Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ
Στις δύο ανιψιές του Ιόλα, που είναι και οι νόμιμες κληρονόμοι του, θα καταλήξουν τα κατασχεθέντα αρχαία αντικείμενα της συλλογής του, που είχαν κλαπεί, όπως και εκείνα που είχαν παραδοθεί προς φύλαξη στο Εθνικό Αρχαιολογικό και το Βυζαντινό Μουσείο.
Ο Αλέξανδρος Ιόλας (1907-1987) όταν φωτογραφιζόταν με φόντο αρχαίο άγαλμα Ο Αλέξανδρος Ιόλας (1907-1987) όταν φωτογραφιζόταν με φόντο αρχαίο άγαλμα Η μία ανιψιά του, Ελένη Κουτσούδη-Ιόλα, κόρη του αποβιώσαντος αδερφού του, Δημήτρη Κουτσούδη, διεκδικεί 67 αρχαία και 7 εικόνες από το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, ενώ η έτερη Σύλβια Μαρία ντε Κουέβας, κόρη τής, επίσης πεθαμένης, αδελφής του, Νίκης φον Στάιφελ, δεν έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον να λάβει το μερίδιο της κληρονομιάς της.
Η υπόθεση αυτή επρόκειτο να συζητηθεί προχθές στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (δεν πρόλαβε λόγω παρέλευσης της ώρας), επειδή υπέβαλε αίτημα η Ελένη Κατσούδη-Ιόλα να της αποδοθούν τα αρχαία και οι εικόνες της συλλογής του θείου της Αλέξανδρου Ιόλα, που φυλάσσονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο.
Τμήμα της συλλογής Ιόλα κατέληξε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ύστερα από κατασχέσεις των κλεμμένων, μετά τη διάρρηξη της βίλας του, όπως και των αντικειμένων που είχαν απομείνει στο σπίτι μετά το σφράγισμα του σπιτιού.
Η αρχαιολογική συλλογή του Ιόλα ήταν μεγάλης αξίας. Περιελάμβανε αρκετά αγγεία, όπως μελαμβαφείς κανθάρους, σφαιρικούς αρύβαλλους, ένα μελανόμορφο πινάκιο κι ένα μυκηναϊκό αμφορίσκο, ενώ τα σημαντικότερα κομμάτια είναι ένα ξύλινο αγαλματίδιο βαφέα, ένας μαρμάρινος κορμός φαραώ, ένα τμήμα κορμού φαραώ από ψαμμόλιθο, άγαλμα Σάτυρου, το μαρμάρινο πορτρέτο του αυτοκράτορα Τραϊανού, ένα μαρμάρινο επίκρανο, ένας μαρμάρινος ανδρικός κορμός, κορμός Αφροδίτης, γυναικεία κεφαλή κ.ά.
Συγκροτήθηκε νομίμως. Ο Ιόλας είχε άδεια συλλέκτη από το 1966. Οταν το 1987 πέθανε, η βίλα του στην Αγία Παρασκευή σφραγίστηκε, εξαιτίας μιας διαμάχης που ξέσπασε μεταξύ των κληρονόμων του. Το 1988 και 1989 σημειώθηκαν δύο κλοπές στο σπίτι του συλλέκτη. Ακολούθησε κατάσχεση 46 αρχαίων αντικειμένων από τα κλαπέντα στην οικία Στάιφελ και επτά μεγάλων γλυπτών σε αποθήκη μεταφορικής εταιρείας, η οποία τα είχε συσκευάσει για εξαγωγή, χωρίς βεβαίως καμιά άδεια, όπως αναφέρεται στον φάκελο της υπόθεσης, που τηρεί το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού. Αλλα 28 από τα κλεμμένα κατασχέθηκαν επίσης στην οικία Στάιφελ.
Το δικαστήριο αποφάσισε να δοθούν τα κατασχεθέντα για φύλαξη στα δύο δημόσια μουσεία, μέχρι να ρυθμιστεί η κληρονομιά. Το 1997 αποδόθηκαν οριστικά στο Δημόσιο τα κατασχεθέντα στην οικία Στάιφελ και στην αποθήκη. Ηταν η χρονιά που πέθανε η Νίκη Στάιφελ και το μερίδιό της κληρονόμησε η κόρη της, Σύλβια Μαρία ντε Κουέβας. Το 2000, το Πρωτοδικείο αποφάσισε να γίνει δικαστική διανομή της περιουσίας του Ιόλα με κλήρωση, κάτι που έγινε το 2001.
Πέρυσι, η κ. Κουτσούδη-Ιόλα ζήτησε επισήμως το μερίδιο που της αναλογεί, μετά την κλήρωση. Το αίτημά της αυτό θα συζητηθεί σε κάποια από τις επόμενες συνεδριάσεις του ΚΑΣ. Στα αρχαία που θα της αποδοθούν περιλαμβάνονται και εκείνα που κατασχέθηκαν στις αποθήκες της μεταφορικής εταιρείας, παρ' όλο που αυτά έχουν δοθεί στο Δημόσιο με απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων. Αλλη μια εμπλοκή σε μια ήδη πολύ περιπεπλεγμένη υπόθεση. Πάντως, το Αρχαιολογικό Μουσείο επιθυμεί να αγοράσει κάποια από τα αρχαία, κυρίως αγάλματα. Το ερώτημα είναι, με τι χρήματα;*
12/19/2010
Ο πόλεμος του Φαραώ Το κόκκινο σκαθάρι καταστρέφει τους φοίνικες της Αθήνας
«Αν δεν δράσουμε αμέσως, είναι σίγουρο ότι σε δύο χρόνια μπορεί να έχουν καταστραφεί και οι 1.000 φοίνικες που βρίσκονται στα όρια του Δήμου Αθηναίων», λέει στα «ΝΕΑ» ο αρμόδιος αντιδήμαρχος γιατο Πράσινο κ. Γιώργος Ξεπαπαδάκος. «Τις επόμενες μέρες θα κόψουμε άλλους τέσσερις φοίνικες και θα τους τοποθετήσουμε σε ειδικούς μπλε σάκους για να τους κάψουμε. Έχουν προσβληθεί από ένα έντομο που λέγεται Rhynchophorus ferrugincus. Το έντομο είχε φωλιάσει σε φοίνικες τους οποίους παρήγγειλαν ιδιώτες για να τους φυτέψουν σε κήπους στις ανατολικές περιοχές του νομού, όπως το Ελληνικό, τη Γλυφάδα, τη Βουλιαγμένη».
Τον τελευταίο καιρό, αρκετοί φοίνικες στην Αθήνα είχαν αρχίσει να καταστρέφονται. Τα φύλλα τους κιτρίνιζαν και ο κορμός τους αφυδατωνόταν. «Το έντομο φωλιάζει συχνά στην "καρδιά" του φοίνικα, στο κορυφαίο μερίστωμα όπως λέμε και σκοτώνει τα κύτταρα από τα οποία βγαίνουν τα καινούργια φύλλα», λέει στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής της Διεύθυνσης Κηποτεχνίας και Πρασίνου του Δήμου Αθηναίων κ. Δημήτρης Κυριακίδης.
Το συγκεκριμένο έντομο (κολεόπτερο) έχει καστανοκόκκινο χρώμα. Το μήκος του φθάνει τα τρία εκατοστά. Διαθέτει ρύγχος και οι προνύμφες μπορεί να φθάσουν σε μήκος τα πέντε εκατοστά. Τα θηλυκά γεννούν περίπου 300 αυγά σε οπές ή στις πληγές του φοίνικα. Τα αυγά εκκολάπτονται σε διάστημα από δύο έως πέντε ημέρες. Οι προνύμφες εισχωρούν στο εσωτερικό του φοίνικα ανοίγοντας στοές. Τρέφονται με μαλακές ίνες και λίγο πριν από τη νύμφωση μετακινούνται προς το εσωτερικό του κορμού, ανοίγοντας κοιλότητες που φτάνουν σε μήκος έως και ένα μέτρο. Οι προνύμφες μπορεί να εντοπιστούν σε οποιοδήποτε μέρος του κορμού, ακόμα και στο σημείο όπου αρχίζουν οι ρίζες.
Οι υπεύθυνοι του δήμου μαζί με ειδικούς απο το Μπενάκειο Φυτολογικό Ινστιτούτο είχαν ανιχνεύσει πριν από μερικούς μήνες την ύπαρξη του εντόμου στους φοίνικες των παραλιακών περιοχών της Αττικής. Γνώριζαν μάλιστα ότι η παρουσία του εντόμου αυτού είχε διαπιστωθεί για πρώτη φορά στο Ηράκλειο της Κρήτης τον Μάιο του 2005, στη συνέχεια σε άλλες περιοχές του νησιού τον Ιανουάριο του 2006 και στα Δωδεκάνησα.
«Από την ώρα που θα προσβληθεί ένας φοίνικας, θα χρειαστεί να περάσουν έξι μήνες έως και ένας χρόνος ώσπου να καταστραφεί πλήρως», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Γ. Ξεπαπαδάκος. Ώσπου ν΄ αρχίσει η λήψη προληπτικών μέτρων για την εξόντωση του επικίνδυνου εντόμου, ο πληθυσμός εξαπλώθηκε γρήγορα προσβάλλοντας κάποιους φοίνικες με ύψος μεγαλύτερο από 15 μέτρα. Επιχείρηση εξόντωσης
Πριν από λίγες μέρες η υπηρεσία του Δήμου Αθηναίων άρχισε την κοπή των φοινίκων που έχουν καταστραφεί από το έντομο ώστε να εμποδίσει την εξάπλωση του. Τους έκαψε και τις αμέσως επόμενες ημέρες θα κάνει το ίδιο με φοίνικες στον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού, στο Α΄ Νεκροταφείο, στο Αρχαιολογικό Μουσείο και στου Ψυρή. Ταυτόχρονα θα αρχίσει μεγάλη επιχείρηση καταπολέμησης του αφρικανικού εισβολέα με τη χρήση βιολογικών φαρμάκων.
«Θα απελευθερώσουμε μικροσκοπικούς εντομοφάγους οργανισμούς στους φοίνικες που έχουν προσβληθεί, ενώ ως εναλλακτική λύση υπάρχουν και οι λεγόμενες φερομονικές παγίδες. Είναι φιάλες που τοποθετούνται στις ρίζες του δέντρου και έχουν μέσα τους ουσίες που μυρίζουν όπως οι σεξουαλικές ορμόνες των εντόμων. Όταν τα έντομα πλησιάσουν στις φιάλες, παγιδεύονται». ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Στέφανος Κρίκκης skrik@dolnet.gr
Τον τελευταίο καιρό, αρκετοί φοίνικες στην Αθήνα είχαν αρχίσει να καταστρέφονται. Τα φύλλα τους κιτρίνιζαν και ο κορμός τους αφυδατωνόταν. «Το έντομο φωλιάζει συχνά στην "καρδιά" του φοίνικα, στο κορυφαίο μερίστωμα όπως λέμε και σκοτώνει τα κύτταρα από τα οποία βγαίνουν τα καινούργια φύλλα», λέει στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής της Διεύθυνσης Κηποτεχνίας και Πρασίνου του Δήμου Αθηναίων κ. Δημήτρης Κυριακίδης.
