρενέ Μαγκρίτ, ο Αντι Γουόρχολ, ο Ιβ Κλάιν, ο Τάκις, ο Ακριθάκης, ο Τσαρούχης, ο Φασιανός, ο Χατζηκυριάκος-Γκίκας. Μία ιδιαίτερα έντονη και αντιφατική προσωπικότητα που συνδύαζε μοναδικά όλες εκείνες τις ιδιότητες που θα του επέτρεπαν να πετύχει: Οξυδερκής και τολμηρός, αδίστακτος και εκρηκτικός, είρων και στοργικός, ραδιούργος και τυχοδιωκτικός, αλλά και γοητευτικός, απρόβλεπτος, υπερβολικός, εκκεντρικός, σίγουρα πολυτάλαντος και -εν τέλει- αξεπέραστος Ο Κωνσταντίνος Κουτσούδης, όπως ήταν αρχικά το όνομα του Αλέξανδρου Ιόλα, γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 1908 και ήταν γόνος μιας ευκατάστατης οικογένειας εμπόρων βαμβακιού. Εκείνη την εποχή η ανατροφή μέσα σε ένα «αυστηρών αρχών» οικογενειακό περιβάλλον σήμαινε ξύλο, τιμωρία, επιβολή της τάξης από τον πατέρα, μία δυσβάσταχτη και συχνά αποτρόπαιη πειθαρχία. Κάτω από αυτές τις ασφυκτικές συνθήκες το νεαρό αγόρι διαβάζει συνεχώς, μαθαίνει πιάνο και δείχνει έγκαιρα μία μεγάλη ευχέρεια στην εκμάθηση ξένων γλωσσών- μιλούσε άπταιστα αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά και αραβικά. Ηταν ήδη εμφανές ότι επρόκειτο για μία -δίχως άλλο- ξεχωριστή περίπτωση: Ενα παράξενο μείγμα ρεαλισμού και ονειροπολήσεων, που ενώ οι συμμαθητές του μπροστά στην πυραμίδα του Χέοπα θαύμαζαν την κορυφή της, αυτός φανταζόταν τους αμύθητους θησαυρούς τέχνης και χλιδής οι οποίοι κρύβονταν στους ανήλιαγους βασιλικούς τάφους. Ο πατέρας του, ωστόσο, επιθυμούσε ο γιος του να ασχοληθεί με τις επιχειρήσεις, αλλά εκείνος από πολύ νωρίς ανακάλυψε ότι ο προορισμός του ήταν διαφορετικός: Είχε έντονες καλλιτεχνικές ανησυχίες. Βέβαια, αργότερα θα διαπίστωνε ότι ήταν γεννημένος και για τα δύο -με τα γνωστά εντυπωσιακά αποτελέσματα. «Θυμάμαι σαν τώρα», είχε πει κάποτε, «όταν σκαστός από το σπίτι μου είδα τη Μαρίκα Κοτοπούλη που ήρθε στην Αλεξάνδρεια και έπαιζε την Κλυταιμνήστρα. Οχι μόνο μαγεύτηκα, άλλαξε η ζωή μου. Κατάλαβα ότι ήμουν γεννημένος για την τέχνη». Κάπως έτσι, ακολουθώντας μία βαθύτερη εσωτερική παρόρμηση και με βαρύτιμο εφόδιο τρεις συστατικές επιστολές του Καβάφη προς τους Σικελιανό, Παλαμά και Μητρόπουλο, ο μικρός τυχοδιώκτης εγκαταλείπει το σπίτι του και με τις λιγοστές οικονομίες του μεταβαίνει, τον Νοέμβριο του 1927, στην Αθήνα. Μένει σε ένα δωμάτιο στην οδό Αριστοτέλους, επισκέπτεται συχνά την Ακρόπολη όπου του αρέσει να χορεύει, ενώ κάποια στιγμή τον φωτογραφίζει εκεί η Nelly's. Είναι από εκείνη την εποχή που -ανάμεσα στις άλλες του ικανότητες- ξεχωρίζει μία: Η κοσμοπολίτικη, περισσή -θα έλεγε κανείς- άνεση με την οποία θα κινείται σε όλη του τη ζωή στους καλλιτεχνικούς κύκλους ανά τον κόσμο. Πάντως, αν και ο Ιόλας είχε