Το συγκεκριμένο έντομο (κολεόπτερο) έχει καστανοκόκκινο χρώμα. Το μήκος του φθάνει τα τρία εκατοστά. Διαθέτει ρύγχος και οι προνύμφες μπορεί να φθάσουν σε μήκος τα πέντε εκατοστά. Τα θηλυκά γεννούν περίπου 300 αυγά σε οπές ή στις πληγές του φοίνικα. Τα αυγά εκκολάπτονται σε διάστημα από δύο έως πέντε ημέρες. Οι προνύμφες εισχωρούν στο εσωτερικό του φοίνικα ανοίγοντας στοές. Τρέφονται με μαλακές ίνες και λίγο πριν από τη νύμφωση μετακινούνται προς το εσωτερικό του κορμού, ανοίγοντας κοιλότητες που φτάνουν σε μήκος έως και ένα μέτρο. Οι προνύμφες μπορεί να εντοπιστούν σε οποιοδήποτε μέρος του κορμού, ακόμα και στο σημείο όπου αρχίζουν οι ρίζες.
Οι υπεύθυνοι του δήμου μαζί με ειδικούς απο το Μπενάκειο Φυτολογικό Ινστιτούτο είχαν ανιχνεύσει πριν από μερικούς μήνες την ύπαρξη του εντόμου στους φοίνικες των παραλιακών περιοχών της Αττικής. Γνώριζαν μάλιστα ότι η παρουσία του εντόμου αυτού είχε διαπιστωθεί για πρώτη φορά στο Ηράκλειο της Κρήτης τον Μάιο του 2005, στη συνέχεια σε άλλες περιοχές του νησιού τον Ιανουάριο του 2006 και στα Δωδεκάνησα.
«Από την ώρα που θα προσβληθεί ένας φοίνικας, θα χρειαστεί να περάσουν έξι μήνες έως και ένας χρόνος ώσπου να καταστραφεί πλήρως», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Γ. Ξεπαπαδάκος. Ώσπου ν΄ αρχίσει η λήψη προληπτικών μέτρων για την εξόντωση του επικίνδυνου εντόμου, ο πληθυσμός εξαπλώθηκε γρήγορα προσβάλλοντας κάποιους φοίνικες με ύψος μεγαλύτερο από 15 μέτρα. Επιχείρηση εξόντωσης
Πριν από λίγες μέρες η υπηρεσία του Δήμου Αθηναίων άρχισε την κοπή των φοινίκων που έχουν καταστραφεί από το έντομο ώστε να εμποδίσει την εξάπλωση του. Τους έκαψε και τις αμέσως επόμενες ημέρες θα κάνει το ίδιο με φοίνικες στον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού, στο Α΄ Νεκροταφείο, στο Αρχαιολογικό Μουσείο και στου Ψυρή. Ταυτόχρονα θα αρχίσει μεγάλη επιχείρηση καταπολέμησης του αφρικανικού εισβολέα με τη χρήση βιολογικών φαρμάκων.
«Θα απελευθερώσουμε μικροσκοπικούς εντομοφάγους οργανισμούς στους φοίνικες που έχουν προσβληθεί, ενώ ως εναλλακτική λύση υπάρχουν και οι λεγόμενες φερομονικές παγίδες. Είναι φιάλες που τοποθετούνται στις ρίζες του δέντρου και έχουν μέσα τους ουσίες που μυρίζουν όπως οι σεξουαλικές ορμόνες των εντόμων. Όταν τα έντομα πλησιάσουν στις φιάλες, παγιδεύονται». ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Στέφανος Κρίκκης skrik@dolnet.gr
Σκαθάρι αφανίζει φοίνικες, συμφέροντα τρίβουν τα χέρια τους...
Την καταστροφή ακόμη και προπολεμικών φοινίκων στην Λεωφόρο Ποσειδώνος αφήνει στο πέρασμά του, το φονικό κόκκινο σκαθάρι που προσβάλλει τα εισαγόμενα καλλωπιστικά φυτά που διακοσμούν την παραλία και τους κήπους των σπιτιών.
Οι επιστήμονες από το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, που παρακολουθούν την αλματώδη εξάπλωση του σκαθαριού, εκτιμούν ότι στα νότια προάστια της Αθήνας έχουν αφανιστεί περισσότεροι από 1.000 φοίνικες, με αποτέλεσμα τα συνεργεία των δήμων να μην προλαβαίνουν να ξεριζώνουν τα φυτά και να τα απομακρύνουν καθώς ο κίνδυνος προσβολής και των υγειών φοινίκων είναι πολύ μεγάλος.
Το σκαθάρι τρέχει με ιλιγγιώδη ταχύτητα και μπορεί να μεταφερθεί σε απόσταση έως και 7 χλμ.
Τις τελευταίες εβδομάδες, το υπουργείο Υποδομών έχει εκδώσει ανακοίνωση για παρεμπόδιση της συγκοινωνίας στην παραλιακή, από τα συνεργεία των δήμων που ξεριζώνουν τα άρρωστα φοινικοειδή για να τα οδηγήσουν για ασφαλή ταφή.
Μέχρι τώρα όμως τα περισσότερα κατέληξαν στην χωματερή της Φυλής (!) όπως αποκαλύπτει στο protothema.gr ο κ. Νίκος Σούγελας υπεύθυνος καθαριότητας και πρασίνου στο δήμο Ελληνικού.
«Ο τεμαχισμός των δέντρων που είχαν μολυνθεί ήταν πολύ δύσκολος γιατί δεν είχαμε τα κατάλληλα μέσα, για αυτό και οι φοίνικες τυλίχθηκαν με νάιλον και οδηγήθηκαν στην χωματερή καθώς δεν υπήρχε εναλλακτική λύση» αναφέρει.
Μέχρι στιγμής μόνο στο δήμο Ελληνικού έχουν καταστραφεί περίπου 300 δέντρα ενώ σε όσα έχουν απομείνει, ο δήμος διαθέτει 300 ευρώ ανά φοίνικα για να γίνεται έγχυση ειδικού χημικού σκευάσματος στην καρδιά του δέντρου, για να αποφευχθεί η μόλυνση.
Απούσα και πάλι η πολιτεία
Για άλλη μια φορά όμως η χώρα μας καθυστέρησε πολύ στην λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση του «ιού» (σ.σ πρωτοεμφανίστηκε μετά την Ολυμπιάδα λόγω της ανεξέλεγκτης εισαγωγής για καλλωπιστικούς κυρίως λόγους φοινικοειδών από την Αίγυπτο), με αποτέλεσμα την εξάπλωση της νόσου σε όλη την Ελλάδα και την δημιουργία μιας νέας αγορά πρόληψης και «θεραπείας» του σκαθαριού γύρω από την οποία έχουν αρχίσει να συνωστίζονται ποικίλα επιχειρηματικά συμφέροντα.
Στην Κρήτη, όπου το κόκκινο σκαθάρι έχει κάνει θραύση σε Ηράκλειο, Χερσόνησο, Μάλια, Σίσι, Ελούντα, έχει ξεσπάσει πόλεμος στο νομό Λασιθίου προκειμένου να αποτραπεί η διείσδυσή του στο ξακουστό φοινικόδασος του Βάι.
Στην αρχή είχε υποτιμηθεί η σοβαρότητα του προβλήματος που από το 2005 έχει θανατώσει εκατοντάδες φοίνικες και προσβάλλει κυρίως μια συγκεκριμένη ποικιλία φοινικοειδών (τον Κανάριο και όχι το είδος του Θεόφραστου που βρίσκεται στο Βάι).
Εδώ όμως και μερικούς μήνες διεξάγεται μια νέα «Μάχη της Κρήτης» στο νομό Λασιθίου, με δέλεαρ την αξιοποίηση 400.000 ευρώ που έχει χορηγήσει για την προστασία του Βάι ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Μιχάλης Καρχιμάκης, με στόχο τον διπλασιασμό τους.
Οι καταγγελίες για το πώς θα αξιοποιηθούν τα συγκεκριμένα κονδύλια πάνε σύννεφο και η ουσία είναι ότι το φοινικόδασος παραμένει απροστάτευτο.
Η Διεύθυνση Δασών Λασιθίου ολοκλήρωσε προ μηνών μελέτη αξιοποίησης των συγκεκριμένων πόρων, η οποία όμως απορρίφθηκε από την Περιφέρεια Κρήτης. Η τελευταία είχε αναλάβει την εκπόνηση νέας μελέτης, η οποία όμως κρίθηκε ανεπαρκής από την Διεύθυνση Δασών και σήμερα η τύχη της αγνοείται.
Την ίδια στιγμή, οι προμηθευτές φυτοφαρμάκων και αντιπροσώπων ποικίλων τεχνολογιών που υπόσχονται ριζικές λύσεις για την αντιμετώπιση του σκαθαριού, έχουν ενσκύψει πάνω από το πρόβλημα χωρίς όμως πειστικές λύσεις και το κυριότερο με πολύ μεγάλο κόστος.
Οι δήμοι είναι αδύνατο να προχωρήσουν σε τόσο ακριβές λύσεις και μάλιστα σε μια προεκλογική περίοδο. Πρόσφατα διαγωνισμός που έγινε στο δήμο Βουλιαγμένης για την αντιμετώπιση του προβλήματος κηρύχθηκε άγονος γιατί ο δήμος προέβλεπε κόστος 500 ευρώ ανά φοίνικα μαζί με το κλάδεμα, που θεωρήθηκε από τις υποψήφιες εταιρείες αρκετά χαμηλό για να συμμετάσχουν.
Πανάκριβες τεχνολογίες
Χαρακτηριστική ως προς τις δαπάνες για την αντιμετώπιση του σκαθαριού είναι η καταγγελία του δασολόγου κ. Παντελή Φιλλιπάκη από το δασαρχείο Λασιθίου. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η λύση του ψεκασμού που προτείνει έχει κόστος 0,20 λεπτά ανά δέντρο.
Ωστόσο όπως δηλώνει «κάποιοι συνδεδεμένοι με την εξουσία και τον κορβανά της», επιμένουν σε πανάκριβες και αναποτελεσματικές μεθόδους όπως είναι η κοπή και ταφή που κοστίζει από 500 έως 1.000 ευρώ ανά δένδρο, η έγχυση σκευάσματος με ορούς κόστους 100 ευρώ ανά δένδρο ή η χρήση μικροκυμάτων κόστους 400 ευρώ ανά δένδρο.
Είναι φανερό ότι κάποιοι έχουν μυριστεί χρήμα με το τσουβάλι και έχουν αρχίσει να πιέζουν προς κάθε κατεύθυνση για να μοιραστούν τους πόρους που η πολιτεία χρειάζεται να διαθέσει για το «Αμερικανικό» πρότυπο διακόσμησης που έχουν επιλέξει δήμοι, ξενοδόχοι και ιδιώτες.
Μέχρι όμως να αποφασίσουν ποιος θα πάρει τη μερίδα του λέοντος μάλλον θα είναι πολύ αργά. Ήδη το σκαθάρι έχει εξαφανίσει τον κανάριο φοίνικα. Ελπίδα όλων είναι να μην κολλήσει και τα άλλα είδη φοινικοειδών!
ΤΟ ΘΕΜΑ, 26/07/2010 Web only
Την καταστροφή ακόμη και προπολεμικών φοινίκων στην Λεωφόρο Ποσειδώνος αφήνει στο πέρασμά του, το φονικό κόκκινο σκαθάρι που προσβάλλει τα εισαγόμενα καλλωπιστικά φυτά που διακοσμούν την παραλία και τους κήπους των σπιτιών.
Οι επιστήμονες από το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, που παρακολουθούν την αλματώδη εξάπλωση του σκαθαριού, εκτιμούν ότι στα νότια προάστια της Αθήνας έχουν αφανιστεί περισσότεροι από 1.000 φοίνικες, με αποτέλεσμα τα συνεργεία των δήμων να μην προλαβαίνουν να ξεριζώνουν τα φυτά και να τα απομακρύνουν καθώς ο κίνδυνος προσβολής και των υγειών φοινίκων είναι πολύ μεγάλος.
Το σκαθάρι τρέχει με ιλιγγιώδη ταχύτητα και μπορεί να μεταφερθεί σε απόσταση έως και 7 χλμ.
Τις τελευταίες εβδομάδες, το υπουργείο Υποδομών έχει εκδώσει ανακοίνωση για παρεμπόδιση της συγκοινωνίας στην παραλιακή, από τα συνεργεία των δήμων που ξεριζώνουν τα άρρωστα φοινικοειδή για να τα οδηγήσουν για ασφαλή ταφή.
Μέχρι τώρα όμως τα περισσότερα κατέληξαν στην χωματερή της Φυλής (!) όπως αποκαλύπτει στο protothema.gr ο κ. Νίκος Σούγελας υπεύθυνος καθαριότητας και πρασίνου στο δήμο Ελληνικού.
«Ο τεμαχισμός των δέντρων που είχαν μολυνθεί ήταν πολύ δύσκολος γιατί δεν είχαμε τα κατάλληλα μέσα, για αυτό και οι φοίνικες τυλίχθηκαν με νάιλον και οδηγήθηκαν στην χωματερή καθώς δεν υπήρχε εναλλακτική λύση» αναφέρει.
Μέχρι στιγμής μόνο στο δήμο Ελληνικού έχουν καταστραφεί περίπου 300 δέντρα ενώ σε όσα έχουν απομείνει, ο δήμος διαθέτει 300 ευρώ ανά φοίνικα για να γίνεται έγχυση ειδικού χημικού σκευάσματος στην καρδιά του δέντρου, για να αποφευχθεί η μόλυνση.
Απούσα και πάλι η πολιτεία
Για άλλη μια φορά όμως η χώρα μας καθυστέρησε πολύ στην λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση του «ιού» (σ.σ πρωτοεμφανίστηκε μετά την Ολυμπιάδα λόγω της ανεξέλεγκτης εισαγωγής για καλλωπιστικούς κυρίως λόγους φοινικοειδών από την Αίγυπτο), με αποτέλεσμα την εξάπλωση της νόσου σε όλη την Ελλάδα και την δημιουργία μιας νέας αγορά πρόληψης και «θεραπείας» του σκαθαριού γύρω από την οποία έχουν αρχίσει να συνωστίζονται ποικίλα επιχειρηματικά συμφέροντα.
Στην Κρήτη, όπου το κόκκινο σκαθάρι έχει κάνει θραύση σε Ηράκλειο, Χερσόνησο, Μάλια, Σίσι, Ελούντα, έχει ξεσπάσει πόλεμος στο νομό Λασιθίου προκειμένου να αποτραπεί η διείσδυσή του στο ξακουστό φοινικόδασος του Βάι.
Στην αρχή είχε υποτιμηθεί η σοβαρότητα του προβλήματος που από το 2005 έχει θανατώσει εκατοντάδες φοίνικες και προσβάλλει κυρίως μια συγκεκριμένη ποικιλία φοινικοειδών (τον Κανάριο και όχι το είδος του Θεόφραστου που βρίσκεται στο Βάι).
Εδώ όμως και μερικούς μήνες διεξάγεται μια νέα «Μάχη της Κρήτης» στο νομό Λασιθίου, με δέλεαρ την αξιοποίηση 400.000 ευρώ που έχει χορηγήσει για την προστασία του Βάι ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Μιχάλης Καρχιμάκης, με στόχο τον διπλασιασμό τους.
Οι καταγγελίες για το πώς θα αξιοποιηθούν τα συγκεκριμένα κονδύλια πάνε σύννεφο και η ουσία είναι ότι το φοινικόδασος παραμένει απροστάτευτο.
Η Διεύθυνση Δασών Λασιθίου ολοκλήρωσε προ μηνών μελέτη αξιοποίησης των συγκεκριμένων πόρων, η οποία όμως απορρίφθηκε από την Περιφέρεια Κρήτης. Η τελευταία είχε αναλάβει την εκπόνηση νέας μελέτης, η οποία όμως κρίθηκε ανεπαρκής από την Διεύθυνση Δασών και σήμερα η τύχη της αγνοείται.
Την ίδια στιγμή, οι προμηθευτές φυτοφαρμάκων και αντιπροσώπων ποικίλων τεχνολογιών που υπόσχονται ριζικές λύσεις για την αντιμετώπιση του σκαθαριού, έχουν ενσκύψει πάνω από το πρόβλημα χωρίς όμως πειστικές λύσεις και το κυριότερο με πολύ μεγάλο κόστος.
Οι δήμοι είναι αδύνατο να προχωρήσουν σε τόσο ακριβές λύσεις και μάλιστα σε μια προεκλογική περίοδο. Πρόσφατα διαγωνισμός που έγινε στο δήμο Βουλιαγμένης για την αντιμετώπιση του προβλήματος κηρύχθηκε άγονος γιατί ο δήμος προέβλεπε κόστος 500 ευρώ ανά φοίνικα μαζί με το κλάδεμα, που θεωρήθηκε από τις υποψήφιες εταιρείες αρκετά χαμηλό για να συμμετάσχουν.
Πανάκριβες τεχνολογίες
Χαρακτηριστική ως προς τις δαπάνες για την αντιμετώπιση του σκαθαριού είναι η καταγγελία του δασολόγου κ. Παντελή Φιλλιπάκη από το δασαρχείο Λασιθίου. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η λύση του ψεκασμού που προτείνει έχει κόστος 0,20 λεπτά ανά δέντρο.
Ωστόσο όπως δηλώνει «κάποιοι συνδεδεμένοι με την εξουσία και τον κορβανά της», επιμένουν σε πανάκριβες και αναποτελεσματικές μεθόδους όπως είναι η κοπή και ταφή που κοστίζει από 500 έως 1.000 ευρώ ανά δένδρο, η έγχυση σκευάσματος με ορούς κόστους 100 ευρώ ανά δένδρο ή η χρήση μικροκυμάτων κόστους 400 ευρώ ανά δένδρο.
Είναι φανερό ότι κάποιοι έχουν μυριστεί χρήμα με το τσουβάλι και έχουν αρχίσει να πιέζουν προς κάθε κατεύθυνση για να μοιραστούν τους πόρους που η πολιτεία χρειάζεται να διαθέσει για το «Αμερικανικό» πρότυπο διακόσμησης που έχουν επιλέξει δήμοι, ξενοδόχοι και ιδιώτες.
Μέχρι όμως να αποφασίσουν ποιος θα πάρει τη μερίδα του λέοντος μάλλον θα είναι πολύ αργά. Ήδη το σκαθάρι έχει εξαφανίσει τον κανάριο φοίνικα. Ελπίδα όλων είναι να μην κολλήσει και τα άλλα είδη φοινικοειδών!
ΤΟ ΘΕΜΑ, 26/07/2010 Web only
Πεθαινουν οι Φοίνικες στην Αττική.
Οι Φοίνικες πεθαίνουν στηνν Αρχαία Αγορά, στην Ρωμαική Αγορά, στο Κεραμικό, στη Πλάκα,τη Βουλιαγμένη, τον Υμηττό.
Ολόκληρος ο Νομός Αττικής έχει καταληφθεί απο σμήνη κόκκινων σκαθαριών και κανείς δεν μπορεί να τα αντιμετωπίσει....
Η κατάρα του κόκκινου σκαθαριού
Ανά την ελληνική επικράτεια απλώνεται απειλητικά η κατάρα του κόκκινου σκαθαριού, που σε μικρό χρονικό διάστημα κατατρώγει τους φοίνικες έως σήψεως. Μόλις το δένδρο προσβληθεί από το «σκαθάρι του Φαραώ» -όπως λέγεται αλλιώς το καταστροφικό έντομο- ξεραίνεται αναδύοντας ιδιαιτέρως δυσάρεστη ορμή και έχοντας προηγουμένως μολύνει και τα αντίστοιχα δένδρα γύρω του. Δυστυχώς, η διάγνωση της προσβολής δεν είναι αντιληπτή στα πρώτα στάδια και όταν πια το πρόβλημα ταυτοποιείται, είναι αργά.
Το έντομο εντοπίσθηκε για πρώτη φορά, σε φυτεία καφέ στην Κεϋλάνη κι έκτοτε εξαπλώθηκε στην Ινδία, τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική, την Αίγυπτο και την Ισπανία, για να φτάσει και στην Ελλάδα. Τα πρώτα κρούσματα του κόκκινου σκαθαριού εμφανίστηκαν στην Κρήτη, όπου καταγράφηκαν τα περισσότερα «θύματα» στο περίφημο φοινικόδασος Βάι της Σητείας και ακολούθως εντοπίσθηκε στη Ρόδο, το Λαύριο, τον Ωρωπό, τη Ζάκυνθο, την Εύβοια, την Κεφαλονιά, την Αιτωλοακαρνανία και τέλος, την Αθήνα, όπου έπληξε τα δένδρα του Εθνικού Κήπου.
Στην Ελλάδα έφτασε γύρω στο 2001, μέσω της εισαγωγής φοινικόδεντρων μεγάλου μεγέθους, από την Αίγυπτο και για τον λόγο αυτό ονομάσθηκε «κατάρα του Φαραώ», δεδομένου ότι αναπαράγεται και μεταδίδεται ταχύτατα, είναι εξαιρετικά ανθεκτικό και δεν εξοντώνεται με έναν κοινό ψεκασμό. Γι αυτό και σε αρκετές περιοχές, όπου έκανε την εμφάνισή του, τοπικές αρχές και ιδιοκτήτες κήπων με φοίνικες αναγκάστηκαν να κόψουν και να θάψουν, ή να κάψουν, τα άρρωστα δένδρα, προκειμένου να περιορίσουν την εξάπλωση του καταστροφικού εντόμου.