καλλιτεχνικές τάσεις, δεν διέθετε κάποιο εμφανές ταλέντο και όλο αυτό το απόθεμα ευαισθησίας που είχε μέσα του δεν είχε βρει ακόμα μία διέξοδο. Επειτα από παρότρυνση του Αγγελου Σικελιανού, φεύγει τελικά για την Ευρώπη και επειδή τον βοηθούσε το καλοσχηματισμένο, ανάλαφρο σώμα του, στρέφεται πιο σοβαρά στον χορό. Σύντομα, η ευκολία με την οποία γνώριζε τους «κατάλληλους» ανθρώπους αποδίδει καρπούς και -ακολούθως- συνεργάζεται με το Θέατρο Σάλτσμπουργκ, με την Οπερα του Βερολίνου και την Κίρα Νιζίνσκι- την κόρη του διάσημου χορευτή. Ολα έδειχναν ότι θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους χορευτές του κόσμου. Αλλά δύο χρόνια αργότερα, το 1933, υποχρεώνεται λόγω της ανόδου του ναζισμού να εγκαταλείψει τη Γερμανία. Μετακομίζει, λοιπόν, στο Παρίσι, όπου συνεχίζει τη χορευτική του καριέρα, ενώ -παράλληλα- έρχεται σε επαφή με εικαστικούς καλλιτέχνες και ποζάρει ως μοντέλο για τον ντε Κίρικο και τον Χέρμπερτ Λιστ. Ενα απρόσμενο γεγονός, όμως, θα σταθεί η αφορμή να εγκαταλείψει για πάντα τον χορό και να ασχοληθεί με τη συλλογή έργων τέχνης. «Μια μέρα εκεί που περπατούσα στον δρόμο, είδα σε μια βιτρίνα έναν πίνακα και χωρίς να ξέρω γιατί σταμάτησα μπροστά του σα μαγεμένος», θα εξηγήσει χρόνια αργότερα, με την αλήθεια -ωστόσο- να είναι λίγο διαφορετική. Στην πραγματικότητα, εγκαταλείπει τον χορό εξαιτίας ενός τραυματισμού στο πόδι. Απ' την άλλη, η συναναστροφή του με τους Παριζιάνους σουρεαλιστές τον ενθουσιάζει και του δίνει την ιδέα: να ασχοληθεί με το εμπόριο έργων τέχνης. Και εδώ ακριβώς είναι που διαφαίνεται η ιδιοφυΐα του Αλέξανδρου Ιόλα: Σε καιρούς πραγματικά ανυποψίαστους, αντιλαμβάνεται έγκαιρα ότι οι μεταπολεμικές Η.Π.Α. ήταν έτοιμες να υποδεχθούν την ανήσυχη Ευρώπη. Η τέχνη πλέον όχι μόνο αποκτούσε την αγορά της, αλλά και τη δική της χρηματιστηριακή αξία, με τον Ιόλα να πρωτοστατεί σε αυτό. Βασίζεται αποκλειστικά στο ένστικτό και στις γνώσεις του και το έμπειρο μάτι του διακρίνει τα πάντα- αναξιοποίητα ταλέντα, παραγνωρισμένους καλλιτέχνες, νέες τάσεις: πατρονάρει, επιλέγει, αναθέτει, αγοράζει, προωθεί. Ωσπου, το 1944 ανοίγει την πρώτη του γκαλερί στην 55η λεωφόρο της Νέας Υόρκης, την περίφημη Hugo Gallery. Αν και δεν είχε ο ίδιος την οικονομική δυνατότητα για ένα τέτοιο εγχείρημα κατάφερε χάρη στις φιλίες του με καλλιτέχνες και συλλέκτες, αλλά και στη γνωριμία του με τη δούκισσα Maria Hugo, να βρει το απαραίτητο κεφάλαιο. Από εδώ και πέρα, η ζωή του γίνεται ένα συνεχές ταξίδι μεταξύ Ευρώπης και Αμερικής. Μία περίοδος στην οποία τα έχει όλα: Νιάτα, ταλέντο, πάθος για δουλειά, επιτυχία, αναγνώριση. Δουλεύει πυρετωδώς, οργανώνει εκθέσεις σε όλο τον κόσμο, ανοίγει τη μία γκαλερί πίσω απ' την άλλη και -πρωτίστως- συμβάλλει καίρια στην καθιέρωση στην Αμερική των εξόριστων -εξαιτίας του πολέμου- σουρεαλιστών, οι οποίοι βρίσκουν, επιτέλους, ένα ευρύ κοινό. Ο Ιόλας, διαβλέποντας την προοπτική αυτής της νέας -και με εξαιρετικές προοπτικές- αγοράς, δραστηριοποιείται δυναμικά και γίνεται από τους πρωτοπόρους στην ανάπτυξη ενός «δικτύου» από αίθουσες τέχνης-δορυφόρους μιας κεντρικής γκαλερί: Το 1963 ανοίγει την πρώτη του γκαλερί στη Γενεύη, το '64 στο Παρίσι, το '65 στο Μιλάνο και λίγο αργότερα στη Μαδρίτη. Είναι, πια, πολλοί οι καλλιτέχνες που πηγαίνουν στην Αμερική, αναζητώντας την επιτυχία και ο «δαιμόνιος» Ιόλας -σχεδόν πάντα- τους την εξασφαλίζει: Τους δίνει χρήματα με τον μήνα ώστε να τους κάνει να δουλεύουν μόνο γι' αυτόν, ενώ τους κλείνει αποκλειστικά συμβόλαια. Μάλιστα, θα παραμείνει ο αντιπρόσωπος του Μαξ Ερνστ και του Ρενέ Μαγκρίτ -στις Η.Π.Α.- μέχρι τον θάνατο τους, ενώ το 1953 διοργανώνει την πρώτη ατομική έκθεση του Αντι Γουόρχολ και συνδέεται στενά με το κίνημα της Ποπ Αρτ. Μερικοί ακόμη από τους καλλιτέχνες με τους οποίους θα συνεργαστεί -όλα αυτά τα χρόνια- είναι οι Μαν Ρέι, Ζαν Κοκτό, Ντε Κίρικο, Μπράουνερ, Ρενό, Φινότι, Κουνέλλης, Μόραλης, ενώ -σταδιακά- εστιάζει και στη νεότερη γενιά Ελλήνων όπως οι Τσόκλης, Παύλος, Τάκις, Καρέτσου, Ακριθάκης, οι οποίοι είχαν ξεκινήσει καριέρα στο εξωτερικό. Από τα μέσα της δεκαετίας του '60 περνάει περισσότερο χρόνο στην Ελλάδα, συνεργάζεται με διάφορες γκαλερί και χτίζει, στην Αγία Παρασκευή Αττικής, ένα σπίτι -ακριβέστερα, ένα ανάκτορο- όπου μεταφέρει τη σπουδαία προσωπική του συλλογή: έργα αρχαίας, βυζαντινής και σύγχρονης Τέχνης, τεράστιας καλλιτεχνικής και χρηματικής αξίας. Ομως, αυτή η επάνοδος στην ιδιαίτερη πατρίδα του σε συνδυασμό με τον εκκεντρικό και επιδεικτικό τρόπο ζωής και συμπεριφοράς του, θα συνοδευτεί -τελικά- με την πτώση του. Ο Ιόλας δεν δίστασε ποτέ να δηλώσει ανοιχτά την ομοφυλοφιλία του, αλλά αυτή του η ειλικρίνεια θα αντιμετωπιστεί με κακεντρέχεια από μερίδα του ελληνικού τύπου που -το 1983- θα διασύρει ανεπανόρθωτα το όνομά του. Τα πρωτοσέλιδα της εποχής έγραφαν για «ρωμαϊκά όργια στο σπίτι του ανώμαλου συλλέκτη» και το θέμα δεν θα αργήσει να πάρει διαστάσεις σκανδάλου και να φτάσει μέχρι τα δικαστήρια, με τον Ιόλα να κατηγορείται για παραβίαση του νόμου περί ναρκωτικών, ακολασία με νεαρούς άντρες και παράνομη εμπορία αρχαιοτήτων. Ο Αλέξανδρος Ιόλας έφυγε από τη ζωή στις 8 Ιουνίου 1987, πτοημένος, εξαντλημένος και εξευτελισμένος από έναν λαό που ο ίδιος -σε όλη του τη ζωή- τον είχε στο μυαλό του εξιδανικεύσει. Λίγο πριν από τον θάνατό του, η επιθυμία του να δωρίσει την αμύθητη συλλογή