Όπως εξηγεί ο εντομολόγος, ερευνητής του Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων, εντομολόγος Πάνος Πετράκης, ο γνωστός στους επιστήμονες ως «ρυγχοκάνθαρος» μοιάζει με τα κοινά σκαθάρια, έχει βυσσινο-καφέ χρώμα και το μήκος του φθάνει τα τρία εκατοστά. Γεννά από 50 έως και 500 αβγά μέσα σε τρύπες στον κορμό του φοίνικα. Τα αβγά εκκολάπτονται ταχύτατα και σε χρόνο από δύο έως πέντε μέρες, βγαίνουν ως κάμπιες και τρέφονται από τα πάνω ακραία φυλλώματα και τον κορμό του δένδρου. Τα φύλλα πέφτουν και το δένδρο ξεραίνεται. Το δε σκαθάρι, το οποίο έχει τη δυνατότητα να πετάξει σε απόσταση ακόμη και 20 χιλιομέτρων (!), έχει ήδη εγκατασταθεί στα γειτονικά νέα του «θύματα».
Ένας συνήθης, αλλά με αμφίβολα αποτελέσματα και κυρίως επικίνδυνος για το περιβάλλον τρόπος αντιμετώπισης του σκαθαριού, είναι ο ψεκασμός των προσβεβλημένων φοινίκων με δηλητηριώδη φυτοφάρμακα. «Το Imidacloprid είναι ένα από αυτά. Προκαλεί υπoθνησιγόνα συμπτώματα στις μέλισσες, που επισκέπτονται τον φοίνικα, αυτές μεταφέρουν το χημικό στις κυψέλες τους και το αποτέλεσμα είναι να βρίσκουμε το φυτοφάρμακο στο μέλι», εξηγεί ο κ. Πετράκης και συμπληρώνει: «Ούτε προληπτικά δεν θα έπρεπε να ραντίζουμε. Δεν υπάρχει προληπτικό ράντισμα. Τα φυτά δεν έχουν ανοσοποιητικό σύστημα. Το μόνο που θα καταφέρουμε είναι να δημιουργήσουμε μία περιοχή αερίων, βλάπτοντας το οικοσύστημα και τελικά τον εαυτό μας».
Οικολογική λύση αποτελούν οι εντομοπαθογόνοι νηματώδεις. Είναι σκουλήκια, μήκους μόλις ενός χιλιοστού, ακίνδυνα για τον φοίνικα, τα οποία αναπτύσσονται τρώγοντας το σκαθάρι. Ο κ. Πετράκης εξηγεί: «Μόλις εντοπισθεί το σκαθάρι, τοποθετούνται πάνω στον κορμό. Με καλό καιρό και με λίγο πότισμα μπαίνουν μέσα στο φυτό και σκοτώνουν όλα τα καταστροφικά έντομα. Αυτό βέβαια, πρέπει να γίνει έγκαιρα, γιατί αν δεν γίνει, η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη».
Ωστόσο, ο καλύτερος δυνατός τρόπος για να αντιμετωπιστεί το κόκκινο σκαθάρι είναι η πρόληψη. «Το πολύ σοβαρό θέμα για τη χώρα μας, είναι ότι δεν γινόταν κατά το παρελθόν, κανένας ουσιαστικός έλεγχος, στην εισαγωγή φυτών από το εξωτερικό. Οι υποδομές υπάρχουν και το νομοθετικό πλαίσιο ισχύει από το 1993, βάσει των οδηγιών της ΕΕ. Το αποτέλεσμα είναι να εισάγουμε ανεξέλεγκτα, προσβεβλημένα από διάφορες ασθένειες και παράσιτα φυτά», σημειώνει ο κ. Πετράκης και προσθέτει: «Η δικαιολογία είναι ότι δεν πρέπει να παρεμποδίζεται το εμπόριο. Μόνο, που πρέπει να μπουν σαφείς όροι εισαγωγής. Τον τελευταίο χρόνο, βέβαια, έχουν ενταθεί οι έλεγχοι, ωστόσο χρειάζεται ακόμα μεγαλύτερη προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση. Είναι θέμα δημόσιας υγείας και όχι ελευθερίας της αγοράς».
(Πηγή: kathimerini.gr 15/09/2010)
Ολόκληρος ο Νομός Αττικής έχει καταληφθεί απο σμήνη κόκκινων σκαθαριών και κανείς δεν μπορεί να τα αντιμετωπίσει....
Η κατάρα του κόκκινου σκαθαριού
Ανά την ελληνική επικράτεια απλώνεται απειλητικά η κατάρα του κόκκινου σκαθαριού, που σε μικρό χρονικό διάστημα κατατρώγει τους φοίνικες έως σήψεως. Μόλις το δένδρο προσβληθεί από το «σκαθάρι του Φαραώ» -όπως λέγεται αλλιώς το καταστροφικό έντομο- ξεραίνεται αναδύοντας ιδιαιτέρως δυσάρεστη ορμή και έχοντας προηγουμένως μολύνει και τα αντίστοιχα δένδρα γύρω του. Δυστυχώς, η διάγνωση της προσβολής δεν είναι αντιληπτή στα πρώτα στάδια και όταν πια το πρόβλημα ταυτοποιείται, είναι αργά.
Το έντομο εντοπίσθηκε για πρώτη φορά, σε φυτεία καφέ στην Κεϋλάνη κι έκτοτε εξαπλώθηκε στην Ινδία, τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική, την Αίγυπτο και την Ισπανία, για να φτάσει και στην Ελλάδα. Τα πρώτα κρούσματα του κόκκινου σκαθαριού εμφανίστηκαν στην Κρήτη, όπου καταγράφηκαν τα περισσότερα «θύματα» στο περίφημο φοινικόδασος Βάι της Σητείας και ακολούθως εντοπίσθηκε στη Ρόδο, το Λαύριο, τον Ωρωπό, τη Ζάκυνθο, την Εύβοια, την Κεφαλονιά, την Αιτωλοακαρνανία και τέλος, την Αθήνα, όπου έπληξε τα δένδρα του Εθνικού Κήπου.
Στην Ελλάδα έφτασε γύρω στο 2001, μέσω της εισαγωγής φοινικόδεντρων μεγάλου μεγέθους, από την Αίγυπτο και για τον λόγο αυτό ονομάσθηκε «κατάρα του Φαραώ», δεδομένου ότι αναπαράγεται και μεταδίδεται ταχύτατα, είναι εξαιρετικά ανθεκτικό και δεν εξοντώνεται με έναν κοινό ψεκασμό. Γι αυτό και σε αρκετές περιοχές, όπου έκανε την εμφάνισή του, τοπικές αρχές και ιδιοκτήτες κήπων με φοίνικες αναγκάστηκαν να κόψουν και να θάψουν, ή να κάψουν, τα άρρωστα δένδρα, προκειμένου να περιορίσουν την εξάπλωση του καταστροφικού εντόμου.
Όπως εξηγεί ο εντομολόγος, ερευνητής του Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων, εντομολόγος Πάνος Πετράκης, ο γνωστός στους επιστήμονες ως «ρυγχοκάνθαρος» μοιάζει με τα κοινά σκαθάρια, έχει βυσσινο-καφέ χρώμα και το μήκος του φθάνει τα τρία εκατοστά. Γεννά από 50 έως και 500 αβγά μέσα σε τρύπες στον κορμό του φοίνικα. Τα αβγά εκκολάπτονται ταχύτατα και σε χρόνο από δύο έως πέντε μέρες, βγαίνουν ως κάμπιες και τρέφονται από τα πάνω ακραία φυλλώματα και τον κορμό του δένδρου. Τα φύλλα πέφτουν και το δένδρο ξεραίνεται. Το δε σκαθάρι, το οποίο έχει τη δυνατότητα να πετάξει σε απόσταση ακόμη και 20 χιλιομέτρων (!), έχει ήδη εγκατασταθεί στα γειτονικά νέα του «θύματα».
Ένας συνήθης, αλλά με αμφίβολα αποτελέσματα και κυρίως επικίνδυνος για το περιβάλλον τρόπος αντιμετώπισης του σκαθαριού, είναι ο ψεκασμός των προσβεβλημένων φοινίκων με δηλητηριώδη φυτοφάρμακα. «Το Imidacloprid είναι ένα από αυτά. Προκαλεί υπoθνησιγόνα συμπτώματα στις μέλισσες, που επισκέπτονται τον φοίνικα, αυτές μεταφέρουν το χημικό στις κυψέλες τους και το αποτέλεσμα είναι να βρίσκουμε το φυτοφάρμακο στο μέλι», εξηγεί ο κ. Πετράκης και συμπληρώνει: «Ούτε προληπτικά δεν θα έπρεπε να ραντίζουμε. Δεν υπάρχει προληπτικό ράντισμα. Τα φυτά δεν έχουν ανοσοποιητικό σύστημα. Το μόνο που θα καταφέρουμε είναι να δημιουργήσουμε μία περιοχή αερίων, βλάπτοντας το οικοσύστημα και τελικά τον εαυτό μας».
Οικολογική λύση αποτελούν οι εντομοπαθογόνοι νηματώδεις. Είναι σκουλήκια, μήκους μόλις ενός χιλιοστού, ακίνδυνα για τον φοίνικα, τα οποία αναπτύσσονται τρώγοντας το σκαθάρι. Ο κ. Πετράκης εξηγεί: «Μόλις εντοπισθεί το σκαθάρι, τοποθετούνται πάνω στον κορμό. Με καλό καιρό και με λίγο πότισμα μπαίνουν μέσα στο φυτό και σκοτώνουν όλα τα καταστροφικά έντομα. Αυτό βέβαια, πρέπει να γίνει έγκαιρα, γιατί αν δεν γίνει, η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη».
Ωστόσο, ο καλύτερος δυνατός τρόπος για να αντιμετωπιστεί το κόκκινο σκαθάρι είναι η πρόληψη. «Το πολύ σοβαρό θέμα για τη χώρα μας, είναι ότι δεν γινόταν κατά το παρελθόν, κανένας ουσιαστικός έλεγχος, στην εισαγωγή φυτών από το εξωτερικό. Οι υποδομές υπάρχουν και το νομοθετικό πλαίσιο ισχύει από το 1993, βάσει των οδηγιών της ΕΕ. Το αποτέλεσμα είναι να εισάγουμε ανεξέλεγκτα, προσβεβλημένα από διάφορες ασθένειες και παράσιτα φυτά», σημειώνει ο κ. Πετράκης και προσθέτει: «Η δικαιολογία είναι ότι δεν πρέπει να παρεμποδίζεται το εμπόριο. Μόνο, που πρέπει να μπουν σαφείς όροι εισαγωγής. Τον τελευταίο χρόνο, βέβαια, έχουν ενταθεί οι έλεγχοι, ωστόσο χρειάζεται ακόμα μεγαλύτερη προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση. Είναι θέμα δημόσιας υγείας και όχι ελευθερίας της αγοράς».
(Πηγή: kathimerini.gr 15/09/2010)
Η "κατάρα του σκαθαριού Φαραώ" χτυπά τα φοινικόδεντρα
Το «σκαθάρι Φαραώ» ή το κόκκινο ρυγχωτό σκαθάρι των φοινίκων (Rhyncophorus ferrugineus), όπως είναι η επίσημη ονομασία του, είναι ένα έντομο που αναπτύσσεται στα φοινικόδεντρα και τα καταστρέφει ύπουλα και ταχύτατα.
Στην Ελλάδα ήρθε γύρω στο 2001, μέσω της εισαγωγής φοινικόδεντρων μεγάλου μεγέθους, από την Αίγυπτο, γι αυτό και του δόθηκε το προσωνύμιο «Φαραώ». Είναι μία πολύ σοβαρή και ύπουλη απειλή για τους φοίνικες της χώρας μας, σαν μια «κατάρα» που ήρθε από την Αίγυπτο και που κρατάει εδώ και αρκετά χρόνια, με καταστροφικά αποτελέσματα. Είναι πολύ ανθεκτικό και δεν εξοντώνεται με έναν κοινό ψεκασμό.
Γι’ αυτό και σε περιοχές που παρατηρήθηκε το καταστροφικό αυτό έντομο, αρχές και ιδιοκτήτες αναγκάστηκαν, σε πολλές περιπτώσεις, να κόψουν και να θάψουν ή να κάψουν τους φοίνικες που είχαν προσβληθεί, προκειμένου να περιορίσουν την εξάπλωσή του.
Μόλις ο φοίνικας προσβληθεί από το κόκκινο σκαθάρι, ξεραίνεται, έχοντας πρώτα μολύνει και τους γύρω του, χωρίς να φαίνεται στα αρχικά στάδια, η καταστροφική δράση του εντόμου.
Ο ρυγχοκάνθαρος, μοιάζει με τα κοινά σκαθάρια, έχει βυσσινοκαφέ χρώμα και το μήκος του φθάνει τα τρία εκατοστά. Γεννά από 50 έως και 500 αυγά μέσα σε τρύπες στον κορμό του φοίνικα. Τα αυγά εκκολάπτονται ταχύτατα και μέσα σε διάρκεια δύο με πέντε ημερών, βγαίνουν ως κάμπιες και τρέφονται από τα πάνω ακραία φυλλώματα και τον κορμό του φοίνικα.
Η ζημιά για το δέντρο ξεκινά από την κορυφή του. Τα φύλλα πέφτουν και στο τέλος ο φοίνικας ξεραίνεται, ενώ το σκαθάρι εξαπλώνεται ταχύτατα και σε γειτονικούς φοίνικες, αφού έχει τη δυνατότητα να πετάει σε αποστάσεις ακόμα και 20 χιλιομέτρων.
Πρόκειται για ένα έντομο που παρατηρήθηκε, για πρώτη φορά, σε μία φυτεία καφέ στην Κεϋλάνη. Στη συνέχεια το σκαθάρι εξαπλώθηκε σε περιοχές όπως: Ινδίες, Μέση Ανατολή, Βόρεια Αφρική, Αίγυπτο και Ισπανία, όπου προξένησε μεγάλες καταστροφές.
Τα πρώτα κρούσματα του κόκκινου σκαθαριού εμφανίστηκαν στην Κρήτη όπου έγιναν και οι μεγαλύτερες καταστροφές, στο περίφημο φοινικόδασος Βάι της Σητείας. Στη συνέχεια παρατηρήθηκε σε διάφορες περιοχές ανά την Ελλάδα, όπως στη Ρόδο, στο Λαύριο, τον Ωρωπό, την Ζάκυνθο, την Εύβοια, την Κεφαλονιά, την Αιτωλοακαρνανία, ακόμα και σε περιοχές της Αττικής, καθώς και στον Εθνικό κήπο.
Αντιμετώπιση: «Εντομοπαθογόνοι νηματώδεις και Ουσιαστικότεροι έλεγχοι»
Ένας συνήθης, αλλά με αμφίβολα αποτελέσματα και σίγουρα πολύ επικίνδυνος τρόπος αντιμετώπισης του σκαθαριού, είναι ο ψεκασμός των προσβεβλημένων φοινίκων, από δηλητηριώδη φυτοφάρμακα.
«Το Imidacloprid είναι ένα από αυτά. Προκαλεί υπόθνησιγόνα συμπτώματα στις μέλισσες που επισκέπτονται τον φοίνικα. Στη συνέχεια αυτές οι μέλισσες, μεταφέρουν το χημικό στις κυψέλες τους, με αποτέλεσμα να βρίσκουμε το φυτοφάρμακο στο μέλι» επισημαίνει ο εντομολόγος, ερευνητής του Ινστιτούτου Μεσογειακών δασικών οικοσυστημάτων, κ. Πάνος Πετράκης και συμπληρώνει: «Ούτε προληπτικά δεν θα έπρεπε να ραντίζουμε. Δεν υπάρχει προληπτικό ράντισμα, αφού τα φυτά δεν έχουν ανοσοποιητικό σύστημα. Το μόνο που θα καταφέρουμε είναι να δημιουργήσουμε μία περιοχή αερίων. Έτσι, είναι βέβαιο ότι θα βλάψουμε το οικοσύστημα και τελικά τον εαυτό μας».
Μια ουσιαστική και οικολογική λύση είναι οι εντομοπαθογόνοι νηματώδεις. Είναι μικρά σκουληκάκια, με μήκος ενός χιλιοστού, ακίνδυνα για τον φοίνικα, που αναπτύσσονται τρώγοντας το σκαθάρι.
Ο κ. Πετράκης εξηγεί: «Μόλις παρατηρηθεί το σκαθάρι, τοποθετούνται πάνω στον κορμό. Με καλό καιρό και με λίγο πότισμα μπαίνουν μέσα στο φυτό και σκοτώνουν όλα τα έντομα. Αυτό βέβαια, πρέπει να γίνει έγκαιρα, πριν ο φοίνικας υποστεί ολοκληρωτική ζημιά, γιατί τότε η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη».
Ωστόσο, ο καλύτερος δυνατός τρόπος για να αντιμετωπιστεί το κόκκινο σκαθάρι και αντίστοιχα φαινόμενα, είναι η πρόληψη. «Το πολύ σοβαρό θέμα για τη χώρα μας, είναι ότι δεν γινόταν κατά το παρελθόν, κανένας ουσιαστικός έλεγχος, κατά την εισαγωγή φυτών από το εξωτερικό.
Οι υποδομές υπάρχουν και το νομοθετικό πλαίσιο ισχύει από το 1993, βάσει των οδηγιών της ΕΕ. Το αποτέλεσμα είναι να εισάγουμε ανεξέλεγκτα, προσβεβλημένα με διάφορες ασθένειες και παράσιτα φυτά». Επεσήμανε, δε, ότι «η δικαιολογία είναι ότι δεν πρέπει να παρεμποδίζεται το εμπόριο» και υπογράμμισε: «πρέπει να μπουν σαφείς όροι εισαγωγής».
Καταλήγοντας, ο κ. Πετράκης τόνισε: «τον τελευταίο χρόνο, είναι αλήθεια ότι έχουν ενταθεί οι έλεγχοι, ωστόσο χρειάζεται ακόμα μεγαλύτερη προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση. Είναι θέμα δημόσιας υγείας και όχι ελευθερίας της αγοράς».
Το «σκαθάρι Φαραώ» ή το κόκκινο ρυγχωτό σκαθάρι των φοινίκων (Rhyncophorus ferrugineus), όπως είναι η επίσημη ονομασία του, είναι ένα έντομο που αναπτύσσεται στα φοινικόδεντρα και τα καταστρέφει ύπουλα και ταχύτατα.
Στην Ελλάδα ήρθε γύρω στο 2001, μέσω της εισαγωγής φοινικόδεντρων μεγάλου μεγέθους, από την Αίγυπτο, γι αυτό και του δόθηκε το προσωνύμιο «Φαραώ». Είναι μία πολύ σοβαρή και ύπουλη απειλή για τους φοίνικες της χώρας μας, σαν μια «κατάρα» που ήρθε από την Αίγυπτο και που κρατάει εδώ και αρκετά χρόνια, με καταστροφικά αποτελέσματα. Είναι πολύ ανθεκτικό και δεν εξοντώνεται με έναν κοινό ψεκασμό.
Γι’ αυτό και σε περιοχές που παρατηρήθηκε το καταστροφικό αυτό έντομο, αρχές και ιδιοκτήτες αναγκάστηκαν, σε πολλές περιπτώσεις, να κόψουν και να θάψουν ή να κάψουν τους φοίνικες που είχαν προσβληθεί, προκειμένου να περιορίσουν την εξάπλωσή του.
Μόλις ο φοίνικας προσβληθεί από το κόκκινο σκαθάρι, ξεραίνεται, έχοντας πρώτα μολύνει και τους γύρω του, χωρίς να φαίνεται στα αρχικά στάδια, η καταστροφική δράση του εντόμου.
Ο ρυγχοκάνθαρος, μοιάζει με τα κοινά σκαθάρια, έχει βυσσινοκαφέ χρώμα και το μήκος του φθάνει τα τρία εκατοστά. Γεννά από 50 έως και 500 αυγά μέσα σε τρύπες στον κορμό του φοίνικα. Τα αυγά εκκολάπτονται ταχύτατα και μέσα σε διάρκεια δύο με πέντε ημερών, βγαίνουν ως κάμπιες και τρέφονται από τα πάνω ακραία φυλλώματα και τον κορμό του φοίνικα.
Η ζημιά για το δέντρο ξεκινά από την κορυφή του. Τα φύλλα πέφτουν και στο τέλος ο φοίνικας ξεραίνεται, ενώ το σκαθάρι εξαπλώνεται ταχύτατα και σε γειτονικούς φοίνικες, αφού έχει τη δυνατότητα να πετάει σε αποστάσεις ακόμα και 20 χιλιομέτρων.
Πρόκειται για ένα έντομο που παρατηρήθηκε, για πρώτη φορά, σε μία φυτεία καφέ στην Κεϋλάνη. Στη συνέχεια το σκαθάρι εξαπλώθηκε σε περιοχές όπως: Ινδίες, Μέση Ανατολή, Βόρεια Αφρική, Αίγυπτο και Ισπανία, όπου προξένησε μεγάλες καταστροφές.
Τα πρώτα κρούσματα του κόκκινου σκαθαριού εμφανίστηκαν στην Κρήτη όπου έγιναν και οι μεγαλύτερες καταστροφές, στο περίφημο φοινικόδασος Βάι της Σητείας. Στη συνέχεια παρατηρήθηκε σε διάφορες περιοχές ανά την Ελλάδα, όπως στη Ρόδο, στο Λαύριο, τον Ωρωπό, την Ζάκυνθο, την Εύβοια, την Κεφαλονιά, την Αιτωλοακαρνανία, ακόμα και σε περιοχές της Αττικής, καθώς και στον Εθνικό κήπο.
Αντιμετώπιση: «Εντομοπαθογόνοι νηματώδεις και Ουσιαστικότεροι έλεγχοι»
Ένας συνήθης, αλλά με αμφίβολα αποτελέσματα και σίγουρα πολύ επικίνδυνος τρόπος αντιμετώπισης του σκαθαριού, είναι ο ψεκασμός των προσβεβλημένων φοινίκων, από δηλητηριώδη φυτοφάρμακα.