του από έργα τέχνης στο ελληνικό κράτος δεν εκπληρώθηκε ποτέ. Η ελληνική κυβέρνηση αρνήθηκε την προσφορά του και έτσι το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής του χάθηκε! Οσο για το όνειρό του να δημιουργήσει ένα «Μουσείο Ιόλα» στη Θεσσαλονίκη, έμεινε μόνο στα προσχέδια- τον πρόλαβε το ανάξιο τέλος του. Εάν, πάντως, κάτι μένει από την ιστορία του Ιόλα δεν είναι τόσο το παράδειγμα ενός ανθρώπου που ήξερε -στο μέτρο του δυνατού- να καταφέρνει ό,τι ήθελε. Αλλά, κυρίως, ότι αυτή η -άνευ όρων και ορίων- επιτυχία συνήθως δεν συγχωρείται από κανέναν. Κάτι που στην περίπτωσή του είναι όχι μόνο προφανές, αλλά και ανησυχητικά θλιβερό... ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΪΛΑΚΗΣ Ο πρώτος του πίνακας «Μία μέρα, στάθηκα μπροστά σε μία γκαλερί στο Παρίσι. Ενας παράξενος πίνακας είχε τραβήξει την προσοχή μου. Ηταν ένα έργο του Ντε Κίρικο, το πρώτο μοντέρνο ζωγραφικό έργο που έβλεπα στη ζωή μου. Παρίστανε μία πλατεία άδεια, στη μέση είχε ένα άγαλμα, στο βάθος ένα τρένο με το φουγάρο του που περνούσε. Τίτλος του πίνακα "Μελαγχολία". Μπήκα στην γκαλερί και ρώτησα τι είναι αυτό. Μου απάντησαν, είναι ένα αριστούργημα του Ντε Κίρικο, μπορείτε να το αγοράσετε με 2.000 δολάρια. Περνούσα, λοιπόν, από την γκαλερί δίνοντας λίγα-λίγα τα χρήματα. Τελικά, ύστερα από πέντε ολόκληρα χρόνια ο πίνακας έγινε δικός μου. Από τότε άρχισε να μου μπαίνει η ιδέα να κάνω και εγώ κάποτε μια γκαλερί». Αλέξανδρος Ιόλας Η διπλή όψη του Ο ίδιος έλεγε για τους καλλιτέχνες του πως «άλλοι κουράζονται και σπάνε τα συμβόλαιά τους, αλλά εκείνοι που δεν τα "σπάσαν" μπαίνουν σε μουσεία». Και ενώ ανέβαζε τις τιμές των έργων μέσα σε μια νύχτα από 100 σε 100.000 δολάρια, οι κριτικοί τον κατηγορούσαν ότι συμπεριφερόταν σκληρά στους καλλιτέχνες του. Ο Κώστας Τσόκλης ήταν ένας από εκείνους που κάποια στιγμή απηύδησε από την προσωπικότητα του Ιόλα. «Εχω μέσα μου κάτι μεταξύ θυμού και αηδίας για τον Ιόλα. Ηθελε όλους τους καλλιτέχνες σαν παιδιά της παρέας του, τους χρησιμοποίησε ανενδοίαστα» έχει πει σε συνέντευξή του. Απ' την άλλη, όμως, όπως παραδέχεται και ο ίδιος: «Με έπαιρνε τηλέφωνο και μου 'λεγε: ?Κώστα, έχεις λεφτά παιδί μου; Ελα να σου δώσω 10.000 δολάρια. "Αυτά δεν τα έκανε άλλος άνθρωπος»" Ο Κώστας Τσόκλης για τον Ιόλα

Η Ελλάδα του ορθού (παρα)λόγου | Του Άρη Χατζηστεφάνου