«Το Imidacloprid είναι ένα από αυτά. Προκαλεί υπόθνησιγόνα συμπτώματα στις μέλισσες που επισκέπτονται τον φοίνικα. Στη συνέχεια αυτές οι μέλισσες, μεταφέρουν το χημικό στις κυψέλες τους, με αποτέλεσμα να βρίσκουμε το φυτοφάρμακο στο μέλι» επισημαίνει ο εντομολόγος, ερευνητής του Ινστιτούτου Μεσογειακών δασικών οικοσυστημάτων, κ. Πάνος Πετράκης και συμπληρώνει: «Ούτε προληπτικά δεν θα έπρεπε να ραντίζουμε. Δεν υπάρχει προληπτικό ράντισμα, αφού τα φυτά δεν έχουν ανοσοποιητικό σύστημα. Το μόνο που θα καταφέρουμε είναι να δημιουργήσουμε μία περιοχή αερίων. Έτσι, είναι βέβαιο ότι θα βλάψουμε το οικοσύστημα και τελικά τον εαυτό μας».
Μια ουσιαστική και οικολογική λύση είναι οι εντομοπαθογόνοι νηματώδεις. Είναι μικρά σκουληκάκια, με μήκος ενός χιλιοστού, ακίνδυνα για τον φοίνικα, που αναπτύσσονται τρώγοντας το σκαθάρι.
Ο κ. Πετράκης εξηγεί: «Μόλις παρατηρηθεί το σκαθάρι, τοποθετούνται πάνω στον κορμό. Με καλό καιρό και με λίγο πότισμα μπαίνουν μέσα στο φυτό και σκοτώνουν όλα τα έντομα. Αυτό βέβαια, πρέπει να γίνει έγκαιρα, πριν ο φοίνικας υποστεί ολοκληρωτική ζημιά, γιατί τότε η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη».
Ωστόσο, ο καλύτερος δυνατός τρόπος για να αντιμετωπιστεί το κόκκινο σκαθάρι και αντίστοιχα φαινόμενα, είναι η πρόληψη. «Το πολύ σοβαρό θέμα για τη χώρα μας, είναι ότι δεν γινόταν κατά το παρελθόν, κανένας ουσιαστικός έλεγχος, κατά την εισαγωγή φυτών από το εξωτερικό.
Οι υποδομές υπάρχουν και το νομοθετικό πλαίσιο ισχύει από το 1993, βάσει των οδηγιών της ΕΕ. Το αποτέλεσμα είναι να εισάγουμε ανεξέλεγκτα, προσβεβλημένα με διάφορες ασθένειες και παράσιτα φυτά». Επεσήμανε, δε, ότι «η δικαιολογία είναι ότι δεν πρέπει να παρεμποδίζεται το εμπόριο» και υπογράμμισε: «πρέπει να μπουν σαφείς όροι εισαγωγής».
Καταλήγοντας, ο κ. Πετράκης τόνισε: «τον τελευταίο χρόνο, είναι αλήθεια ότι έχουν ενταθεί οι έλεγχοι, ωστόσο χρειάζεται ακόμα μεγαλύτερη προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση. Είναι θέμα δημόσιας υγείας και όχι ελευθερίας της αγοράς».
Το κόκκινο σκαθάρι "σκοτώνει τους Φοίνικες"
SOS εκπέμπουν οι φοίνικες στη χώρα μας, που απειλούνται από το κόκκινο σκαθάρι (rhynochophous ferrugineus), «εισαγόμενο» έντομο που ενδημεί στους κορμούς των φοινικοειδών και σταδιακά τα καταστρέφει. Σε πολλές περιοχές της χώρας, στην Κρήτη, την Ρόδο, την Ηλεία, αλλά και την Αττική, η ασθένεια διαγιγνώσκεται πλέον διά γυμνού οφθαλμού- οι ειδικοί μιλούν για 15.000 δέντρα που έχουν πληγεί, μεταξύ των οποίων πολλά υπεραιωνόβια.
Πρόσφατα, το παράρτημα Κρήτης του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου, εξέδωσε ανακοίνωσε στην οποία τονίστηκαν τα εξής:
«Η Δ.Ε. του ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Π.Κ. εκφράζει την έντονη ανησυχία της για το γεγονός της παντελούς απουσίας μέτρων, για την αντιμετώπιση της εξάπλωσης του κόκκινου σκαθαριού των φοινίκων.
Το έντομο κινείται ανεξέλεγκτα και γρήγορα θα κάνει την εμφάνισή του και σε μη προσβεβλημένες περιοχές του νησιού. Πέρα από την πολύ μεγάλη ζημιά που επιφέρει η εξάπλωση του εντόμου σε περιοχές όπου έχει φυτευτεί ο κανάριος φοίνικας ή άλλα φοινικοειδή (π.χ. ουασιγκτώνια), η ανησυχία όλων μας είναι εξαιρετικά μεγάλη για το ενδεχόμενο εμφάνισης προσβολών και στις συστάδες του ντόπιου φοίνικα (φοίνικας Θεοφράστου). Οι συστάδες αυτές, με σημαντικότερη αυτή που βρίσκεται στο Βάι, έχουν τεράστια οικολογική και αισθητική αξία, που δεν μπορεί να αποτιμηθεί μόνο με οικονομικούς όρους.
Το Παράρτημα Κρήτης του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. συμμετείχε στην Επιστημονική Επιτροπή που συγκροτήθηκε με απόφαση της Περιφέρειας Κρήτης τον Ιανουάριο του 2009, με σκοπό την αντιμετώπιση του προβλήματος. Η Επιτροπή ολοκλήρωσε το έργο της σε πολύ σύντομο διάστημα και κατέθεσε στην Περιφέρεια Κρήτης πρόταση με την απαραίτητη δέσμη μέτρων. Δεν υπήρξε όμως καμιά ανταπόκριση στις προτάσεις της Επιτροπής, ούτε είχαμε ποτέ επίσημη ενημέρωση για την τύχη τους.
Εκ των υστέρων και μετά από απάντηση της Περιφέρειας Κρήτης σε αναφορά βουλευτών, μαθαίνουμε ότι “το υψηλό εκτιμώμενο κόστος (της πρότασης) συνετέλεσε στο να μην τύχουν άμεσης εφαρμογής οι προτάσεις αυτές” και ότι “γίνονται προσπάθειες για να ενταχθεί το προτεινόμενο σχέδιο στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE”.
Εμείς όμως τονίσαμε από την πρώτη στιγμή ότι μια σοβαρή αντιμετώπιση του προβλήματος θα έχει υψηλό κόστος. Λυπούμαστε επομένως που το κόστος της πρότασης (540.000 € για ένα διάστημα 4 ετών), προβάλλεται ως ο λόγος που δε λήφθηκε κανένα μέτρο. Κανένας όμως δεν μπαίνει στον κόπο να εξηγήσει ποιο είναι το κόστος από την καθημερινή απώλεια εκατοντάδων φοινικόδεντρων ή ποιο θα είναι το κόστος από μια πιθανή απώλεια του ντόπιου φοίνικα στο Βάι, στον Πρέβελη, στον Άγιο Νικήτα και αλλού.
Τονίσαμε επίσης ότι δεν χωρεί καμιά καθυστέρηση στην αντιμετώπιση του εντόμου, γιατί η εξάπλωσή του προχωρεί με γεωμετρική πρόοδο. Ήδη έχουμε μεγάλη έξαρση των προσβολών, χωρίς ακόμα να έχουμε φτάσει την περίοδο που εμφανίζονται τα περισσότερα συμπτώματα (Οκτώβριος – Νοέμβριος). Οπότε αν αναμένουμε τις χρονοβόρες εγκρίσεις των ευρωπαϊκών προγραμμάτων θα έχουμε χάσει, οριστικά ίσως, το παιχνίδι.
Παράλληλα όμως δεν είδαμε την παραμικρή προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος, με χαμηλότερο κόστος απ’ αυτό της πρότασης της Επιτροπής. Με επιλογή δηλαδή των πιο επειγουσών δράσεων, όπως για παράδειγμα η καταστροφή των προσβεβλημένων δέντρων στην περιφερειακή ζώνη εξάπλωσης του εντόμου, ή η εφαρμογή μαζικής παγίδευσης.
Αντίθετα με λύπη διαπιστώνουμε ότι επεκτείνεται η φύτευση φοινικοειδών ακόμα και τώρα (όπως έγινε στην καινούργια παραλιακή οδό στην Αλικαρνασσό) και ότι υπάρχει ανεξέλεγκτη διακίνηση φοινικοειδών από την προσβεβλημένη ζώνη προς τις μη προσβεβλημένες περιοχές, χωρίς να λαμβάνονται τα στοιχειώδη μέτρα προφύλαξης.
Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο, ακόμα και τώρα που έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος, κάνει έκκληση για τη λήψη άμεσων και καλά σχεδιασμένων μέτρων, στο πνεύμα των προτάσεων που είχαν γίνει από την Επιστημονική Επιτροπή. Όπως ιδιαίτερα τόνισε και η πρόταση της Eπιτροπής, αποτελέσματα θα μπορούσε να έχει μόνο ένα διαχειριστικό σχέδιο με κεντρική και ενιαία διοικητική διαχείριση. Σ’ ένα τέτοιο σχέδιο θα μπορούσαν να συμμετέχουν όλοι οι φορείς (Περιφέρεια, Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, Δήμοι, Ιδιώτες). Την ευθύνη εκπόνησης και εφαρμογής του σχεδίου όμως πρέπει και μπορεί να αναλάβει μόνο μια περιφερειακή διοικητική μονάδα.
Μετά από τα παραπάνω το Παράρτημα Κρήτης του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. προτείνει ως ελάχιστα άμεσα μέτρα :
Τον ορισμό της αρμόδιας περιφερειακής διοικητικής μονάδας, που θα σχεδιάσει και θα θέσει ταχύτατα σε εφαρμογή τις πιο επείγουσες και πρόσφορες δράσεις, σύμφωνα με τις οδηγίες των ειδικών επιστημόνων.
Την πρόταξη των ενεργειών που αφορούν την προστασία του κρητικού φοίνικα. Προτεραιότητα να δοθεί στην δημιουργία ζώνης απαλλαγμένης από άλλα είδη φοινίκων, περιμετρικά από τις συστάδες του κρητικού φοίνικα.
Την απαγόρευση φύτευσης φοινικοειδών στις προσβεβλημένες περιοχές και στις περιοχές όπου υπάρχουν συστάδες του ντόπιου φοίνικα, με προοπτική μέσα στην επόμενη διετία να απαγορευτεί εντελώς η φύτευση φοινικοειδών σε ολόκληρη την Κρήτη.
Τον πολύ αυστηρό έλεγχο στη διακίνηση των φοινικοειδών που προέρχονται από τις προσβεβλημένες περιοχές
Την αξιολόγηση όλων των νεότερων δεδομένων σχετικά με την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Τέλος, για το Παράρτημα του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. είναι αυτονόητο ότι θα διαθέσει τις επιστημονικές του δυνάμεις, όπως κάνει πάντα είτε του ζητηθεί είτε όχι, στην ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του σοβαρότατου αυτού προβλήματος.
Το ζητούμενο όμως είναι να υπάρξουν επιτέλους και οι αναγκαίες πολιτικές αποφάσεις. Επειδή όμως το ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Π.Κ. δεν μπορεί να παρακολουθεί αμέτοχο την αδράνεια των αρμόδιων φορέων, δηλώνει καθαρά ότι, εφ’ όσον στο αμέσως προσεχές διάστημα δεν διαπιστώσει να αντιμετωπίζεται δραστικά το συγκεκριμένο ζήτημα, θα εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο προσφυγής στην Γενική Διεύθυνση Υγείας και Καταναλωτή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».
SOS εκπέμπουν οι φοίνικες στη χώρα μας, που απειλούνται από το κόκκινο σκαθάρι (rhynochophous ferrugineus), «εισαγόμενο» έντομο που ενδημεί στους κορμούς των φοινικοειδών και σταδιακά τα καταστρέφει. Σε πολλές περιοχές της χώρας, στην Κρήτη, την Ρόδο, την Ηλεία, αλλά και την Αττική, η ασθένεια διαγιγνώσκεται πλέον διά γυμνού οφθαλμού- οι ειδικοί μιλούν για 15.000 δέντρα που έχουν πληγεί, μεταξύ των οποίων πολλά υπεραιωνόβια.
Πρόσφατα, το παράρτημα Κρήτης του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου, εξέδωσε ανακοίνωσε στην οποία τονίστηκαν τα εξής:
«Η Δ.Ε. του ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Π.Κ. εκφράζει την έντονη ανησυχία της για το γεγονός της παντελούς απουσίας μέτρων, για την αντιμετώπιση της εξάπλωσης του κόκκινου σκαθαριού των φοινίκων.
Το έντομο κινείται ανεξέλεγκτα και γρήγορα θα κάνει την εμφάνισή του και σε μη προσβεβλημένες περιοχές του νησιού. Πέρα από την πολύ μεγάλη ζημιά που επιφέρει η εξάπλωση του εντόμου σε περιοχές όπου έχει φυτευτεί ο κανάριος φοίνικας ή άλλα φοινικοειδή (π.χ. ουασιγκτώνια), η ανησυχία όλων μας είναι εξαιρετικά μεγάλη για το ενδεχόμενο εμφάνισης προσβολών και στις συστάδες του ντόπιου φοίνικα (φοίνικας Θεοφράστου). Οι συστάδες αυτές, με σημαντικότερη αυτή που βρίσκεται στο Βάι, έχουν τεράστια οικολογική και αισθητική αξία, που δεν μπορεί να αποτιμηθεί μόνο με οικονομικούς όρους.
Το Παράρτημα Κρήτης του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. συμμετείχε στην Επιστημονική Επιτροπή που συγκροτήθηκε με απόφαση της Περιφέρειας Κρήτης τον Ιανουάριο του 2009, με σκοπό την αντιμετώπιση του προβλήματος. Η Επιτροπή ολοκλήρωσε το έργο της σε πολύ σύντομο διάστημα και κατέθεσε στην Περιφέρεια Κρήτης πρόταση με την απαραίτητη δέσμη μέτρων. Δεν υπήρξε όμως καμιά ανταπόκριση στις προτάσεις της Επιτροπής, ούτε είχαμε ποτέ επίσημη ενημέρωση για την τύχη τους.
Εκ των υστέρων και μετά από απάντηση της Περιφέρειας Κρήτης σε αναφορά βουλευτών, μαθαίνουμε ότι “το υψηλό εκτιμώμενο κόστος (της πρότασης) συνετέλεσε στο να μην τύχουν άμεσης εφαρμογής οι προτάσεις αυτές” και ότι “γίνονται προσπάθειες για να ενταχθεί το προτεινόμενο σχέδιο στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE”.
Εμείς όμως τονίσαμε από την πρώτη στιγμή ότι μια σοβαρή αντιμετώπιση του προβλήματος θα έχει υψηλό κόστος. Λυπούμαστε επομένως που το κόστος της πρότασης (540.000 € για ένα διάστημα 4 ετών), προβάλλεται ως ο λόγος που δε λήφθηκε κανένα μέτρο. Κανένας όμως δεν μπαίνει στον κόπο να εξηγήσει ποιο είναι το κόστος από την καθημερινή απώλεια εκατοντάδων φοινικόδεντρων ή ποιο θα είναι το κόστος από μια πιθανή απώλεια του ντόπιου φοίνικα στο Βάι, στον Πρέβελη, στον Άγιο Νικήτα και αλλού.
Τονίσαμε επίσης ότι δεν χωρεί καμιά καθυστέρηση στην αντιμετώπιση του εντόμου, γιατί η εξάπλωσή του προχωρεί με γεωμετρική πρόοδο. Ήδη έχουμε μεγάλη έξαρση των προσβολών, χωρίς ακόμα να έχουμε φτάσει την περίοδο που εμφανίζονται τα περισσότερα συμπτώματα (Οκτώβριος – Νοέμβριος). Οπότε αν αναμένουμε τις χρονοβόρες εγκρίσεις των ευρωπαϊκών προγραμμάτων θα έχουμε χάσει, οριστικά ίσως, το παιχνίδι.
Παράλληλα όμως δεν είδαμε την παραμικρή προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος, με χαμηλότερο κόστος απ’ αυτό της πρότασης της Επιτροπής. Με επιλογή δηλαδή των πιο επειγουσών δράσεων, όπως για παράδειγμα η καταστροφή των προσβεβλημένων δέντρων στην περιφερειακή ζώνη εξάπλωσης του εντόμου, ή η εφαρμογή μαζικής παγίδευσης.
Αντίθετα με λύπη διαπιστώνουμε ότι επεκτείνεται η φύτευση φοινικοειδών ακόμα και τώρα (όπως έγινε στην καινούργια παραλιακή οδό στην Αλικαρνασσό) και ότι υπάρχει ανεξέλεγκτη διακίνηση φοινικοειδών από την προσβεβλημένη ζώνη προς τις μη προσβεβλημένες περιοχές, χωρίς να λαμβάνονται τα στοιχειώδη μέτρα προφύλαξης.
Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο, ακόμα και τώρα που έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος, κάνει έκκληση για τη λήψη άμεσων και καλά σχεδιασμένων μέτρων, στο πνεύμα των προτάσεων που είχαν γίνει από την Επιστημονική Επιτροπή. Όπως ιδιαίτερα τόνισε και η πρόταση της Eπιτροπής, αποτελέσματα θα μπορούσε να έχει μόνο ένα διαχειριστικό σχέδιο με κεντρική και ενιαία διοικητική διαχείριση. Σ’ ένα τέτοιο σχέδιο θα μπορούσαν να συμμετέχουν όλοι οι φορείς (Περιφέρεια, Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, Δήμοι, Ιδιώτες). Την ευθύνη εκπόνησης και εφαρμογής του σχεδίου όμως πρέπει και μπορεί να αναλάβει μόνο μια περιφερειακή διοικητική μονάδα.
Μετά από τα παραπάνω το Παράρτημα Κρήτης του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. προτείνει ως ελάχιστα άμεσα μέτρα :
Τον ορισμό της αρμόδιας περιφερειακής διοικητικής μονάδας, που θα σχεδιάσει και θα θέσει ταχύτατα σε εφαρμογή τις πιο επείγουσες και πρόσφορες δράσεις, σύμφωνα με τις οδηγίες των ειδικών επιστημόνων.
Την πρόταξη των ενεργειών που αφορούν την προστασία του κρητικού φοίνικα. Προτεραιότητα να δοθεί στην δημιουργία ζώνης απαλλαγμένης από άλλα είδη φοινίκων, περιμετρικά από τις συστάδες του κρητικού φοίνικα.
Την απαγόρευση φύτευσης φοινικοειδών στις προσβεβλημένες περιοχές και στις περιοχές όπου υπάρχουν συστάδες του ντόπιου φοίνικα, με προοπτική μέσα στην επόμενη διετία να απαγορευτεί εντελώς η φύτευση φοινικοειδών σε ολόκληρη την Κρήτη.
Τον πολύ αυστηρό έλεγχο στη διακίνηση των φοινικοειδών που προέρχονται από τις προσβεβλημένες περιοχές
Την αξιολόγηση όλων των νεότερων δεδομένων σχετικά με την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Τέλος, για το Παράρτημα του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. είναι αυτονόητο ότι θα διαθέσει τις επιστημονικές του δυνάμεις, όπως κάνει πάντα είτε του ζητηθεί είτε όχι, στην ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του σοβαρότατου αυτού προβλήματος.
Το ζητούμενο όμως είναι να υπάρξουν επιτέλους και οι αναγκαίες πολιτικές αποφάσεις. Επειδή όμως το ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Π.Κ. δεν μπορεί να παρακολουθεί αμέτοχο την αδράνεια των αρμόδιων φορέων, δηλώνει καθαρά ότι, εφ’ όσον στο αμέσως προσεχές διάστημα δεν διαπιστώσει να αντιμετωπίζεται δραστικά το συγκεκριμένο ζήτημα, θα εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο προσφυγής στην Γενική Διεύθυνση Υγείας και Καταναλωτή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».
Η συλλογή Ιόλα σε νέα δοκιμασία
Η συλλογή Ιόλα σε νέα δοκιμασία
Μία εκ των δύο κληρονόμων του συλλέκτη ζητεί από το υπουργείο Πολιτισμού 67 αρχαία και έξι εικόνες
Εξήντα επτά αρχαία ζητεί από το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού η μία εκ των δύο κληρονόμων του συλλέκτη Αλέξανδρου Ιόλα. Πρόκειται για την Ελένη Κουτσούδη, κόρη του (επίσης αποβιώσαντος) Δημήτρη Κουτσούδη, αδελφού του συλλέκτη.
Τα αρχαία φυλάσσονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στο οποίο έφτασαν είτε από κατασχέσεις είτε από τους αρμοδίους για την ασφάλεια της περιουσίας που ο Ιόλας κατέλιπε είκοσι τρία χρόνια πριν. Μαζί ζητεί και έξι εικόνες από το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, όπου επίσης φυλάσσονται.
Η βάση ενός κίονα στο προστώο της οικίας Ιόλα, ένα από τα λίγα έργα που είναι ακόμη και σήμερα στη θέση του
Η βάση ενός κίονα στο προστώο της οικίας Ιόλα, ένα από τα λίγα έργα που είναι ακόμη και σήμερα στη θέση του
Το θέμα θα συζητηθεί σύντομα στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, ωστόσο με αυτό δεν κλείνει η πολύκροτη από πολλές πλευρές υπόθεση της κληρονομιάς Ιόλα. Αλλα τόσα αρχαία και εικόνες αναμένουν την άλλη ανιψιά του συλλέκτη, κόρη της αδελφής του, η οποία μέχρι σήμερα δεν έχει ζητήσει το μερίδιό της.
Ο Αλέξανδρος Ιόλας είχε άδεια συλλέκτη από το 1966. Το 1987 απεβίωσε και η συλλογή του σφραγίστηκε στην οικία του στην Αγία Παρασκευή, λόγω διαμάχης των κληρονόμων του. Δηλαδή της ανιψιάς του Ελένης Κουτσούδη και της αδελφής του Νίκης φον Στάιφελ.
Το 1988 και το 1989 σημειώθηκαν δύο κλοπές στην οικία (στη συνέχεια η οικία Ιόλα λεηλατήθηκε επανειλημμένως). Σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από τον φάκελο της υπόθεσης που τηρεί το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, κατασχέθηκαν στην πρώτη περίπτωση 46 από τα κλαπέντα στην οικία Στάιφελ και επτά μεγάλα γλυπτά σε αποθήκη μεταφορικής εταιρείας, η οποία τα είχε συσκευάσει για εξαγωγή, αν και δεν υπήρχε σχετική άδεια. Αλλα 28 από τα κλεμμένα της δεύτερης φοράς κατασχέθηκαν και πάλι στην οικία Στάιφελ. Τότε το δικαστήριο τα έστειλε στο Εθνικό Αρχαιολογικό, όπως και στο Βυζαντινό Μουσείο (ανάλογα με το είδος), έως ότου ρυθμιστεί η κληρονομιά. Το 1997 αποδίδονται οριστικά στο Ελληνικό Δημόσιο τα κατασχεθέντα στην οικία Στάιφελ και στην αποθήκη. Την ίδια χρονιά πεθαίνει η Νίκη Στάιφελ και το μερίδιό της περνά στην κόρη της, Σύλβια Μαρία ντε Κουέβας. Η κυρία Ντε Κουέβας δεν έχει ζητήσει μέχρι στιγμής τα αρχαία και τις εικόνες που της αναλογούν.
Το 2000 το Πρωτοδικείο αποφασίζει δικαστική διανομή με κλήρωση, η οποία γίνεται το επόμενο έτος. Πέρυσι η κ. Κουτσούδη ζήτησε την απόδοση των αρχαίων που κληρονομεί μετά την κλήρωση και αυτό το θέμα θα εισαχθεί στο ΚΑΣ (προχθές δεν συζητήθηκε λόγω παρέλευσης της ώρας).
Δυστυχώς, το Ελληνικό Δημόσιο έκανε το θαύμα του. Ανάμεσα σε όσα θα αποδοθούν στην κυρία Κουτσούδη περιλαμβάνονται και αντικείμενα που είχαν κατασχεθεί στις αποθήκες της μεταφορικής εταιρείας και έχουν αποδοθεί στο Δημόσιο από το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων. Η δικαιούχος έχει ενημερωθεί ότι αυτά δεν θα τα λάβει, αφού δεν έπρεπε καν να περιληφθούν στη διανομή μεταξύ των κληρονόμων. Επίσης, το ΕΑΜ επιθυμεί να αγοράσει κάποια από τα αρχαία, κυρίως αγάλματα.
Αγγεία και αγάλματα
Η συλλογή Ιόλα περιλαμβάνει αρκετά αγγεία (μελαμβαφείς κανθάρους, σφαιρικούς αρύβαλλους, μελανόμορφο πινάκιο, μυκηναϊκό αμφορίσκο) κ.ά. Τα σημαντικότερα κομμάτια της, ωστόσο, είναι ένα ξύλινο αγαλματίδιο βαφέα, μαρμάρινος κορμός αγάλματος Φαραώ, τμήμα κορμού Φαραώ από ψαμμόλιθο, αριστερό χέρι μαρμάρινου αγάλματος, άγαλμα Σατύρου, μαρμάρινο πορτρέτο του αυτοκράτορα Τραϊανού, μαρμάρινο επίκρανο, κεφαλή γυναικείου αγάλματος από μάρμαρο, γυμνός ανδρικός κορμός από το ίδιο υλικό, κορμός Αφροδίτης κ.ά.
Οι εικόνες είναι: δύο με την Παναγία Βρεφοκρατούσα, μία με τον Αγιο Παντελεήμονα, μία με τον Αγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή, μία με τον Αγιο Νικόλαο και μία δίζωνη με δέηση και αγίους.
Κακοί χειρισμοί
Η συλλογή Ιόλα (αρχαιότητες και έργα τέχνης) όπως και η οικία Ιόλα, και η τύχη τους, αποτελούν ένα από τα μεγάλα εγκλήματα του ελληνικού κράτους. Ο Ιόλας όσο ζούσε είχε εκφράσει την επιθυμία να δωρίσει και τη συλλογή και το σπίτι του στο ελληνικό κράτος, το οποίο δεν ασχολήθηκε ποτέ σοβαρά. Οσο για την οικία Ιόλα, καταρρέει μετά τους αλλεπάλληλους κακούς χειρισμούς των υπουργών Πολιτισμού.
ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΚΩΤΤΗ
Μία εκ των δύο κληρονόμων του συλλέκτη ζητεί από το υπουργείο Πολιτισμού 67 αρχαία και έξι εικόνες
Εξήντα επτά αρχαία ζητεί από το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού η μία εκ των δύο κληρονόμων του συλλέκτη Αλέξανδρου Ιόλα. Πρόκειται για την Ελένη Κουτσούδη, κόρη του (επίσης αποβιώσαντος) Δημήτρη Κουτσούδη, αδελφού του συλλέκτη.
Τα αρχαία φυλάσσονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στο οποίο έφτασαν είτε από κατασχέσεις είτε από τους αρμοδίους για την ασφάλεια της περιουσίας που ο Ιόλας κατέλιπε είκοσι τρία χρόνια πριν. Μαζί ζητεί και έξι εικόνες από το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, όπου επίσης φυλάσσονται.
Η βάση ενός κίονα στο προστώο της οικίας Ιόλα, ένα από τα λίγα έργα που είναι ακόμη και σήμερα στη θέση του
Η βάση ενός κίονα στο προστώο της οικίας Ιόλα, ένα από τα λίγα έργα που είναι ακόμη και σήμερα στη θέση του
Το θέμα θα συζητηθεί σύντομα στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, ωστόσο με αυτό δεν κλείνει η πολύκροτη από πολλές πλευρές υπόθεση της κληρονομιάς Ιόλα. Αλλα τόσα αρχαία και εικόνες αναμένουν την άλλη ανιψιά του συλλέκτη, κόρη της αδελφής του, η οποία μέχρι σήμερα δεν έχει ζητήσει το μερίδιό της.
Ο Αλέξανδρος Ιόλας είχε άδεια συλλέκτη από το 1966. Το 1987 απεβίωσε και η συλλογή του σφραγίστηκε στην οικία του στην Αγία Παρασκευή, λόγω διαμάχης των κληρονόμων του. Δηλαδή της ανιψιάς του Ελένης Κουτσούδη και της αδελφής του Νίκης φον Στάιφελ.
Το 1988 και το 1989 σημειώθηκαν δύο κλοπές στην οικία (στη συνέχεια η οικία Ιόλα λεηλατήθηκε επανειλημμένως). Σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από τον φάκελο της υπόθεσης που τηρεί το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, κατασχέθηκαν στην πρώτη περίπτωση 46 από τα κλαπέντα στην οικία Στάιφελ και επτά μεγάλα γλυπτά σε αποθήκη μεταφορικής εταιρείας, η οποία τα είχε συσκευάσει για εξαγωγή, αν και δεν υπήρχε σχετική άδεια. Αλλα 28 από τα κλεμμένα της δεύτερης φοράς κατασχέθηκαν και πάλι στην οικία Στάιφελ. Τότε το δικαστήριο τα έστειλε στο Εθνικό Αρχαιολογικό, όπως και στο Βυζαντινό Μουσείο (ανάλογα με το είδος), έως ότου ρυθμιστεί η κληρονομιά. Το 1997 αποδίδονται οριστικά στο Ελληνικό Δημόσιο τα κατασχεθέντα στην οικία Στάιφελ και στην αποθήκη. Την ίδια χρονιά πεθαίνει η Νίκη Στάιφελ και το μερίδιό της περνά στην κόρη της, Σύλβια Μαρία ντε Κουέβας. Η κυρία Ντε Κουέβας δεν έχει ζητήσει μέχρι στιγμής τα αρχαία και τις εικόνες που της αναλογούν.
Το 2000 το Πρωτοδικείο αποφασίζει δικαστική διανομή με κλήρωση, η οποία γίνεται το επόμενο έτος. Πέρυσι η κ. Κουτσούδη ζήτησε την απόδοση των αρχαίων που κληρονομεί μετά την κλήρωση και αυτό το θέμα θα εισαχθεί στο ΚΑΣ (προχθές δεν συζητήθηκε λόγω παρέλευσης της ώρας).
Δυστυχώς, το Ελληνικό Δημόσιο έκανε το θαύμα του. Ανάμεσα σε όσα θα αποδοθούν στην κυρία Κουτσούδη περιλαμβάνονται και αντικείμενα που είχαν κατασχεθεί στις αποθήκες της μεταφορικής εταιρείας και έχουν αποδοθεί στο Δημόσιο από το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων. Η δικαιούχος έχει ενημερωθεί ότι αυτά δεν θα τα λάβει, αφού δεν έπρεπε καν να περιληφθούν στη διανομή μεταξύ των κληρονόμων. Επίσης, το ΕΑΜ επιθυμεί να αγοράσει κάποια από τα αρχαία, κυρίως αγάλματα.
Αγγεία και αγάλματα
Η συλλογή Ιόλα περιλαμβάνει αρκετά αγγεία (μελαμβαφείς κανθάρους, σφαιρικούς αρύβαλλους, μελανόμορφο πινάκιο, μυκηναϊκό αμφορίσκο) κ.ά. Τα σημαντικότερα κομμάτια της, ωστόσο, είναι ένα ξύλινο αγαλματίδιο βαφέα, μαρμάρινος κορμός αγάλματος Φαραώ, τμήμα κορμού Φαραώ από ψαμμόλιθο, αριστερό χέρι μαρμάρινου αγάλματος, άγαλμα Σατύρου, μαρμάρινο πορτρέτο του αυτοκράτορα Τραϊανού, μαρμάρινο επίκρανο, κεφαλή γυναικείου αγάλματος από μάρμαρο, γυμνός ανδρικός κορμός από το ίδιο υλικό, κορμός Αφροδίτης κ.ά.
Οι εικόνες είναι: δύο με την Παναγία Βρεφοκρατούσα, μία με τον Αγιο Παντελεήμονα, μία με τον Αγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή, μία με τον Αγιο Νικόλαο και μία δίζωνη με δέηση και αγίους.
Κακοί χειρισμοί
Η συλλογή Ιόλα (αρχαιότητες και έργα τέχνης) όπως και η οικία Ιόλα, και η τύχη τους, αποτελούν ένα από τα μεγάλα εγκλήματα του ελληνικού κράτους. Ο Ιόλας όσο ζούσε είχε εκφράσει την επιθυμία να δωρίσει και τη συλλογή και το σπίτι του στο ελληνικό κράτος, το οποίο δεν ασχολήθηκε ποτέ σοβαρά. Οσο για την οικία Ιόλα, καταρρέει μετά τους αλλεπάλληλους κακούς χειρισμούς των υπουργών Πολιτισμού.
ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΚΩΤΤΗ
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)