.Ο Νίκος Χασαπόπουλος στο κείμενό του «Η συνάντηση των άκρων», στην εφημερίδα Το Βήμα, επιχείρησε να συνδέσει το ΚΚΕ με τη Χρυσή Αυγή και έναν μη ορθόδοξο οικονομολόγο με το κερδοσκοπικό κεφάλαιο, χρησιμοποιώντας δύο κλασικές, συμπληρωματικές προπαγανδιστικές τεχνικές. Απαντάει ο Άρης Χατζηστεφάνου. Δέκα χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις ημέρες από την τελευταία κυκλοφορία της δραχμής ως εθνικού νομίσματος και η συζήτηση περί δραχμής επανέρχεται με έναν στρεβλό τρόπο: εθνοσωτήρες πολιτικοί και μεγαλόσχημοι δημοσιογράφοι αναφέρονται με εμφανή απέχθεια σε μια εποχή όπου η χώρα δεν βρισκόταν υπό τον έλεγχο του ΔΝΤ και της ΕΚΤ, όπου το κοινοβούλιο δεν παραβίαζε το Σύνταγμα για να ψηφίσει ρυθμίσεις που συντάσσονται στο Βερολίνο, όπου οι μαθητές δεν λιποθυμούσαν λόγω έλλειψης τροφίμων στα σχολεία και όπου οι άνθρωποι δεν σχημάτιζαν ουρές για συσσίτιο. Προφανώς το να αποδώσεις όλα τα δεινά της ελληνικής οικονομίας στο ευρώ θα αποτελούσε εξίσου φτηνό προπαγανδιστικό κόλπο με αυτά που βλέπουμε καθημερινά στα νυχτερινά δελτία ειδήσεων. Μια τέτοια προσέγγιση θα αγνοούσε τις ευθύνες του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος αλλά και τις δομικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας – κυρίως δηλαδή την άρνηση όλων των κυβερνήσεων, από δημιουργίας του ελληνικού κράτους, να φορολογήσουν με στοιχειωδώς δίκαιο τρόπο τις οικονομικές ελίτ. Παρόλα αυτά, τα άλματα λογικής που καταγράφονται καθημερινά στα μέσα ενημέρωσης αξίζουν την προσοχή μας – όχι μόνο γιατί είναι επικίνδυνα αλλά και γιατί είναι διασκεδαστικά. Πριν από λίγες ημέρες, η εφημερίδα Το Βήμα φάνηκε να θέτει νέα όρια στη λογική. Ο Νίκος Χασαπόπουλος επιχείρησε να συνδέσει το ΚΚΕ με τη Χρυσή Αυγή και έναν μη ορθόδοξο οικονομολόγο με το κερδοσκοπικό κεφάλαιο. (Πριν προχωρήσετε θα πρέπει να διαβάσετε το κείμενό του εδώ.) Στο κείμενό του ο κ. Χασαπόπουλος στηρίζεται σε δυο συμπληρωματικές προπαγανδιστικές τεχνικές. Η πρώτη είναι γνωστή στη διεθνή βιβλιογραφία με τον όρο «Guilt by association» και στηρίζεται στην εξής απλή μορφή: 1) Το Α είναι Β 2) Το Α είναι επίσης Γ 3) Άρα όλα τα Β είναι Γ (Προσοχή: το Guilt by Association δεν πρέπει να συγχέεται με το απλό σόφισμα που λέει: το μπουζούκι είναι όργανο, ο μπάτσος είναι όργανο, άρα ο μπάτσος είναι μπουζούκι). Το δεύτερο προπαγανδιστικό τέχνασμα του κ. Χασαπόπουλου εδράζεται σε μια από τις πιο φτηνές και εύκολα αναγνωρίσιμες λογικές πλάνες, γνωστή με τον λατινικό όρο «argumentum ad hominem». Στους Σοφιστικούς Ελέγχους του ο Αριστοτέλης επιδεικνύει ένα από τα απλούστερα παραδείγματα της συγκεκριμένης λογικής πλάνης με την εξής μορφή: 1) Ο A ισχυρίζεται το B. 2) Ο A είναι αμφισβητήσιμος. 3) Άρα ο ισχυρισμός B είναι εσφαλμένος. Χρησιμοποιώντας το Guilt by association με τη μορφή ad hominem, ο συντάκτης της εφημερίδας καταλήγει σε ένα ξεκαρδιστικό συμπέρασμα: Ο Κώστας Λαπαβίτσας υποστηρίζει την έξοδο του Ευρώ. Ο Νουριέλ Ρουμπινί, που εργάζεται για το κερδοσκοπικό κεφάλαιο, υποστηρίζει την έξοδο από το ευρώ. Άρα η έξοδος από το ευρώ εξυπηρετεί το διεθνές κερδοσκοπικό κεφάλαιο. Προχωρώντας ένα βήμα πιο πέρα (με ευκολία που θα σοκάριζε ακόμη και τους προπαγανδιστές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου), ο συντάκτης επιχειρεί να συνδέσει την ακροδεξιά με το ΚΚΕ. Κρίνοντας μάλιστα από τον υπότιτλο του κειμένου («Η ετερόκλητη συμμαχία της δραχμής και τα παιχνίδια του κ. Μιχαλολιάκου με τους απεργούς της Χαλυβουργίας»), είναι προφανές ότι ο συντάκτης επιχειρεί να συνδέσει τις θεωρίες για την έξοδο από την ευρωζώνη με τη νεοναζιστική ακροδεξιά. Προφανώς ο συντάκτης παραλείπει εσκεμμένα να υπενθυμίσει στους αναγνώστες του ότι οι προτάσεις εξόδου της Ελλάδας από την ευρωζώνη θεωρούνται πλέον κυρίαρχες στα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του πλανήτη. Πέραν από τους «συνήθεις υπόπτους» της μη ορθόδοξης οικονομικής σκέψης, όπως ο Μαρκ Ουάισμπροτ, ο Σαμίρ Αμίν ή ο Ντιν Μπέικερ, υπέρ της εξόδου έχουν επιχειρηματολογήσει δεκάδες ακαδημαϊκοί και νομπελίστες οικονομολόγοι, από τον Πολ Κρούγκμαν μέχρι τον Ντάνι Ρόντρικ. Πρόκειται για μεγαθήρια της οικονομικής σκέψης, τους οποίους έλληνες δημοσιογράφοι, όπως ο Γιάννης Πρετεντέρης, χαρακτηρίζουν συλλήβδην «κομπογιαννίτες», οι οποίοι επιδίδονται σε «διαγωνισµό ανοησίας και µπαρούφας». (Για την ιστορία, η χρήση της λέξης «κομπογιαννίτες» ανασύρθηκε από τόσους πολλούς δημοσιογράφους το καλοκαίρι του 2011, γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την κοινή έμπνευση αυτών των συναδέλφων.) Λόγω της εξαιρετικής προχειρότητας που το χαρακτηρίζει, το κείμενο του κ. Χασαπόπουλου μας επιτρέπει να αποκρυπτογραφήσουμε τις τεχνικές προπαγάνδας που χρησιμοποιούνται από το σύνολο του μνημονιακού Τύπου στην Ελλάδα. Η βασική αρχή που διέπει τη συγκεκριμένη συλλογιστική είναι ότι οι υποστηρικτές του Μνημονίου αποτελούν τη φωνή της προόδου και του ορθού λόγου. Μιλώντας για την «Ελλάδα της δραχμής» ή την «Αριστερά της Δραχμής», η κυβέρνηση και οι παπαγάλοι της παραπέμπουν στην Ελλάδα ή την Αριστερά της πεντάρας. Παράλληλα, όσοι προτείνουν εναλλακτικές λύσεις και αρνούνται τον μονόδρομο της δοτής κυβέρνησης Παπαδήμου κατατάσσονται χωρίς δεύτερη κουβέντα είτε στην φασίζουσα λαϊκιστική Δεξιά είτε σε κάποιου είδους ουτοπιστική Αριστεράς (έννοιες τις οποίες οι μνημονιακοί δημοσιογράφοι φαίνεται να συγχέουν στο μυαλό τους). Και στις δύο περιπτώσεις, αφήνεται να εννοηθεί ότι όποιος διαφωνεί με τη λογική των τραπεζών, του Βερολίνου και του ΔΝΤ επιθυμεί την επιστροφή σε μια προπολεμική εποχή οπισθοδρόμησης. Απώτερος στόχος αυτής της ρητορικής είναι να συγκαλύψει ότι οι ελληνικές πολιτικές και οικονομικές ελίτ δεν έχουν πλέον θετικά επιχειρήματα για να υποστηρίξουν την καταστροφική τους πολιτική. Το μοναδικό επιχείρημα είναι ο φόβος. Κανένας τους δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι το Μνημόνιο λειτουργεί. Όλοι όμως διατείνονται ότι χωρίς αυτό θα αδειάσουν τα ράφια των σούπερ μάρκετ. Αντίστοιχα, κανένας δεν μπορεί να παρουσιάσει σοβαρά επιχειρήματα για τα οφέλη της παραμονής μας στο ευρώ. Όλοι όμως περιγράφουν τις σκηνές πανικού που θα ακολουθήσουν, αν φύγουμε από το ενιαίο νόμισμα. Το γεγονός ότι σχεδόν όλα τα ιστορικά παραδείγματα χωρών που ανέκτησαν τον έλεγχο της νομισματικής τους πολιτικής τους διαψεύδουν, τους αφήνει παγερά αδιάφορους. Όπως έλεγε και ένας «μεγάλος» της ελληνική τηλεόρασης… ας μην αφήνουμε την πραγματικότητα να καταστρέφει μια τόσο όμορφα στημένη ιστορία. Η αδυναμία παρουσίασης ενός θετικού προτάγματος αποτελεί και την μεγάλη αλλαγή ιστορικού παραδείγματος σε σχέση με την περίοδο του σημιτικού εκσυγχρονισμού. Οι «ευρωληγούρηδες», για να θυμηθούμε την ορολογία της εποχής, είναι ηθικά και ιδεολογικά ταπεινωμένοι και μόνο η ηθική και ιδεολογική αδυναμία της καθεστωτικής Αριστεράς τους επιτρέπει να παραμένουν στο προσκήνιο. Στην πραγματικότητα, βέβαια, όλες οι τρομολαγνικές συνέπειες με τις οποίες απειλούν τους πολίτες, αν δεν υποταχθούν στις εντολές τους, επιβεβαιώνονται ακριβώς επειδή οι πολίτες δεν έχουν ανατρέψει ακόμη την κυβέρνηση. Μας απειλούσαν με αδυναμία δανεισμού από τις διεθνείς αγορές, την οποία οι ίδιοι έφεραν στη χώρα μέσω του Μνημονίου. Ο κ. Σημίτης, τον Ιούνιο του 2010, μας απειλούσε με υποτίμηση έως και 30% σε περίπτωση εξόδου από την ΟΝΕ – η εσωτερική υποτίμηση που επέβαλαν, όμως, οι επίγονοί του μείωσε κατά πολύ περισσότερο το εισόδημα των νοικοκυριών. Μας απειλούν ότι σε περίπτωση αθέτησης πληρωμών, δεν θα υπάρχουν χρήματα για μισθούς και συντάξεις και έτσι συνεχίζουν να στέλνουν τα χρήματα των μισθών και των συντάξεων στους δανειστές. Μας απειλούσαν με απώλεια εθνικής κυριαρχίας, την οποία οι ίδιοι εκχώρησαν στους δανειστές μας. Υποστήριζαν ότι ακόμη και το κούρεμα του χρέους είναι ατιμωτικό για το φιλότιμο του Έλληνα και τώρα υπερηφανεύονται (ψευδώς) ότι πραγματοποίησαν το μεγαλύτερο κούρεμα στην ιστορία της ανθρωπότητας. Η προπαγάνδα δεν χρειάστηκε ποτέ επιβεβαίωση. Χρειάζεται μόνο ικανούς προπαγανδιστές. Στην Ελλάδα, ευτυχώς, δεν έχουμε ούτε καν αυτό. Αυτοί λοιπόν οι ανίκανοι προπαγανδιστές έχουν το θράσος να μιλούν υποτιμητικά για την «Ελλάδα της δραχμής», την «Αριστερά της δραχμής» ή τη «δημοσιογραφία της δραχμής». Απέναντί της προβάλλουν την Ελλάδα του Ράιχενμπαχ, του Task Force, της Τρόικας, της εξαθλίωσης και της ταπείνωσης.